Tibetan
ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཡང་རྟགས་ལ་བརྟན་ནས་ཡང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནར་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟ་ནི་མ་མཐོང་བས་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་སྤོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང༌། འདི་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་ཞིག་གནས་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ནི་མི་སྐྱེ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ། གལ་ཏེ་འོག་མ་ལ་ཟེར་ན་རིགས་ཀྱི། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་ནས་ས་བཅུ་མན་ཆད་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མི་མཐོང་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་མཐོང་སྟེ་མི་གསལ་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཏེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྤོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི་ལམ་རེ་རེ་ནས་མེད་པར་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་བ་དང༌། ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷག་མཐོང་གཅིག་པོས་བདེན་པ་མཐོང་ན་ནི། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་གཉི་ག་སློབ་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས། ཕྱི་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཚོགས་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་དུ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དེ་དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དཔྱིད་དང་སྟོན་བཞིན་ནོ། །དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས་དགུན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་འདི་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མི་འཆོགས་པ་དེ་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་མཉམ་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་ན་འདུག་པའི་གླང་དང༌། ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པའི་གླང་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མི་འཚོགས་པས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། ། དེ་ལྟའོ། །ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཡོས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་མི་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཡུང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཡོ་བ་དེའི་ཚེ། སང་དགུན་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་གླང་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་མཉམ་དུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང༌། སེམས་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཉིད་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གླང་གཅིག་ཁྱིམ་ན་འདུག་པ་དང༌། གླང་གཅིག་ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པས་ཞིང་རྨོར་འདོད་པ་ལ་གསུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་ལ། གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ་སྐྱེད་པ་དེ་གཉིས་ནི་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་གཉིས་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀྱང་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་བར་མི་སྐྱེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་དོན་དང་མ་ཕྲད་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་མིར་སྣང་བ་རྟོག་བཅས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་མ་ཕྲད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་རྣམ་པར་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཅིག་དགོས་ཏེ། དེས་སྤྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་ཟེར་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་རུང་བའི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་བྱ་བར་འགྲོའོ། །ཡང་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་བཅས་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་མི་སྲིད་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མ་འབྱུང་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ཁྱ
Chinese
说。 对此说道：如果因为是随后的推测的延续，所以称为随后的推测的智慧吗？或者在等持中也依赖于相，而反复产生。如果说是后者，那就不称为修习，因为是思惟的智慧的缘故。有些人说，仅仅修习无分别。对此说道：那是不可能的，因为会成为现量的过失。有些人说，仅仅是使思惟的智慧习惯，称为修习，是使先前见到的习惯。如同见道的后面修习一样。现在因为没有见到，所以不称为修习。因此，如果说从世间法之顶以下都是思惟的智慧，对此说道：思惟的智慧虽然不舍弃，但是也有修习。如圣者《解深密经》中说：有分别的影像和无分别的影像的等持二者，在世间法之顶以下已经说了的缘故。论师寂命也说：这是止观双运的进入之道，是缘于有分别和无分别的影像。这样说了。又有些人说，现在修习无分别也是仅仅修习止，说观不生起。对此说道：如果是用各别思维的智慧观察后修习吗？或者是不观察而修习。如果说是后者，那是可以的。先有各别思维而修习，是止观双运的修习，论师寂命这样说了。有些人说，从现在开始到十地以下，仅仅是修习观的各别思维的智慧。如圣者《大涅槃经》中说：声闻们没有见到如来藏，因为止的部分大，观的部分大的缘故。菩萨们见到了，但不清楚，因为观的部分大，止的部分小的缘故。如来们全部见到，因为双运的缘故。这样说了。对此
English
said. To this it is said: Is it called subsequent inference knowledge because it is a continuation of subsequent inference? Or even in meditative equipoise, it relies on signs and repeatedly arises. If it is said to be the latter, then it is not called meditation, because it is the wisdom of thought. Some say that only non-conceptualization is meditated upon. To this it is said: That is impossible, because it would entail being manifest. Some say that it is only making the wisdom of thought habitual, and that what is called meditation is making what was previously seen habitual. Just like meditating after the path of seeing. Now, because it has not been seen, it is not called meditation. Therefore, if it is said that everything below the peak of worldly dharma is the wisdom of thought, to this it is said: Although the wisdom of thought is not abandoned, there is also meditation. As it says in the Noble *Saṃdhinirmocana Sūtra*: "The samādhi of images with conceptualization and images without conceptualization are both taught as being below the peak of worldly dharma." The master Kamalaśīla also said: "This is the path of entering the union of *śamatha* and *vipaśyanā*, which focuses on images with conceptualization and images without conceptualization." Thus he said. Again, some say that meditating on non-conceptualization now is also just meditating on *śamatha*, and that *vipaśyanā* does not arise. To this it is said: Is it meditating after examining with the wisdom of individual discrimination? Or is it engaging in meditation without examination? If it is said to be the latter, that is reasonable. Meditating after individual discrimination has preceded it is the meditation of the union of *śamatha* and *vipaśyanā*, as the master Kamalaśīla said. Some say that from now until the ten *bhūmis*, only the wisdom of individual discrimination of *vipaśyanā* is meditated upon. As it says in the Noble *Mahāparinirvāṇa Sūtra*: "The *śrāvakas* do not see the *Tathāgatagarbha*, because the aspect of *śamatha* is greater and the aspect of *vipaśyanā* is greater. The *bodhisattvas* see it, but not clearly, because the aspect of *vipaśyanā* is greater and the aspect of *śamatha* is smaller. The *Tathāgatas* see everything, because it is united." Thus it is said. To this
Chinese
说：那是不舍弃的，然而那是显示修习和不修习的道的差别，并不是说修习的道各自没有，因为有止观部分较多和胜观部分较多的说法。另外，如果仅凭胜观就能见到真谛，那么就与圣者解释究竟意趣的经论中“所有超世间的善都是止观的果”相违背了。因此，阿罗汉也必须修习二者，导师寂护也这样说过。有些人说，止观双运是指先修止，之后修观，是指在一个人的相续中具备的意思，如果不是这样，那么一刹那间两种不相容的法不可能聚集。对此回答说：凡是有先后顺序的，就不是同时，例如春天和秋天。夏天等时候修止，冬天等时候修观，这也是执着于有先后顺序的自性相违。凡是一刹那不能聚集的，不一定需要份额大小相同，例如在家的牛和在田里的牛。瑜伽士的止和观，也是因为一刹那不能聚集而区分，这是不合理的。 如果是这样，那么当修习胜观时，智慧变得非常强大，那时，因为止较弱，就像蜡烛放在风中一样，心动摇，因此无法非常清晰地看到真相，所以那时应该修习止。如果止的部分较多，就像睡觉的人一样，也无法非常清晰地看到真相，因此那时应该修习少许智慧。这样说应该如何理解呢？如果现在修习胜观，因为智慧较多而心动摇，那时就变成明天冬天修习止等等的过失了。因此，无论何时，就像两头牛一起耕地一样，二者同时进行
English
It is said: That is not to be abandoned. However, it shows the difference between the path of practice and non-practice. It is not said that each path of practice is absent, because there is the term of more Śamatha and more Vipaśyanā. Furthermore, if truth can be seen by Vipaśyanā alone, then it would contradict the statement in the scriptures that definitively explain the intention of the noble ones, "All transcendental virtues are the result of Śamatha and Vipaśyanā." Therefore, even ordinary beings must practice both, as taught by the teacher Kamalaśīla. Some say that the term "union of Śamatha and Vipaśyanā" refers to practicing Śamatha first and then practicing Vipaśyanā, meaning that it exists in the mind-stream of a person. If it were not so, it would be impossible for two incompatible dharmas to gather in a single moment. To this, it is said: Whatever has a sequence of before and after is not simultaneous, like spring and autumn. Practicing Śamatha in summer and practicing Vipaśyanā in winter is also an example of clinging to the contradictory nature of having a sequence. Whatever cannot be gathered in a single moment does not necessarily need to have equal proportions, like an ox at home and an ox in the field. The Śamatha and Vipaśyanā of a yogi are also distinguished by not being able to gather in a single moment, which is unreasonable. If that is the case, then when wisdom becomes very strong through the practice of Vipaśyanā, at that time, because Śamatha is weak, like a candle placed in the wind, the mind wavers, so one cannot see the truth very clearly. Therefore, at that time, one should practice Śamatha. If the part of Śamatha is more, one cannot see the truth very clearly, like a sleeping person. Therefore, at that time, one should practice a little wisdom. How should this be understood? If one practices Vipaśyanā now, because wisdom is more, the mind wavers, then it would become a fault of practicing Śamatha in winter tomorrow, and so on. Therefore, whenever, just like two oxen plowing together, both should proceed simultaneously.
Chinese
的时候，只要身体和心没有受到损害，就应该安住于不显现造作的状态。这样说来，如果不同的时间的心识同时进入，或者一头牛在家里，一头牛在田里，想要耕田的时候说这些话，那就太过分了。所谓“两种不相容的法”，这也是成立的。像这样，如果缺少任何一个，就不会产生；如果两个都有，就能产生，那么这两个就是产生它的条件。例如，如果缺少眼睛和耳朵中的任何一个，就不会产生对瓶子等事物的眼识；如果两个都有，就能产生，这就如同是产生它的条件一样。同样，如果缺少止观中的任何一个，意之识就不会清晰地显现法性；如果两个都有，就能产生，这就是自性推理。如是说，《圣法总集经》中说：“通过等持，就能如实地了解真相。”等持就是禅定，没有其他的了。《理六十颂》中也说：“从一心之中，就能如实地了解真相。”说这么多就够了。有些人说，凡是没有与意义相合，却出现意义的形象，那就是有分别的。例如，依赖烟而产生的意识，显现出背后的人，这就是有分别的。普通人的意识，在没有与法性相合的情况下，却显现出法性的形象，所以是有分别的，这是自性推理。法性必须是既非存在也非不存在，也没有显现出任何形象的东西。他们说，通过这种方式修习共相，就会产生与言语相关的分别念，那么这就是修习法性了。或者像幼儿的意识一样，瑜伽士修习法性，就会变得无法表达。因此，既不是修习有分别的，也因为无法见到法性自身的特征，所以也不是没有分别的意识。他们这样说。对此，我说：那么，因为有分别和无分别两种意识遍及一切，其他的意识也不会产生，因为如果普遍存在的消失了，那么