Tibetan
སམ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་ཕལ་ཆེར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞུང་སྨྲ་བ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཕལ་ཆེར་ལ་དེ་དག་གིས་རེ་ཞིག་མི་གནོད་དོ། །འོ་ན་གང་གིས་གནོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཐོས་པའམ། མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བ་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཕ་དང་མ་འདི་ལས་སྐྱེས་ཏེ། སྔོན་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དྲན་ནོ། །བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་སྔོན་ནས་ཚུལ་འདི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་ བདག་གི་འཛིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་སེམས་པའམ། ཡང་ན་རངས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེར་མ་དམིགས། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡང་མི་རྙེད་དེ་ལ་ཡང་དེ་དག་མི་སྣང་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་མི་དམིགས། དེ་དག་དང་ལྡན་པར་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྣམ་པ་ལྔས་ཐོ་ཡོར་ལ་མི་བཙལ་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བཙལ་ནས་མི་དམིགས་པས་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་ཅུང་ཟད་བསམས་ལ། དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་བདག་ཏུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ༌། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། རྟགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་མཐོང་བ་དང་ཕུང་པོ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་བས། ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྔར་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་ལ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ཡིན། མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་གཅིག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། རྐང་པ་ཡན་ཆད་ནས་མགོ་མན་ཆད་ལ་མིག་གཉིས་ཤིན་
Chinese
或者说，就像这样，经论中大多宣说了破斥执著于我的外道宗派的无数不同见解，那些是应该了解的。然而，那些暂时不会损害大多数修行者。那么，什么会损害呢？就像这样，没有听闻过蕴、界、处之法，或者虽然听闻很多却没有随顺佛法的普通人的分别念会这样想：我从这个父亲和母亲而生，还记得以前做过这个和这个样的业。我的这个身体以前就是这样存在的，因此执著于四蕴为我。对于色蕴，则执著为我，并且认为它是常恒和唯一的，或者认为它是自在的，应该这样观察。结合就是，无论用现量还是比量，都不能在那里确定它。从那之外也找不到，在那里也看不到那些，在那些里也看不到它。看到它与那些相连也是世俗中没有的，例如用五种方式寻找酥油却找不到一样。认为“我”的这种分别念，也用现量和比量，在蕴、处、界中寻找“就是它吗”等等五种方式也找不到，所以实际上就是不能确定周遍。因为对于存在的名言，是被两种识的对境所周遍的缘故。因此，稍微想一下“在我蕴之外有我吗？”然后这样想：暂时现量是没有看到的，即使睁大眼睛看，也没有看到可以作为我的东西。比量也没有看到，因为没有任何征兆。这样，由于没有在其他地方看到，并且产生“蕴就是我”的分别念，所以应该稍微观察一下，就像以前普通人的分别念是如何产生的，就那样。然后这样想：执著蕴为常恒和唯一的我的这种意识是什么？是现量执著，还是比量执著呢？对此，暂时现量是没有在身体上看到唯一的，从脚以上到头以下，眼睛非常
English
Or, like this, the scriptures mostly explain the refutation of the countless different views of the non-Buddhist schools that cling to the self, which should be understood. However, those will not temporarily harm most practitioners. Then, what will harm? Like this, those who have not heard the Dharma of the aggregates, elements, and sense bases, or even if they have heard a lot but do not follow the Dharma, their ordinary thoughts will think like this: I was born from this father and mother, and I also remember doing this and that kind of karma before. This body of mine has existed in this way since before, so they cling to the four aggregates as the self. For the form aggregate, they cling to it as the self, and think that it is permanent and unique, or they think that it is independent, which should be examined. The combination is that, whether by direct perception or inference, it cannot be determined there. It cannot be found apart from that, those are not seen there, and it is not seen in those. Seeing it connected to those is also not in the conventional, like not finding butter even when searching for it in five ways. This thought of thinking "I" is also not determined by searching in the aggregates, sense bases, and elements with five ways such as "Is it that?" by direct perception and inference, so in reality, it is not possible to determine the pervasiveness. Because for the expression of existence, it is pervaded by the objects of the two consciousnesses. Therefore, think a little, "Is there a self apart from the aggregates?" Then think like this: For the time being, it is not seen by direct perception, even if I open my eyes wide, I do not see anything that can be the self. It is also not seen by inference, because there is no sign. Thus, since it is not seen elsewhere, and the thought arises that "the aggregates are the self," one should examine it a little, just as the ordinary thoughts of ordinary people arose before. Then think like this: What is this consciousness that clings to the aggregates as a permanent and unique self? Does it cling by direct perception, or will it cling by inference? To that, for the time being, direct perception does not see uniqueness in the body, from the feet up to the head down, the eyes are very
Tibetan
ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་ཚང་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ༌། །ལག་པས་བྱུགས་ནས་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །བརྟག་པ་མ་མཐོང་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་སྡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང༌། བརྐྱང་བ་དང༌། བསྐུམ་པ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། གྲང་བ་དང༌། གཤེར་བ་དང་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ༌། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཅོ་ལྔ་དང༌། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། དུ་མར་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མེད་དེ། རྟག་པ་དག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གར་གྱི་ལྟད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པས་རྟག་པ་མེད་དེ། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་འདི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་ངོ༌། །འོ་ན་བདག་ལ་ཕུང་པོར་མཐོང་ངམ་སྙམ་པ་ལས། དེ་མི་སྲིད་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དེ་ལ་ད་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་ལ་རྭ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །འོ་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དང་གང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ལྡན་པའི་ཆོས་མེད་དེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ནན་གྱིས་རྟག་པའི་བདག་འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་མེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ། །ལྔ་ཡིས་མ་རྙེད་མཐུན་ལ་ཞུགས། །མི་མཐུན་
Chinese
剖析观察，也未见丝毫无分之单一体性。用手触摸，也丝毫找不到无分之单一体性。未见恒常，刹那间亦有行、住、具、起、坐、卧、伸、 缩、冷、热、湿、干等不同显现。以理推断，也未见单一体性。何故？简言之，色蕴有十五，受蕴有三，想蕴有三，行蕴有四十九种心所和十四种不相应行，识蕴有八。其中一些是现量所见，一些是可信之教言所说，一些是通过业力推断得知。因此，由于认识到多种，所以不存在单一性。也未见恒常，因为凡是因缘和合而成的事物，都是无常的。比如舞蹈表演。此蕴也是因缘和合而成，所以是无常的，因为观察到相违之遍。因此，通过现量和比量，此蕴既非恒常，也非单一。那么，是否认为我就是蕴呢？不可能，因为基础未成立。那么，是否认为蕴中有我呢？也不行。因为，凡是未见存在于其中的事物，都不能说它存在于其中。比如，未见马有角，就不能说它有角。同样，在此蕴中也未见二种识之我，所以不能说它存在。那么，是否认为我与蕴相连呢？也不对。因为，凡是自身未成立的事物，都不具备相连之法。比如，石女之子不具备容貌美丽等功德。同样，坚持的常我，由于自身未成立，所以不具备相连之法，因为不能观察到周遍。在世俗谛中存在的事物，可以通过现量和比量来观察到。因此，成立了从不相符的方面返回。五者未得入于和合，不合
English
Even when analyzed, not a trace of indivisible oneness is found. Even when touched by hand, not a trace of indivisible oneness can be found. Constancy is not seen, as even in an instant, there appear different things such as going, staying, having, rising, sitting, lying, stretching, contracting, heat, cold, wetness, and dryness. By inference, oneness is not seen either. Why? In short, the form aggregate has fifteen, the feeling aggregate has three, the perception aggregate has three, the mental formation aggregate has forty-nine mental factors and fourteen non-associated formations, and the consciousness aggregate has eight. Some of these are seen directly, some are said in trustworthy teachings, and some are known through inference based on karma. Therefore, since multiplicity is recognized, there is no oneness. Constancy is also not seen, because whatever is compounded by causes and conditions is impermanent. For example, a dance performance. This aggregate is also compounded by causes and conditions, so it is impermanent, because the contradictory pervasion is observed. Therefore, through direct perception and inference, this aggregate is seen as neither constant nor one. Then, is it thought that the self is the aggregate? That is impossible, because the basis is not established. Then, is it thought that the self exists in the aggregate? That is also not possible. Because whatever is not seen to exist in something cannot be said to exist in it. For example, since a horse is not seen to have horns, it cannot be said to have horns. Similarly, since the self of two kinds of consciousness is not seen in this aggregate, it cannot be said to exist. Then, is it thought that the self is connected to the aggregate? That is also incorrect. Because whatever does not have its own nature established does not have the quality of being connected. For example, the son of a barren woman does not have qualities such as beautiful appearance. Similarly, the permanent self that is insisted upon, since it does not have its own nature established, does not have the quality of being connected, because the pervasive is not observed. What exists in conventional truth can be observed through direct perception and inference. Therefore, the reversal from the dissimilar side is established. The five are not found, entering into harmony, not harmonious.