Tibetan
་བར་བྱ་བ་ དང༌། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང༌། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་གཏན་ལ་བབ་པར་སྟོན་པས་ན། དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས། །མདོའི་དོན་མཐའ་དག་མ་ལུས་པར་རྫོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལུང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལས་གང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། མདོ་འདི་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལས་མང་དུ་ཡང་མི་འཆད་ཉུང་དུ་མི་འཆད་དོ་ཞེས་བསྐྱེད་པ་དང༌། སྐུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སློབ་མ་རྣམས་ཚིག་དང་དོན་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གཟུང་བླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྡུས་པའི་དོན་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་དང་པོར་དཀྱུས་བསྟན་པ། ཕྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་བསྡུས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། ཕྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ཡན་ལག་གི་དོན་བདེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་སློབ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདུལ་བའོ། །དེ་ལ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་ འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་ནས། སྔར་བསྡུས་པའི་དོན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། ཚིག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དྲིས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དཔེའི་ཚིག་ཏུ་ཡང་སྟོན་མོད་ཀྱི། འདིའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོའོ། །འདིར་ནི་ཕུང་པོ་ཞེས་སྤྱིར་སྨོས་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཡང༌། དེ་ནི་མངོན་ཏེ་འོག་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མིང་གིས་གསལ་བར་སྨོས་པ་ན་སྔར་སྨོས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བྱ་བར་གྱུར་ན་ནི། ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལན་གཉིས་སུ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་འདིར་ཅི་དགོས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གནས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ན། ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་ཟག་པ་ཅན་གྱིས་ཕུང་པོ་འདོར་བར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དོ། །བརྩོན་པ་སྐྱེས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་བོར་ན་བདེ་བའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ནི། དེར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། གང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གང་དེའི་ཚེ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །གང་དེའི་ཚོགས་ཉིད་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། འདུ་ཤེས་བཅུ་ལ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌།
Chinese
当修习之事，当禅修之事，当获得之法，在此处确定地显示，因此称为“义不容疑”。“何者”之问，即是询问“那是什么”。为了显示它，说了“例如”等等。“例如”的意思是“就是这些”。从五蕴开始，到八十随形好为止的二十六个意义，为了显示全部圆满了经的意义，佛陀开示说：“诸比丘，这是义不容疑之法的名相之教”。其中，从五蕴到二十二根，显示了应知、应断、应修三种。“法”中未显示的体性，应知。“不善”的体性，应断。“善”的体性，应修。其中，从四禅开始，到预流果的四支为止，显示了应修之法。从如来的十力开始，到八十随形好为止，显示了应得之法。又为何需要显示总摄之义呢？为了生起“此经不多于二十六义，也不少于二十六义”的想法，以及为了断除诽谤。或者，为了让弟子们容易理解词义，容易受持，所以说了总摄之义。例如，像马最初显示了整体，后来无碍地奔跑一样，如果最初理解了总摄之义，后来弟子们就容易理解支分之义了。或者，弟子有两种：一种是通过简略的显示来调伏，一种是通过详细的解说来调伏。对于通过简略的显示来调伏的人，先说了总摄之义。对于通过详细的解说来调伏的人，说了“例如，色蕴”等等，详细地解释了词义，为了用总摄之义来结尾，所以说了“诸比丘，这是”等等。现在是
English
and what is to be cultivated, and what is to be attained, are definitively shown here, therefore it is called "Unquestionable Meaning." The question "What is it?" is asking "What is that?" In order to show it, he said "For example," etc. "For example" means "These are just those." Starting from the five aggregates and up to the eighty minor marks, these twenty-six meanings, in order to show that the meaning of the sutra is completely fulfilled, the Buddha taught, "Monks, this is the teaching of the enumeration of the Unquestionable Meaning." Among them, from the five aggregates to the twenty-two faculties, the three things to be known, to be abandoned, and to be cultivated are shown. The characteristics of the dharmas that are not shown in the text should be known. The characteristics of what is unwholesome should be abandoned. The characteristics of what is wholesome should be cultivated. Among them, starting from the four dhyanas and up to the four limbs of entering the stream, the dharmas to be cultivated are shown. From the ten powers of the Tathagata up to the eighty minor marks, the dharmas to be attained are shown. Why is it necessary to show the condensed meaning? In order to generate the thought that "this sutra is neither more nor less than twenty-six meanings," and to eliminate slander. Or, in order for the disciples to easily understand the words and meanings and to easily retain them, the condensed meaning is mentioned. For example, just as a horse is first shown as a whole and then runs unimpeded, if the condensed meaning is understood first, then the disciples will easily understand the meaning of the parts later. Or, there are two kinds of disciples: one is tamed by brief exposition, and the other is tamed by detailed explanation. For those who are tamed by brief exposition, the condensed meaning is taught first. For those who are tamed by detailed explanation, he said, "For example, the aggregate of form," etc., explaining the meaning of the words in detail, and in order to conclude with the condensed meaning, he said, "Monks, this is," etc. Now is
Chinese
现在要阐述它的意义。因此，才说了“比丘们”等等。 “五蕴是什么”是提问。为了如所问而阐述，才说了“例如”等等。“例如”这个词，有时也表示比喻，但在此处，“例如”这个词，是为了要指示色等蕴而用的。因此，“例如”的意思是：“五蕴就是这些”。色蕴和受蕴等，这是指无漏蕴。这样就有两种蕴：无漏蕴和有漏蕴。这里，如果笼统地说“蕴”，怎么知道是指无漏蕴呢？要知道，这是可以知道的，因为下面会说：“比丘们，什么是取蕴五者呢？”那时，有漏蕴会用名称明确地说出来，那么，先前所说的五蕴，显然是指无漏蕴。如果不是这样，而是两者都指有漏蕴，那么，就会犯有漏蕴重复说了两次的过失。那么，在这里开示无漏蕴有什么必要呢？如果看到远离一切痛苦之处，有无漏蕴存在，就会对有漏蕴生起厌离。生起厌离后，就会努力断除有漏蕴。努力之后，就能断除痛苦之蕴。断除痛苦之蕴，就能获得安乐之最——涅槃。因此，开示无漏蕴是有必要的。那么，什么是无漏的色蕴呢？瑜伽行者在入于八支圣道时，凡是无漏的、无表色的色，就是色蕴。在那时，在那一集合体上生起的无漏的感受，就是受蕴。在那一集合体上存在的想，就是想蕴。或者，瑜伽行者们的十种想，就是想蕴。这十种想是：无常想，
English
Now, the meaning of it will be explained. Therefore, it was said, "Monks," and so on. "What are the five aggregates?" is the question. In order to explain as asked, it was said, "For example," and so on. The word "for example" sometimes indicates a metaphor, but in this case, the word "for example" is used to indicate the aggregates such as form. Therefore, the meaning of "for example" is: "These are the five aggregates." The aggregate of form and the aggregate of feeling, etc., indicate the unpolluted aggregates. Thus, there are two kinds of aggregates: the unpolluted aggregates and the polluted aggregates. Here, if we generally say "aggregate," how do we know that it refers to the unpolluted aggregates? It is knowable because it will be said below: "Monks, what are the five aggregates of grasping?" At that time, the polluted aggregates will be explicitly named, then the five aggregates mentioned earlier will clearly refer to the unpolluted aggregates. If it is not so, and both refer to the polluted aggregates, then the fault of repeating the polluted aggregates twice will occur. Then, what is the need to show the unpolluted aggregates here? If one sees that there is a place free from all suffering, and that there are unpolluted aggregates, then aversion will arise towards the polluted aggregates. Having arisen aversion, one will strive to abandon the polluted aggregates. Having strived, one will be able to abandon the aggregate of suffering. If the aggregate of suffering is abandoned, then the supreme bliss of Nirvana will be attained. Therefore, it is necessary to show the unpolluted aggregates. Then, what is the unpolluted aggregate of form? When a yogi enters into the eightfold noble path, whatever is unpolluted and non-manifesting form is the aggregate of form. At that time, the unpolluted feeling that arises in that very collection is the aggregate of feeling. Whatever thought exists in that very collection is the aggregate of thought. Or, the ten kinds of thoughts of the yogis are the aggregate of thought. These ten thoughts are: the thought of impermanence,