Tibetan
ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཉེས་པ་དེས་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ། འདི་ཁྱིམ་མཚེས་མི་བགྲུངས་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཏུ་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མི་སྲུན་པ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། སེམས་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་ལས་ནགས་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ། ཞེ་སྡང་གི་ མེས་སེམས་ཚིག་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བ་སྨོན་པ་མང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། གང་སྨོས་པ་མང་དུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་སླར་མི་ཕྲོད་པ་དང༌། བདེ་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་སླར་མི་བྲལ་བར་འདོད་དེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་བ་ཉིད་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་འདོད་དེ། འདོད་པ་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་མི་ཕྲད་པ་དང༌། མཛའ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་ནི་འདོད་ལ། མི་དགེ་བ་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ལས་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང༌། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ནི། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ལ། མཐོ་རིས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་དེ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་སྔོན་ཡང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟར་ཡང་མ་རྙེད་དོ། །ཕྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་གནོད་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡིད་ལ་བསམ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་སེམས་རྟག་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པས་ན་ཡང་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཐམས་ཅད་ བསྡུས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། དབུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། མཐའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་སོ། །ཐ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་གསུམ་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་པ་ན་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པས་ན། མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང༌། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཚད་མེད་པ་བསྐལ་བའི་མཐར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་པ་རྣམས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཞིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ན་ བའོ། །ཕུང་པོ་ཞིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཤི་བ
Chinese
对于细微之处也视为恐怖者，由于那过失会使内心痛苦。为何与不悦者相遇是痛苦？这如同不驯服的邻居一样，总是制造损害，如同不驯服的众生一样，成为产生嗔恨之处，以及成为在心中产生不悦之相的因，因此与不悦者相遇是痛苦。或者，从与不悦者相遇之因，如同森林被火焚烧一样，嗔恨之火焚烧内心，并且渴望与之分离，产生许多愿望，凡是产生许多愿望，那本身就是痛苦，因此与不悦者相遇是痛苦。凡是追求渴望之物而未获得，那也是痛苦。所渴望的是不与痛苦分离，并且不再相遇，与快乐相遇并且不再分离，但未能如愿，那就是追求渴望之物而未获得。或者，渴望不与生、老、病、死等相遇，但未能如愿，那就是追求渴望之物而未获得。或者，渴望不与不悦者相遇，不与悦者分离，但未能如愿，那就是追求渴望之物而未获得。或者，渴望行善者增长，遮蔽不善者，但善行被遮蔽，不善增长，那就是追求渴望之物而未获得。或者，渴望不生于三恶道，生于善趣，但堕入三恶道，未能生于善趣，那就是追求渴望之物而未获得。为何追求渴望之物而未获得是痛苦？唉！如此渴望之事物，过去也未曾获得，现在也未获得，将来也不会获得，因为在三时中都产生损害，因此追求渴望之物而未获得是痛苦。或者，因为摧毁心中的想法，成为厌恶的所依，以及那原因使内心总是痛苦，因此追求渴望之物而未获得是痛苦。总之，执取的蕴
English
Those who see even small things as frightening, because that fault causes the mind to suffer. Why is encountering the unpleasant considered suffering? This is like an untamed neighbor, always causing harm, and like an untamed being, becoming a place where hatred arises, and a cause for generating unpleasant thoughts in the mind, therefore encountering the unpleasant is suffering. Or, from the cause of encountering the unpleasant, just as a forest is burned by fire, the fire of hatred burns the mind, and many wishes arise to be separated from it. Whatever generates many wishes, that itself is suffering, therefore encountering the unpleasant is suffering. Whatever is sought but not found is also suffering. What is desired is not to be separated from suffering and not to meet with it again, to meet with happiness and not to be separated from it again, but not to be so, that is seeking what is desired but not finding it. Or, one desires not to meet with birth, old age, sickness, death, and so on, but not to have that desire fulfilled is called seeking what is desired but not finding it. Or, one desires not to meet with the unpleasant and not to be separated from the pleasant, but not to accomplish that is called seeking what is desired but not finding it. Or, one desires that those who do good increase and that non-virtue be obscured, but virtue is obscured and non-virtue increases, that is called seeking what is desired but not finding it. Or, one desires not to be born in the three lower realms and to be born in the higher realms, but one falls into the three lower realms and is not born in the higher realms, that is called seeking what is desired but not finding it. Why is seeking what is desired but not finding it called suffering? Alas! Such a desired object has not been found in the past, is not found now, and will not be found in the future, because harm arises in all three times, therefore seeking what is desired but not finding it is suffering. Or, because it destroys the thoughts in the mind, becomes a basis for aversion, and that cause always makes the mind suffer, therefore seeking what is desired but not finding it is suffering. In short, the aggregates of grasping
Chinese
“五者是痛苦”的意思是，所取的五蕴，从色取蕴到识取蕴之间。总而言之，意思是说五蕴包含了所有的痛苦，所有的痛苦分为最初的痛苦、中间的痛苦和最后的痛苦。其中最初的痛苦是出生。中间的痛苦是衰老、疾病、与喜爱的分离、与不喜爱的相遇，以及追求渴望之物而不得。最后的痛苦是死亡。这三种痛苦都包含在五蕴中，所以总而言之，所取的五蕴就是痛苦。或者说，由于五蕴包含在持续存在的痛苦和随之而来的痛苦中，所以总而言之，这五种所取的蕴就是痛苦。持续存在的痛苦是衰老、疾病、死亡、与喜爱的分离、与不喜爱的相遇，以及追求渴望之物而不得。随之而来的痛苦的痛苦是出生，因为它与从一生到一生的有部的连接相关联。或者说，痛苦的差别是无限的，即使在劫末讲述也无法穷尽，因此，为了将各种不同特性的无尽痛苦归纳为共同的特性，所以说“总而言之，所取的五蕴就是痛苦”。或者说，像火一样的是出生等痛苦。像产生出生等痛苦的树木一样的因是所取的五蕴，因为它们是所有痛苦的因，所以也说“总而言之，所取的五蕴就是痛苦”。或者说，出生等就像种子的事物，而所取的五蕴就像田地一样，因此也说了“总而言之，所取的五蕴”等等。例如，蕴产生的痛苦是出生。蕴完全成熟的痛苦是衰老。损害蕴的痛苦是疾病。蕴坏灭的痛苦是死亡。
English
The meaning of "the five are suffering" is the five aggregates of grasping, from the aggregate of form to the aggregate of consciousness. In short, it means that the five aggregates contain all suffering, and all suffering is divided into the initial suffering, the intermediate suffering, and the final suffering. Among them, the initial suffering is birth. The intermediate suffering is aging, sickness, separation from loved ones, encountering the unloved, and not obtaining what one desires. The final suffering is death. These three sufferings are all contained in the five aggregates, so in short, the five aggregates of grasping are suffering. Alternatively, since the five aggregates are contained in the suffering that persists and the suffering that follows, in short, these five aggregates of grasping are suffering. The suffering that persists is aging, sickness, death, separation from loved ones, encountering the unloved, and not obtaining what one desires. The suffering of the suffering that follows is birth, because it is related to the connection of the continuum from one life to the next. Alternatively, the differences in suffering are immeasurable, and even if described until the end of an eon, they cannot be exhausted. Therefore, in order to summarize the endless sufferings of various different characteristics into a common characteristic, it is said, "In short, the five aggregates of grasping are suffering." Alternatively, like fire are the sufferings such as birth. The cause, like a tree that produces sufferings such as birth, is the five aggregates of grasping, because they are the cause of all suffering, so it is also said, "In short, the five aggregates of grasping are suffering." Alternatively, birth and so on are like the substance of seeds, and the five aggregates of grasping are like a field, so it is also said, "In short, the five aggregates of grasping," and so on. For example, the suffering of the arising of the aggregates is birth. The suffering of the complete ripening of the aggregates is aging. The suffering of harm to the aggregates is sickness. The suffering of the destruction of the aggregates is death.