Tibetan
་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། ལུས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་པས་གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་དབྱིག་པ་དང༌། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕོག་ནས་གང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་མིང་ནི་ཤུ་བ་དང་སྒོང་པོ་དང༌། མཛེ་དང༌། འབྲུམ་བུ་དང༌། འབྲས་དང་རིམས་དང༌། སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་མིང་རྣམ་པ་དུ་མར་བཏགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། རླུང་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་ནི་ཀླད་པ་ན་བ་དང༌། མིག་ན་བ་དང༌། མགྲིན་པ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་ནད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ནད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་གནོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་བདག་གི་ལུས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། སེམས་མི་བདེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཉེ་དུ་བཤེས་གཉེན་དང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་རྟོག་པ་ལས་སེམས་མི་བདེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ། མིང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་དང༌། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་མཛེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང༌། སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང༌། རོ་ལ་ ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ནད་འདིས་ཟིན་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཚེའི་དབང་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། གནད་དུ་གནོད་པས་ཉེན་པར་བྱེད་པས་ན། མེ་དང་དུག་དང་མཚོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ནགས་མེས་ཚིག་པའི་
Chinese
由内缘所生，以及由外缘所生。其中由内缘所生，是身体等的大种诸元素紊乱而造成的损害。由外缘所生，是被土块和石头等击中而造成的损害。身体的疾病也从名称、原因和条件的不同角度分为多种。其中名称有癣、瘿瘤、麻风、痘疹、肿瘤、瘟疫、呃逆等等，疾病的名称被分为多种。原因有由黏液引起、由胆汁引起、由风引起等等。所依是头痛、眼痛、喉咙痛等等，这些是身体的疾病。如果详细划分，疾病的种类有四百零四种。心的疾病是由各种各样的分别念所生的心所造成的损害。它也分为两种，即由缘于内在事物所生，以及由缘于外在事物所生。其中由缘于内在事物所生，是指缘于自己的身体，从而产生不适和烦恼。由缘于外在事物所生，是指对亲友和欲望的对境进行思虑，从而产生不适和烦恼。它也从名称、原因和所依的角度分为多种。名称有贪欲、嗔恨、愚痴、愤怒、嫉妒和怀恨在心等等。原因有由美貌的原因所生，由愤怒的原因所生，以及由非这二者的原因所生。所依是对色执着，对声执着，对香执着，对味执着等等。这里是指对身体的疾病进行处理。为什么称为痛苦呢？因为如果被这种疾病所控制，就会在自己的身体上产生各种各样的不适，会成为寿命的障碍，并且会因损害要害而造成危险，所以就像火、毒药和武器一样，因此称为痛苦。或者像森林大火燃烧的
English
arising from internal causes, and arising from external causes. Among these, arising from internal causes is the harm caused by the disturbance of the great elements such as the body. Arising from external causes is the harm caused by being struck by clods of earth and stones, etc. Diseases of the body are also classified into various types from the perspective of different names, causes, and conditions. Among these, the names are ringworm, goiter, leprosy, smallpox, tumors, plagues, hiccups, etc., the names of diseases are classified into various types. The causes are those arising from phlegm, those arising from bile, those arising from wind, etc. The supports are headache, eye pain, sore throat, etc., these are diseases of the body. If classified in detail, there are four hundred and four types of diseases. Diseases of the mind are the harm caused by the mind arising from various kinds of conceptual thoughts. It is also divided into two types: arising from focusing on internal objects, and arising from focusing on external objects. Among these, arising from focusing on internal objects refers to focusing on one's own body, thereby generating discomfort and afflictions. Arising from focusing on external objects refers to thinking about relatives, friends, and desirable qualities, thereby generating discomfort and afflictions. It is also classified into various types from the perspective of names, causes, and supports. The names are desire, hatred, delusion, anger, jealousy, and holding grudges, etc. The causes are those arising from the cause of beauty, those arising from the cause of anger, and those arising from causes that are neither of these two. The supports are attachment to form, attachment to sound, attachment to smell, attachment to taste, etc. Here, it refers to dealing with diseases of the body. Why is it called suffering? Because if one is controlled by this disease, it will generate various kinds of discomfort in one's own body, it will become an obstacle to life, and it will cause danger by harming vital points, so it is like fire, poison, and weapons, therefore it is called suffering. Or like a forest fire burning
Tibetan
ནང་དུ་ཆུད་པའི་མི་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལྕེའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕོག་པ་ན་མི་བཟོད་པས་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྱམ་ཞིང་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་ནས་དུ་བ་བཞིན་དུ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཕོག་པ་ན། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟོད་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབྱིན་པ་དང༌། ངུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཆི་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཤི་འཕོས་པ་དང་ཤི་འཕོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་འཆི་བའོ། །ཡང་ན་ཚེའི་དབང་པོ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་བཏང་སྟེ། ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་ཉམས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ༌། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་བྱུང་ན་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་དང༌། ལས་ཟད་ནས་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པའི་ཤུགས་ཟད་ནས་ཤི་བའོ། །ལས་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་མ་བྱས་པས། ཚེ་འདིར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་དང༌། རྒྱུ་ཟད་ནས་འཆི་བ་དང༌། ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་འཆི་བའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་ནི། དང་པོ་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རིས་མཐུན་ པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པས་རིས་མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་ཤི་བ་ནི། དུག་དང་མེ་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་འབྲུ་དང་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཡོ་བྱད་དང་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོག་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་བྲལ་བར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས
Chinese
陷入其中的人和感官等，被火焰的痛苦以各种方式折磨，难以忍受，互相游荡，大声呼喊，像烟一样呻吟，被痛苦的痛苦所折磨。众生难以忍受，发出大声的呼喊，并且哭泣，因此也是痛苦的。死亡是痛苦，指的是什么呢？之前所说的那些众生，从这个或那个众生的类别中死亡和转移，或者已经死亡和转移。所说的就是死亡。或者，寿命、温暖和意识放弃了身体，寿命的连续性中断，这就是所谓的死亡。或者，地等大种错乱，导致眼睛等感官衰弱。感官衰弱，依赖于它的心和心所就不会产生。心和心所不产生，就叫做死亡。或者，死亡有两种，即寿命耗尽而死，以及业力耗尽而死。其中，寿命耗尽而死，是指在其他世中，曾经造作过能使寿命的行持续存在的业力，其力量耗尽而死。业力耗尽而死，是指没有通过布施等善行造作业力，因此今生缺乏食物和饮料等资具而死。或者，死亡有三种，即每一刹那的死亡，因耗尽而死，以及被摧毁而死。其中，每一刹那的死亡，是从最初入胎开始，直到同类的寿命的行持续不断为止，前一刹那灭尽，后一刹那生起的相状。因耗尽而死，是指寿命的行耗尽，导致同类的蕴的相续中断。被摧毁而死，是指遇到毒药、火和武器等因缘而死亡。为什么说死亡是痛苦的呢？例如，某人拥有充足的谷物、珍宝、财物以及亲戚朋友等，却被国王等有权力的人夺走，变得一无所有一样。死亡的时候，亲戚朋友等喜欢的人围绕在周围，
English
Those who are trapped inside, along with their senses, are tormented by various forms of suffering from flames, unable to bear it, wandering around and shouting loudly, groaning like smoke, afflicted by the suffering of suffering. Beings are unable to bear it, uttering loud cries, and weeping, therefore it is also suffering. What is meant by 'death is suffering'? Those beings mentioned earlier, who have died and transmigrated from this or that class of beings, or have died and transmigrated. That which is spoken of is death. Alternatively, the life force, warmth, and consciousness abandon the body, and the continuity of the life force is severed, which is called death. Or, the great elements such as earth become disordered, causing the senses such as the eyes to weaken. When the senses weaken, the mind and mental factors that depend on them do not arise. If the mind and mental factors do not arise, it is called death. Alternatively, there are two types of death: death from the exhaustion of life, and death from the exhaustion of karma. Among these, death from the exhaustion of life refers to the exhaustion of the power of the karma that was created in other lives to make the activities of life continue to exist. Death from the exhaustion of karma refers to dying in this life due to a lack of resources such as food and drink, because one has not created karma through meritorious deeds such as giving. Alternatively, there are three types of death: death in each moment, death from exhaustion of cause, and death from destruction. Among these, death in each moment is the characteristic of the previous moment ceasing and the next moment arising, starting from the initial entry into the womb until the activities of life of the same kind continue uninterrupted. Death from exhaustion of cause refers to the exhaustion of the activities of life, causing the continuum of aggregates of the same kind to be interrupted. Death from destruction refers to dying from encountering conditions such as poison, fire, and weapons. Why is death said to be suffering? For example, someone who has an abundance of grain, precious jewels, possessions, and relatives and friends, is robbed by powerful people such as kings and made to have nothing. At the time of death, relatives and friends who are fond of being separated surround them,