Tibetan
།དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་གསུམ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་ འཕགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཐོས་པ་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་བ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ལམ་མི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་མི་ཤེས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའམ་ཀུན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ། ལ་ལ་ནི་ལེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལེན་པས་ན་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨོད་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ་ལེགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་ག
Chinese
因此，所要讲述的法是十二部经。所要修习的法是三十七道品。果之法是涅槃，这三者不了解。对这些产生怀疑，就叫做不了解法。不了解僧伽，僧伽有两种，即有学圣者和无学圣者。其中，有学圣者是从入流果到趋入阿罗汉果之间的七种。无学圣者是获得阿罗汉果者。对于这些，世尊的声闻僧伽，如信心圆满、戒律圆满、博学圆满等等，不了解下面将要出现的道理，并且对这些产生怀疑，就是不了解僧伽。不了解痛苦，就是不了解具有染污的五蕴，以及与生、喜等相关的痛苦。不了解集起，就是不了解业和烦恼是产生蕴的因。不了解灭尽，就是不了解涅槃是寂静、殊胜和安乐的。不了解道，就是不了解八正道。不了解善与非善之法，是因为远离了应受谴责之法。善，或者一切都是指智慧。有些人认为是指获取，因为获取智慧之因，所以是善。与此相反的就是非善。不了解善与非善之法的因，就叫做不了解善与非善之法。或者，善是没有过失的缘故。非善是有过失的缘故。对于这些不如此了解，就是不了解善与非善之法。所谓有过失和没有过失，应受谴责的事物就是有过失的，意思是与罪恶相关。舍弃了应受谴责的事物，就是没有过失的，意思是与美好相关。此外，有过失的是属于黑色的方面。
English
Therefore, the Dharma to be explained is the twelve branches of scripture. The Dharma to be practiced is the thirty-seven factors of enlightenment. The Dharma of the result is nirvana, and these three are not understood. Doubting these is called not understanding the Dharma. Not understanding the Sangha means that there are two types of Sangha: the noble ones who are learners and the noble ones who are non-learners. Among them, the noble ones who are learners are the seven from stream-enterer to those entering the state of an Arhat. The noble ones who are non-learners are those who have attained the fruit of Arhatship. Furthermore, not understanding the ways in which the Sangha of the Blessed One's disciples are complete in faith, complete in discipline, complete in learning, and so forth, as will be explained below, and doubting these, is not understanding the Sangha. Not understanding suffering means not understanding the five aggregates with defilements, and the suffering associated with birth, joy, and so on. Not understanding the origin means not understanding that actions and afflictions are the cause of producing the aggregates. Not understanding cessation means not understanding that nirvana is peace, excellence, and happiness. Not understanding the path means not understanding the Noble Eightfold Path. Not understanding virtuous and non-virtuous dharmas means being far removed from blameworthy dharmas. Virtue, or everything, refers to wisdom. Some consider it to refer to acquisition, because acquiring the cause of wisdom is virtue. The opposite of this is non-virtue. Not understanding the cause of virtuous and non-virtuous dharmas is called not understanding virtuous and non-virtuous dharmas. Alternatively, virtue is without fault. Non-virtue is with fault. Not understanding these in this way is not understanding virtuous and non-virtuous dharmas. With fault and without fault: blameworthy things are with fault, meaning related to sin. Abandoning blameworthy things is without fault, meaning related to goodness. Furthermore, with fault belongs to the dark side.
Tibetan
ཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང༌། བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ གང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ་མི་དགེ་བ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་འོག་མས་གོང་མ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེས་མདོར་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་ཏེ། དུས་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། མངོན་པར་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་དུས་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ནང་མི་ཤེས་པ་ནས་ཕྱི་དང་ནང་མི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལས་མི་ཤེས་པ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་ནས་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ནས་ལམ་མི་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་བཞིས་དེ་ཁོ་ནར་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ནས་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་
Chinese
因为属于那一方的缘故。无罪过是因为属于白色一方的缘故。不了解那些，就叫做不了解有罪过和无罪过。不了解应该依止和不应该依止的法，对于 什么会有益处，应该依止的是无漏的善和非造作。因为依止它能够获得解脱，所以那是应该依止的法。什么会有害处，不应该依止的法是不善，是使人堕入三恶道的业。不了解那些法，就叫做不了解应该依止和不应该依止的法。所谓的六处等，眼和色为缘而生起眼识，以及意和法为缘而生起意识，仅此而已。对于这样行事的无我，却执着于有我等，并且生起我慢，就叫做不如实了解六处。不证悟罪过等，是不了解的同义词，或者应当理解为下者解释上者。这二十八个词，总的来说，揭示了七种愚昧：对时间的愚昧，对事物的愚昧，对转变的愚昧，对殊胜的愚昧，对真如的愚昧，对烦恼和清净的愚昧，以及因显现的傲慢而产生的愚昧。其中，从不了解前际到不了解前后际这三个词，揭示了对时间的愚昧。从不了解内在到不了解内外这三个词，揭示了对事物的愚昧。从不了解业到不了解缘起法，揭示了对转变的愚昧。从不了解佛到不了解僧这三个词，揭示了对殊胜的愚昧。从不了解痛苦到不了解道之间的四个词，揭示了对真如的愚昧。从不了解善与不善之法到不了解不应该依止的法，再到对烦恼和清净之法
English
Because it belongs to that side. Being without fault is because it belongs to the white side. Not understanding those is called not understanding what is with fault and what is without fault. Not understanding the Dharma to be relied upon and the Dharma not to be relied upon, regarding what will be beneficial, what should be relied upon are the uncontaminated virtues and the unconditioned. Because relying on it will lead to liberation, that is the Dharma to be relied upon. What will be harmful, the Dharma not to be relied upon, is non-virtue, the actions that lead to the three lower realms. Not understanding those Dharmas is called not understanding the Dharma to be relied upon and the Dharma not to be relied upon. The so-called six sense sources, etc., the arising of eye consciousness relying on the eye and form, and the arising of mind consciousness relying on mind and Dharma, is just that. Regarding this acting of no-self, clinging to the existence of self, etc., and generating pride, is called not truly understanding the six sense sources as they are. Not realizing faults, etc., are synonyms for not understanding, or it should be understood that the lower explains the upper. These twenty-eight words, in summary, reveal seven kinds of ignorance: ignorance of time, ignorance of things, ignorance of transformation, ignorance of the supreme, ignorance of suchness, ignorance of affliction and purification, and ignorance arising from manifest arrogance. Among them, from not knowing the past extreme to not knowing the past and future extremes, these three words reveal ignorance of time. From not knowing the internal to not knowing the external and internal, these three words reveal ignorance of things. From not knowing karma to not knowing the Dharmas of dependent origination, this reveals ignorance of transformation. From not knowing the Buddha to not knowing the Sangha, these three words reveal ignorance of the supreme. From not knowing suffering to not knowing the path, these four words reveal ignorance of suchness. From not knowing virtuous and non-virtuous Dharmas to not knowing the Dharmas that should not be relied upon, and then to the Dharmas of affliction and purification.