Tibetan
ས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྔ་མའི་རྐྱེན་བཞིས་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་བཞིས་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས། མའི་མངལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་ནས་བརྒྱལ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་ནས། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཕ་མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་ངོ༌། །ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་གཟུགས་ སོ། །དེ་ནས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལས་འདས་ནས་མའི་མངལ་ན་མིག་དང༌། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དྲུག་སོ་སོར་དོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་སིམ་པར་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང༌། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་གདུང་བར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་སེམས་ལ་སིམ་པ་ཡང་མེད་གདུང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་ནི་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བར་གྱུར་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ནི་ཕྲད་པར་ཆགས།
Chinese
因为不再于此地出生，所以称为不来。阿罗汉果能舍弃趋近不动的行，因为舍弃了从有顶以下对禅定的贪著的业习气，所以获得阿罗汉果。如果存在无明，则会现行三种业，因此称为无明缘行。无明也以因缘、等无间缘、所缘缘和增上缘成为行的缘。对于其余的支分，也应知晓前者的四种缘作为后者的缘，至于四种缘如何成为缘，应如前所述观察。如此现行三种业后，在母胎等出生处，最初进入的意之识，即昏厥，称为行缘识。如此在第一刹那，意之识在母胎中昏厥后，从第二刹那开始，父母的血和精液等混合，在凝滑和稠厚之时，称为名色。其中，受、想、行、识，四种无色蕴是名。凝滑和稠厚之时是色。之后，从凝滑和稠厚的状态过去，在母胎中，眼、耳等诸根生起，六根各自生起，称为名色缘六处。之后，诸根生起后，根、境和识同时相遇，称为六处缘触。之后，与悦意的境相遇，身心感到舒适的感受是乐受，与不悦意的境相遇，身心感到痛苦的感受是苦受，与非悦意也非不悦意的境相遇，身心既无舒适也无痛苦的感受，产生非乐受也非苦受，称为触缘受。如此感受之后，便贪著与乐受相遇。
English
Because one is not born in this place, one is called a Non-returner. The fruit of an Arhat is to abandon the formations that lead to non-movement, because it abandons the karmic predispositions of attachment to meditative stabilizations from the peak of existence downwards, therefore one attains the fruit of an Arhat. If ignorance exists, then three types of karma are manifestly performed, therefore it is called formations conditioned by ignorance. Ignorance also becomes a condition for formations through the causal condition, the immediately preceding condition, the objective condition, and the dominant condition. For the remaining limbs, it should also be understood that the four conditions of the former act as conditions for the latter. How the four conditions become conditions should be examined as explained before. Thus, after manifestly accumulating the three types of karma, the first mental consciousness that enters and faints in the place of birth, such as the mother's womb, is called consciousness conditioned by formations. Thus, in the first moment, after the mental consciousness faints in the mother's womb, from the second moment onwards, the blood and semen of the parents mix, and in the stage of being a jelly-like and thick substance, it is called name and form. Among these, feeling, perception, formation, and consciousness, the four formless aggregates are name. The stage of being a jelly-like and thick substance is form. After that, having passed from the jelly-like and thick substance, in the mother's womb, the faculties such as the eyes and ears arise, and the six faculties arise separately, it is called the six sense sources conditioned by name and form. After that, after the faculties have arisen, when the faculty, the object, and consciousness meet at the same time, it is called contact conditioned by the six sense sources. After that, having met with a pleasant object, the feeling of comfort that makes the body and mind relaxed is the feeling of pleasure, and having met with an unpleasant object, the feeling of suffering that makes the body and mind distressed is the feeling of pain, and having met with an object that is neither pleasant nor unpleasant, the feeling that has neither comfort nor distress in body and mind, the arising of neither pleasure nor pain, is called feeling conditioned by contact. Thus, after having feeling, one becomes attached to meeting with the feeling of pleasure.
Tibetan
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྲེད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོས་ཤིང༌། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤིང་སྐྱེས་པ་མེས་ཚིག་པ་དང་ཆུས་ཁྱེར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྙིངས་པའི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤི་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤཱི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པ་དང༌། བརྟེན་པ་ཉམས་པའོ། །རྟེན་ཉམས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཉམས་པས་གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་ལ་ལུས་ལྕི་བར་གྱུར་བའོ། །བརྟེན་པ་ཉམས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་ཉམས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་སྔོན་བྱས་ཤིང་སྨྲས་པ་རྣམས་བརྗེད་པར་གྱུར་པའོ། །འཆི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དུས་སུ་ཤི་བ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་ཤི་བ་ནི་ཚེ་འདིར་གནས་པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཟད་པར་གྱུར་ནས། དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཚེས་ལུས་བཏང་བར་གྱུར་བའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མཚོན་དང་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕོག་ནས་གློ་བུར་དུ་ཤི་བའམ་སྡིག་པའི་ཆོས་ལ་བརྐམ་པས་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གློ་བུར་དུ་བསད་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའོ། །མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །
Chinese
离苦而生喜乐，这是由于感受的缘故而产生贪爱。如此有了贪爱，就取受那些成为快乐资具的感受，这称为因贪爱而取受。如此有了烦恼之聚，如贪爱和取受等，就明显地造作善与非善之业，这称为因取受而有有（srid pa）。如此有了业和烦恼，意识就转移到这个和那个的生处，五蕴、十二处和十八界等显现，这称为因有而生。如此生出之后，就像树木被火烧毁或被水冲走一样，出现五蕴衰老的特征，以及喜乐和寿命的行蕴断绝的死亡特征，这称为因生而有老死。忧伤和哀号等都归于老死的支分。从因无明而有行，到因生而有老死，以十二缘起的方式相互依存而生起。其中衰老有两种，即所依衰老和能依衰老。所依衰老是指属于色蕴的四大种衰老，从而出现皱纹和白发等，以及起身、坐下时身体变得沉重。能依衰老是指如此诸根衰老，从而依赖于它的诸识也不清楚地看到和听到色和声等，并且忘记先前所做和所说的事情。死亡有两种，即按时死亡和非时死亡。其中按时死亡是指此生存在的寿命行蕴的力量耗尽，从而暖、识和寿命舍弃身体。非时死亡是指被他人用武器和棍棒等击中而突然死亡，或者因贪恋罪恶之法而被非天等加持而突然杀害，这是非时死亡。由与亲爱和不亲爱的人相遇而产生的内心痛苦是忧伤。由忧伤的原因产生的言语表达是哀号。
English
Happiness and joy arise from being separated from suffering, which is called craving because of feeling. Thus, having craving, one takes up those feelings that have become the means of happiness, which is called taking up because of craving. Thus, having a collection of afflictions such as craving and taking up, one manifestly performs virtuous and non-virtuous actions, which is called existence because of taking up. Thus, having action and affliction, consciousness transmigrates to this and that place of birth, and the aggregates, elements, and sense bases, etc., arise, which is called birth because of existence. Thus, having been born, just as a tree is burned by fire or carried away by water, the characteristics of the aggregates aging, and the characteristics of death, which is the cessation of joy and the activities of life, occur, which is called aging and death because of birth. Sorrow and lamentation, etc., are included in the limbs of aging and death. From actions due to ignorance to aging and death due to birth, the twelve links of dependent origination arise in interdependence. There are two kinds of aging: the aging of the support and the aging of what depends on it. The aging of the support refers to the aging of the four great elements belonging to the form aggregate, resulting in wrinkles and white hair, etc., and the body becoming heavy when rising and sitting. The aging of what depends on it refers to the fact that as the faculties age, the consciousnesses that depend on them also do not clearly see and hear forms and sounds, etc., and forget what was previously done and said. There are two kinds of death: dying at the proper time and dying untimely. Dying at the proper time refers to the exhaustion of the power of the activities of life that exist in this life, so that warmth, consciousness, and life abandon the body. Untimely death refers to suddenly dying from being struck by weapons and sticks, etc., by others, or being suddenly killed by asuras, etc., who have blessed one for craving sinful dharmas, which is untimely death. Mental anguish arising from meeting with loved ones and unloved ones is sorrow. Verbal expression arising from the cause of sorrow is lamentation.