Tibetan
་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ལུས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང༌། སེམས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་སྐྱེས་པས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་གནས་པ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བ་དེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང༌། རྔུབ་པ་འདིའི་རྟེན་ནི་ལུས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལུས་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མ་བརྗེད་པར་བཟུང་ཞིང་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་གང་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་གོ །གང་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཡོད་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་དང༌། སེམས་པ་ཡོད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་གོ །གང་དེའི་ཚེ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཙམ་དང༌། དངོས་པོ་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དབུགས་དབྱུང་བ་དང༌། རྔུབ་པ་འདི་ཅི་ལ་བརྟེན། ཅིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེས་འདི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང༌། རྔུབ་པ་འདི་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ། ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ལ་བརྟེན་པ། སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་རྟོགས་སོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་གནས་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་ད་ལྟར་འཚོ་བའི་དབང་པོའི་རྟེན་གྱི་གནས་སོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ལས་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་རྟོགས་སོ། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་རྟོགས
Chinese
将会生起。那身体极其清净和心极其清净生起后，触及心一境性并且恒常安住于所缘是令人欢喜的。像这样极其串习，是以根和境的事物作意的方式，进入蕴。如何进入呢？就像这样呼气和吸气，这所依是身体，它依赖于身体这样作意，就是进入并了知色蕴。凡是对呼气和吸气那些所缘的忆念，不忘失其自性而执持和领受，就是进入受蕴。在那里，凡是具有周遍了知，那就是识蕴，这样进入识蕴。凡是在那时有忆念，有等持，有作意，有智慧，那就是行蕴。这样进入行蕴。凡是在那时心和意和识，那就是识蕴，这样进入识蕴，像这样进入就是称为极度串习蕴。当瑜伽士见到并且彻底了解仅仅是蕴，仅仅是作意，仅仅是事物的时候，那时，蕴那些本身依赖和关联而生的自性彻底进入。如何进入呢？瑜伽士这样完全寻觅。就像这样呼气和吸气依赖于什么？由什么因缘而生？这样观察后，他就会这样通达，呼气和吸气依赖于身体，由身体的因缘而生，依赖于心，由心的因缘而生这样了知。身体和心也由什么因缘而住呢？这样观察后，也了知那是现在生命力的所依之处。生命力也由什么因缘而生呢？这样观察后，也了知那是由于其他世的善业和非善业的行作因缘而生。先前的行作也由什么因缘而生呢？这样观察后，也了知那是由于无明的因缘而生。
English
will arise. When that body becomes extremely pure and the mind becomes extremely pure, touching single-pointedness of mind and constantly abiding the mind on the object is pleasing. Thus, to become extremely accustomed to this is through the manner of attending to the objects of the senses and their realms. It enters into the aggregates. How does it enter? Like this, the support for exhaling and inhaling is the body. Thinking that it relies on the body, one enters into and understands the aggregate of form. Whatever mindfulness focuses on those exhalations and inhalations, holding and experiencing their characteristics without forgetting them, is entering into the aggregate of feeling. There, whatever has complete knowledge is the aggregate of perception, thus entering into the aggregate of perception. Whatever memory, samadhi, intention, and wisdom are present at that time are the aggregate of formations. Thus, one enters into the aggregate of formations. Whatever mind, intellect, and consciousness are present at that time are the aggregate of consciousness, thus entering into the aggregate of consciousness. Entering in this way is called being extremely accustomed to the aggregates. When that yogi sees and thoroughly understands only the aggregates, only formations, and only objects, at that time, the nature of those aggregates themselves arising in dependence and connection thoroughly enters. How does it enter? That yogi completely seeks in this way. Like this, what do exhaling and inhaling depend on? From what cause do they arise? Having investigated, he will understand in this way: exhaling and inhaling depend on the body, arise from the cause of the body, depend on the mind, and arise from the cause of the mind. Having investigated what causes the body and mind to abide, he also understands that it is the place of support for the power of life at present. Having investigated what causes the power of life to arise, he also understands that it arises from the causes of virtuous and non-virtuous actions of other lifetimes. Having investigated what causes the previous formations to arise, he also understands that it arises from the cause of ignorance.
Tibetan
་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི། སྔོན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྤྱོད་དོ། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་ཚེའི་དབང་པོ། །ཚེའི་དབང་པོའི་རྐྱེན་ལས་ནི་ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་རིགས་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག་གོ །འདུ་བྱེད་འགགས་ན་ཚེའི་དབང་པོ་འགག་གོ ། ཚེའི་དབང་པོ་འགགས་ན་ལུས་དང་སེམས་འགག་གོ །ལུས་དང་སེམས་འགགས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འགག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་འདྲིས་པ་མང་དུ་བྱས་པས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སྟེ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །འདི་དག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན། མེད་པ་ལ་སྐྱེ་ལ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང༌། །གང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ། རབ་དབང་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེས་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང༌། ནད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་སྲིད་པའོ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྲེད་པ་དེ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི། ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །གང་དེ་ལྟར་ཤེས་དེ་ལྟར་མཐོང༌། དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་པས། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས། དེ་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས
Chinese
如是，那么无明的缘故，先前诸行产生作用。先前的行之缘故是命根。命根的缘故是身与识。身与心的缘故是呼气与吸气产生。如果无明灭，则行灭。行灭则命根灭。 命根灭则身与心灭。身与心灭则呼气与吸气灭，如是则趋入缘起。如何趋入真谛而完全熟悉呢？因此，通过如此对缘起进行大量的熟悉，就能领悟到这些有为法是缘起，即无常。因为这些是无常的，所以从无而生，生已复灭。如此转变的，是生法，老法，病法，凡是生、老、病、死之法，都是痛苦的。凡是痛苦的，就是无我，极无自在，无主宰。如是，他以无常、痛苦、空性和无我的方式趋入痛苦的真谛。又，这是怎么想的呢？痛苦的行，变成痛苦，变成疾病，变成果，产生这些的因是存在，如此趋入集谛。完全断除产生痛苦的贪爱，就是寂静殊胜，如此趋入灭谛。凡是如是知，如是见，如是领悟，就是道谛，也趋入道谛。如是，他就趋入了四谛。瑜伽士通过对四谛的熟悉，完全断除了见道所断的烦恼，为了断除修道所断的烦恼，对十六种行相进行精勤的熟悉。十六种行相是什么呢？正念呼气时，知是正念呼气，如实知
English
Thus, due to ignorance, the aggregates previously act. Due to the previous aggregates, there is the life force. From the life force, there are body and consciousness. From body and mind, breathing in and breathing out arise. When ignorance ceases, aggregates cease. When aggregates cease, the life force ceases. When the life force ceases, body and mind cease. When body and mind cease, breathing in and breathing out cease. Thus, one enters into dependent origination. How does one become fully familiar with entering the truth? By becoming very familiar with dependent origination in this way, one understands that these conditioned dharmas are dependently originated, that is, impermanent. Because these are impermanent, they arise from nothing and, having arisen, cease. That which has become like that is subject to birth, subject to aging, subject to sickness, and whatever is subject to birth, aging, sickness, and death is suffering. Whatever is suffering is selfless, utterly without power, without a master. Thus, he enters into the truth of suffering in the aspects of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness. Furthermore, what does this mean? The aggregates of suffering, having become suffering, having become disease, having become fruit, the cause that produces these is existence, thus entering into the truth of origin. Completely abandoning the craving that produces suffering is serene peace, thus entering into the truth of cessation. Whoever knows thus, sees thus, understands thus, is the truth of the path, and also enters into the truth of the path. Thus, he has entered into the four truths. The yogi, having become familiar with the four truths, having completely abandoned the afflictions to be abandoned by seeing, in order to abandon the afflictions to be abandoned by meditation, diligently familiarizes himself with the sixteen aspects. What are the sixteen aspects? When mindfully breathing out, one knows that one is mindfully breathing out, knowing as it truly is.
Tibetan
་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ ལ་ཡང། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག་དབུགས་བ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་གང་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཚིག་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞེ་ན། གོང་དུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་གོམས་པར་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་སློབ་པའི་གང་ཟག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དེས། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྩོལ་བར་བྱེད་དེ། ནམ་དབུགས་འབྱུང་བའི་དུས་ན། སེམས་མ་རྨོངས་པས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དྲན་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པའི་དུས་ལ་གཡེང་བ་མེད་པར་དྲན་པས་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་ན་ནི། དྲན་པ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་ཡང༌། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་ལས་འདི་ནི་དང་པོའོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང༌། དབུགས་རིང་དུ་ཤེས་པ་དང༌། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པ་ལ་ཡང་དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་འབྱུང་བའི་བར་དང་རྔུབ་པའི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དབུགས་རྔུབ་པ་ཐུང་ངུ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ན། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩམས་ཏེ་དབུགས་བྱུང་ནས་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས། ཕྱི་མཐོ་གང་དང་ཁྲུ་གང་དང་འདོམ་གང་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོའོ་ཞེས་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྟེ་བའི་བར་དུ་དབུགས་ཇི་ལྟར་ཐུང་དུ
Chinese
从名为“索”开始，如同观察各自舍弃一样地吸气，也如同观察各自舍弃一样地，吸气啊，像这样如实地了知，比丘们，这就是经中所说的十六种出入息念。那么，如何详细区分这十六个词呢？之前在修习四谛的时候，见到四谛的学人，获得了安住于四念住的对境，为了舍弃通过修习所要舍弃的剩余随烦恼，而努力作意出入息。当呼气的时候，因为心不迷乱，如实地了知呼气的相，这就是以正念呼气，以正念呼气啊，像这样如实地了知。当吸气的时候，没有散乱，以正念专注于此，了知这就是以正念吸气，以正念吸气啊，像这样如实地了知，这是十六种中的第一种。当专注于呼气和吸气的时候，了知呼气长时，呼气长啊，像这样如实地了知，了知气息长，吸气长时，也了知吸气长啊，像这样如实地了知，这是第二种。当作意呼气之间和吸气之间的时候，从呼气短开始，到吸气短，像这样如实地了知，这是第三种。或者瑜伽士专注于呼气时，从脐部开始，气息从口鼻而出，专注于外面有一庹、一肘、一寻等，气息所及之处，这就是呼气长时，呼气长啊，像这样如实地了知。当瑜伽士专注于吸气时，从口鼻开始，到脐部之间，气息如何短
English
Starting from what is called "So," just as one observes abandoning each separately, so too with inhaling. Just as one observes abandoning each separately, inhaling, knowing this as it truly is. Monks, this is what is said in the sutras as the sixteen aspects of mindfulness of breathing in and breathing out. How are these sixteen terms to be distinguished in detail? Previously, during the practice of the four truths, a learner who has seen the four truths, having attained the object of the four close placements of mindfulness, in order to abandon the remaining afflictions to be abandoned through cultivation, strives to attend to breathing in and breathing out. When exhaling, because the mind is not confused, knowing the characteristic of exhaling as it truly is, this is exhaling with mindfulness, exhaling with mindfulness, knowing this as it truly is. When inhaling, without distraction, focusing on that itself with mindfulness, knowing that this is inhaling with mindfulness, inhaling with mindfulness, knowing this as it truly is, this is the first of the sixteen. When one focuses on exhaling and inhaling, at that time, knowing that the exhalation is long, the exhalation is long, knowing this as it truly is, knowing the breath is long, and when inhaling long, also knowing that the inhalation is long, knowing this as it truly is, this is the second. When one attends to the interval between exhaling and inhaling, from what is called a short exhalation, to a short inhalation, knowing this as it truly is, this is the third. Or, when a yogi focuses on exhaling, starting from the navel area, the breath comes out from the mouth and nose, focusing on how far it extends outside, whether it is a span, a cubit, or a fathom, this is knowing that the exhalation is long, the exhalation is long, knowing this as it truly is. When a yogi focuses on inhaling, starting from the mouth and nose, to the navel, how short the breath is