Tibetan
་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྣང་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣ་ལ་བརྟེན་དྲི་ལ་དམིགས་ནས་དྲིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྕེ་ལ་བརྟེན་རོ་ལ་དམིགས་ནས་རོའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཡིད་ལ་བརྟེན་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཡོ་བ་མེད་པ་དང༌། རང་དབང་མེད་པ་དང༌། རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་མ་དང༌། མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་དང༌། མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང༌། མི་དགེ་བའི་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དང་རྟག་ཏུ་བྲལ་བའོ། །དཔེར་ན་མྱུ་གུ་དང༌། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཅིག་གཅིག་སྐྱེས་པ་པོ་དང༌། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པས་ན་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མེ་རླུང་གི་དབང་གིས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་གཡོ་བས་ན་རང་དབང་མེད་པའོ། །དབང་པོ་དང༌། ཡུལ་དང༌། ལས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བས་ན། རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་
Chinese
因为如果观察，则没有任何精华。不成立就像寻香城的显现，虽然显现为城市，但实际上并非城市一样。这些行蕴也因为自性不成立。无常是因为每一刹那都在坏灭。痛苦是因为具有生、老等法的缘故。空性是因为在这些行蕴上，外道所计度的我不存在的缘故。无我，是因为它们本身不是外道所计度的我的自性的缘故。所谓的识蕴，就是六识的集合，即从眼识到意识。其中，眼识是依靠眼睛，缘取色法，从而了知色法的特征。耳识是依靠耳朵，缘取声音，从而了知声音的特征。鼻识是依靠鼻子，缘取气味，从而了知气味的特征。舌识是依靠舌头，缘取味道，从而了知味道的特征。身识是依靠身体，缘取触觉，从而了知触觉的特征。意识是什么呢？是依靠意根，缘取法，从而了知法的特征。 那么，如何才能了解识蕴呢？要从十一个方面去了解：无动摇，无自主，由众多因缘产生，结果归于一，自性空，刹那性，不住留而迅速流逝，随境动摇，于不净之境视为功德，成为不善的蜜蜂等的所依，以及恒常与智慧之火分离。例如，像幼苗和种子等一样，一个接一个地产生，既不是产生者，也不是被产生者，也不会想“我要产生”，因此是无动摇的。例如，像水车被风力驱动一样，这个识也受业和烦恼的控制而动摇，因此是无自主的。由于从根、境、业和烦恼等众多因缘产生，因此是由众多因缘产生的。它
English
Because if examined, there is no essence whatsoever. Non-establishment is like the appearance of a Gandharva city, which appears as a city but is not actually a city. These formations are also because their own nature is not established. Impermanence is because it disintegrates in every single moment. Suffering is because it possesses the nature of birth, aging, and so on. Emptiness is because on these formations, the self that is conceived by non-Buddhists does not exist. Selflessness is because they themselves are not the nature of the self that is conceived by non-Buddhists. The so-called aggregate of consciousness is the collection of the six consciousnesses, from eye consciousness to mind consciousness. Among them, eye consciousness is relying on the eye, focusing on form, thereby knowing the characteristics of form. Ear consciousness is relying on the ear, focusing on sound, thereby knowing the characteristics of sound. Nose consciousness is relying on the nose, focusing on smell, thereby knowing the characteristics of smell. Tongue consciousness is relying on the tongue, focusing on taste, thereby knowing the characteristics of taste. Body consciousness is relying on the body, focusing on tactile objects, thereby knowing the characteristics of tactile objects. What is mind consciousness? It is relying on the mind, focusing on phenomena, thereby knowing the characteristics of phenomena. So, how can one understand the aggregate of consciousness? It should be understood in eleven ways: unmoving, without autonomy, arising from many causes and conditions, the result ends in one, empty of inherent nature, momentary, quickly passing without staying, moving with the object, seeing qualities in impure objects, becoming the basis for non-virtuous bees and so on, and constantly separated from the fire of wisdom. For example, like sprouts and seeds, one after another arises, neither being the producer nor being produced, and not thinking "I will produce," therefore it is unmoving. For example, like a waterwheel moving by the power of wind, this consciousness also moves under the control of karma and afflictions, therefore it is without autonomy. Because it arises from many causes and conditions such as faculties, objects, karma, and afflictions, therefore it arises from many causes and conditions. It
Tibetan
ལྟར་རྐྱེན་དུ་མས་བསྐྱེད་ཀྱང༌། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་མི་སྐྱེ་བས་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའོ། །རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་ལྟར་བདག་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །མར་མེའི་ལྕེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པས་ན་མི་རྟག་པའོ། །རི་གཟར་པོའི་ཆུ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པར་འགྲོ་བས་ན། མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བའོ། །སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཡུལ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྒོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཡུལ་ལ་གཡོ་བའོ། །ཕག་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་དམ་པར་འཛིན་པས་ན། མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བས་ན། མི་དགེ་བའི་སྦྲང་བ་ལ་སྔོན་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དང་བྲལ་བའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔའི་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བཀོད་དེ། དང་པོ་ གཟུགས། དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བ། དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བཀོད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རགས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང༌། སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བས་གཟུགས་རགས་ཏེ་དེ་བས་ན་དང་པོར་བཤད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་པས་ཚོར་བ་རགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ལག་པ་ན་བར་ཚོར་རོ། །རྐང་པ་ན་བར་ཚོར་རོ། །ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་གསུམ་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་སྔར་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རགས་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བུད་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ལས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་སྔར་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རགས་ཏེ། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆ་ཕྲ་མོའི་ཕྱིར་མཇུག་ཏུ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རིམ་པས་རིམ་པར་བཀོད་དེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གཟུགས་ལ་ཆགས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་དང་པོར་བཤད་དོ། །གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་ཞེན་པ་ཡང
Chinese
虽然由多种因缘所生，但果只从一个识产生，所以果归于一。如龟毛般没有我之类的自性，所以自性为空。如蜡烛的火焰般，每一刹那都在坏灭，所以是无常。如陡峭山上的水般，一刹那也不停留地流逝，所以不住留而迅速流逝。如猴子般，恒常对境生贪且放荡不羁是其特征，所以对境摇动。如猪般，于不净之境执为清净，所以于不净之境视为功德。从识的因生起一切不善，所以是不善的蜂拥而至的青色所依。只要与识相伴，就不会生起圣者四谛的智慧。远离智慧之火。那么，为何五蕴的次第如此安排呢？首先是色蕴，其后是受蕴，其后是想蕴等如此安排呢？因为三种原因，即如何粗大，如何生起一切烦恼，以及器等义的缘故。其中，因为具有障碍且成为诸识的所依，所以色蕴比受蕴等粗大，因此首先宣说。受蕴比无色之蕴粗大，如此，感受手痛，感受脚痛，为了显示这个，所以受蕴比其余三蕴先说。行蕴和识蕴相比，行蕴粗大，因为执著这是男人，这是女人之故，所以想蕴比二者先说。行蕴比识蕴粗大，因为是造作善与不善业的特征之故，一切识蕴因为极细微的缘故最后宣说。或者，以生起一切烦恼的次第依次安排，如此，从无始轮回以来，女人和男人互相贪著色，因此首先宣说色蕴。贪著色也是因为执著于安乐的感受，因此在其后是受蕴。对它的执著也
English
Although generated by various causes and conditions, the result arises from only one consciousness, so the result is exhausted in one. Like the hair of a tortoise, there is no self-like nature, so it is empty of nature. Like the flame of a candle, it disintegrates moment by moment, so it is impermanent. Like water on a steep mountain, it flows without staying for even a moment, so it goes quickly without staying. Like a monkey, it is characterized by constantly being attached to objects and being unruly, so it moves towards objects. Like a pig, it holds impure objects as pure, so it views qualities in impure objects. Because all non-virtue arises from the cause of consciousness, it is the blue support for the swarm of non-virtue. As long as it is associated with consciousness, the wisdom of the four noble truths will not arise. It is separated from the fire of wisdom. So why is the order of the five aggregates arranged in this way? First the form aggregate, then the feeling aggregate, then the perception aggregate, and so on? Because of three reasons: how gross it is, how all afflictions arise, and for the sake of the meaning of vessel and so on. Among them, because it has obstacles and becomes the support of all consciousnesses, the form aggregate is coarser than the feeling aggregate and so on, therefore it is explained first. The feeling aggregate is coarser than the other formless aggregates, like this, feeling pain in the hand, feeling pain in the foot, in order to show this, the feeling aggregate is explained before the remaining three. Compared to the formation aggregate and the consciousness aggregate, the formation aggregate is coarser, because it grasps this is a man, this is a woman, so the perception aggregate is explained before the two. The formation aggregate is coarser than the consciousness aggregate, because it is the characteristic of manifestly forming virtuous and non-virtuous actions, all consciousnesses are explained last because they are extremely subtle. Or, it is arranged in order of the sequence of arising all afflictions, like this, from beginningless samsara, women and men are mutually attached to form, therefore the form aggregate is explained first. Attachment to form is also because of attachment to pleasant feelings, therefore after that is the feeling aggregate. Attachment to it is also