Tibetan
ལ་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། བུ་དང་འདྲ་བ་ལ་ལ་མཐོང་བ་ན་བུ་དྲན་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཚ་བ་དང་གྲང་བ་དྲན་པ་ལྟ་བུའོ། །གོམས་པ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། བཀླག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་གང་གོམས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གཅིག་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱུར་བ་དྲན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང༌། འཆི་འཕོ་ཤེས་པ་དང༌། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གནས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཚེ་རབས་གཞན་དྲན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཡེང་རྒོད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། སེམས་དྲང་པོའམ་མཉམ་པར་གནས་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཐོག་མར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཕྱིས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ།། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་འབྱིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ལས་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་གི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཇུག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་བཤད། འཇིག་རྟེན་པའི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནས་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་བརྒྱད་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་དྲན་པ་ནི་
Chinese
看到相似之物会生起忆念，比如看到像儿子的人会忆念儿子。从不相似之处也会生起忆念，比如忆念冷和热。从串习也会生起忆念，比如串习阅读等，从串习什么，之后也会忆念什么。从理解一个意义会生起忆念，比如看到芒果会忆念酸味。止观的力量也会生起忆念，比如忆念以前的住处，以及知道死亡和转生，知道烦恼灭尽的瑜伽士们会生起忆念前世的住处。从因的力量也会生起忆念，因为具有福德者会忆念其他世。舍弃一切散乱和掉举，心正直或平等安住，就是真正的等持。为什么圣道八支要按这样的次第宣说呢？为了获得涅槃的瑜伽士们首先要依靠四圣谛，因此首先宣说了正见。就像看到的那样，之后会生起这是不是那样的思索，因此在它之后是正思。 就像恒常那样发出语言，因此在它之后是正语。就像说的那样，之后会做事情，因此在正语之后是正业边。做了正业的人们，生活会变得清净，因此在正业边之后是正命。具有戒律的人们，会在善的方面发起精进，并且精进增长，因此在正命之后是正勤。具有精进的人们不可能失去忆念，因此在它之后是正念。具有忆念的人们，心会变得专注，因此最后宣说了正定。为什么宣说圣道有八支？因为世间有从邪见到邪定八种，为了对治它们，也宣说了从正见到正定之间的八种。或者，正见和正念是
English
Memory arises from seeing similar things, like remembering a son when seeing someone who looks like him. Memory also arises from dissimilar things, like remembering hot and cold. Memory also arises from familiarity; for example, having become familiar with reading, etc., whatever one is familiar with, one will later remember. Memory arises from understanding a single meaning, like remembering sourness upon seeing a mango. The power of calm abiding also gives rise to memory, such as remembering previous abodes, and yogis who know about death and rebirth and know the exhaustion of defilements give rise to memories of their previous lives. Memory also arises from the power of causes, because those who possess merit will remember other lives. Having abandoned all distraction and agitation, if the mind remains upright or balanced, that is true samadhi. Why are the eight limbs of the Noble Path taught in that order? Because yogis who attain nirvana first rely on the Four Noble Truths, therefore, first, right view is taught. Just as one sees, later there arises the thought of whether it is that or not, therefore, after that is right thought. Just as one speaks constantly, therefore after that is right speech. Just as one speaks, later one acts, therefore after right speech is right action. Those who have done right action, their livelihood becomes pure, therefore after right action is right livelihood. Those who possess discipline exert effort in the direction of virtue, and effort increases, therefore after right livelihood is right effort. It is impossible for those who possess effort to lose mindfulness, therefore after that is right mindfulness. Those who possess mindfulness, their minds become one-pointed, therefore, in the end, right samadhi is taught. Why are there eight limbs of the Noble Path? Because there are eight kinds of worldly wrong views, from wrong view to wrong samadhi, and in order to counteract them, eight are taught from right view to right samadhi. Alternatively, right view and right mindfulness are
Tibetan
ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེས་ནི་གཙོར་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེས་ནི་གཙོར་འདོད་ཆགས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་དོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང༌། རྩོལ་བ་དང་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེས་ནི་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་དོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་གཞག་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། གཞན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཉོན་ མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་དང༌། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་གི་དེ་དག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པས་ཚིག་མི་འབྱིན་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རིམ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། འཚོ་བ་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་གི་ནི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་གིས་ཇི་ལྟར་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ན། གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པ་དང༌། བཤད་པ་ལ་གསལ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་པས། གཞན་དག་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། འགལ་བ་མེད་པ་དང༌། གསལ་བར་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས
Chinese
是胜观之方面，其果为若离无明，则智慧得解脱。其余支分是止住之方面，其果为若离贪欲，则心得到解脱。又正语、业边、活命三者是戒蕴，其主要作用是断除嗔恚不善之根本。正念和等持之蕴，其主要作用是断除贪欲不善之根本。正思、精进和见三者是智慧之蕴，其作用是断除愚痴不善之根本。因此，这八支圣道可归纳为六支，即：完全断除之支、使他获得之支、使他信服之支、清净烦恼障之支、清净近烦恼障之支、以及为获得殊胜功德而清净障碍之支。其中，正见是完全断除之支，在见道时，通达无我、无众生、无命等，并了知“我已如此通达”，这是因为见道的法性能够断除（错误见解）。正思是使他获得之支，因为不经思考和分析就不会轻易发言，而是经过正见如实观察诸法后，再为他人宣说。正语、正业边和正命三者是使他信服之支，因为依次使人信服见、戒律和清净的活命。其中，正语能使人信服清净的见解，如何理解呢？当以正语向他人阐述所理解的法时，能够回答他人的辩驳，并且清晰、正确地阐述，使他人确信“此人已确定了法的要义，与经论无有矛盾，并且能够清晰地阐述，结合起来可知他已如实通达”。正业边是戒律
English
It is the aspect of Vipassanā (higher seeing). Its result is that if it is separated from ignorance, wisdom is completely liberated. The remaining limbs are the aspect of Samatha (tranquility). Its result is that if it is separated from desire, the mind is completely liberated. Furthermore, right speech, right action, and right livelihood are the aggregates of ethics. Its main function is to cut off the root of anger and non-virtue. Right mindfulness and the aggregate of Samādhi (concentration). Its main function is to cut off the root of desire and non-virtue. Right thought, effort, and view are the aggregates of wisdom. Its function is to cut off the root of delusion and non-virtue. Therefore, these eight noble path limbs can be summarized into six limbs: the limb of complete cutting off, the limb of enabling others to obtain, the limb of making others believe, the limb of purifying the obscurations of afflictions, the limb of purifying the near obscurations of afflictions, and the limb of purifying the obstacles to obtaining special qualities. Among them, right view is the limb of complete cutting off. In the path of seeing, understanding that there is no self, no sentient being, no life, etc., and knowing "I have understood it in this way," it is because the nature of the path of seeing can cut off (wrong views). Right thought is the limb of enabling others to obtain, because one does not speak easily without thinking and analyzing, but after observing the dharmas as they are with right view, one then explains them to others. Right speech, right action, and right livelihood are the limbs of making others believe, because they make people believe in view, ethics, and pure livelihood respectively. Among them, right speech can make people believe in pure views. How to understand it? When one explains the dharmas that one has understood to others with right speech, one can answer the rebuttals of others, and explain clearly and correctly, making others believe that "this person has determined the essence of the dharma, there is no contradiction with the scriptures, and he can explain it clearly, so it can be known that he has truly understood it." Right action is ethics.