Tibetan
་ཟག་པ་མེད་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ དེ་ལྔ་སྟེ་མཐུ་ཆུང་བ་དང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུ་ཆུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་པ་ཟད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཐུ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐུ་ཆུང་བའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞན་པ་དང་མྱུར་དུ་མི་ཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཞན་པའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་ན་མྱུར་དུ་མི་ཐོབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དད་པའི་དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་དེ་ལ་ཞན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་མཐུ་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་མཐུ་ཆུང་ཞིང་དབང་པོ་རྟུལ་ལོ། །དབང་པོ་དེ་དག་གིས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་བར་ན་ནི་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང༌། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང༌། ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ན་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་ ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་བས་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པའོ། །དོན་དུ་ན་དེའི་ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྨོངས་པ་ཆུང་བས་རྨོངས་པའི་ལམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ
Chinese
对于无漏的信等五根是愚昧的，这五根即是势力小、力量小、衰弱，这是它的意思。所谓出世间的根，就是无漏根的同义词。如果对于所要获得的法势力小，因此说了“为了灭尽诸漏”，为了要获得灭尽诸漏，所以说它们势力小。为了显示势力小的意义，说了“虚弱且不能快速获得”。意思是说，即使在最初进入的时候，也不能快速进入，所以是虚弱的。即使在修习的时候，也不能获得果实，所以是不能快速获得的。为了显示什么是出世间的五根，说了“比如信根”等等。五根的体性，在三十七道品的时候已经详细说明了。所谓对出世间的根虚弱，是指烦恼三种重的众生，因为出世间的五根势力小，为了灭尽烦恼和有漏的法，对断烦恼的道，立即入于等持，不能快速入于等持，这叫做苦的道愚昧现观。实际上，因为烦恼三种重，所以出世间的五根势力小，根迟钝。这些根不能获得不退法，以及禅定中间，以及无色定的等至，以及入定的时候，是苦的道愚昧现观。这是为什么呢？因为不退法，以及禅定中间，没有支分收摄，而且止观微弱，所以必须努力修持，而且在无色界中，也没有支分收摄，而且观微弱，所以必须努力修持，所以是痛苦的。由于众生根迟钝，不能快速获得果实，所以是愚昧的。实际上，对它的道现观愚昧小，所以是愚昧的道，是智慧小的意思。
English
It is ignorant of the five uncontaminated faculties such as faith. The meaning is that these five faculties are weak, powerless, and feeble. The so-called supramundane faculties are synonymous with the uncontaminated faculties. If one is weak in power to attain something, therefore it is said, "For the sake of exhausting defilements." Because one is to attain the exhaustion of defilements, it is said that they are weak in power. In order to show the meaning of weak power, it is said, "Weak and unable to attain quickly." It means that even at the time of initially entering, one cannot enter quickly, so it is weak. Even at the time of cultivation, one cannot attain the fruit, so it is unable to attain quickly. In order to show what the five supramundane faculties are, it is said, "Like the faculty of faith," and so on. The characteristics of the five faculties have been explained in detail in the context of the thirty-seven factors of enlightenment. The so-called weakness towards the supramundane faculties refers to beings with a preponderance of the three afflictions. Because the five supramundane faculties are weak, in order to exhaust the afflictions and contaminated dharmas, one immediately enters into samadhi on the path of abandoning afflictions. Not being able to quickly enter into samadhi is called the direct perception of ignorance of the path of suffering. In reality, because the three afflictions are heavy, the five supramundane faculties are weak and the faculties are dull. These faculties cannot attain irreversibility, as well as the intermediate states of dhyana, as well as the samapatti of the formless realms, and at the time of entering into samadhi, it is the direct perception of ignorance of the path of suffering. Why is this? Because in irreversibility, as well as in the intermediate states of dhyana, there is no gathering of limbs, and because shamatha and vipassana are weak, one must strive to cultivate. Moreover, in the formless realm, there is also no gathering of limbs, and because vipassana is weak, one must strive to cultivate, so it is painful. Because beings have dull faculties, they cannot quickly attain the fruit, so it is ignorance. In reality, the direct perception of its path is small in ignorance, so it is the path of ignorance, which means small wisdom.
Tibetan
། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བར་འགའ་འདོད་ཆགས་འབྱུང༌། བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང༌། བར་འགའ་གཏི་མུག་འབྱུང༌། ལམ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བའི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤས་ཆེ་བ་དང་རྣོ་བ་དང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣོ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤས་ཆེ་བའོ། །མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་རྣོ་བ་སྟེ། ཕྱི་མས་སྔ་མ་བཤད་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ལམ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། སྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ལམ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆེ་བའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་རྣོ་བའོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའོ། །དོན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང༌། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མོ། །གང་ཟག་ཤེས་རབ་རྣོ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་གསུམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆུང་བའི་གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྟུལ་ཞིང་མཐུ་ཆུང་བས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏ
Chinese
贪欲和嗔恨是互相不相容的法，因此不可能同时产生，所以要通过心相续的差别来了解这二者产生的情况：有时产生贪欲，有时产生嗔恨，有时产生愚痴。为了阐述两种道，其中“什么是迅速证悟痛苦之道”等被宣说，其他意义与之前所说相同。“迅速证悟”是指什么呢？是指能够迅速了知紧随其后的等持，即是迅速证悟，是智慧敏锐的意思。为了阐述智慧敏锐的意义，宣说了“是更强、更敏锐、更快获得”。因为敏锐所以更强，因为迅速获得所以敏锐，后面的解释可以参照前面的。或者说，道有三种：决择道、见道和修道。在决择道中，五根能够迅速进入，所以是“强”；在见道中，能够迅速进入，所以是“敏锐”；在修道中，能够迅速进入，所以是“迅速获得”。总之，烦恼三种非常强烈的补特伽罗，不可能被根器迟钝者所获得，如果在禅定之间和无色界的等持中安住，就是“迅速证悟痛苦之道”，因为在这些之中没有包含支分，并且因为止观微弱，所以必须努力修持，因此是“痛苦之道”。具有敏锐智慧的人能够迅速获得紧随其后的等持，所以是“迅速证悟”。为了阐述第三种道，宣说了“什么是安乐之道愚昧证悟”等，减少贪欲等也要理解为与增加贪欲等意义相反。总之，烦恼三种非常微弱的补特伽罗，其出世间的五根迟钝且力量微弱，对色界的初禅、二禅、三禅和四禅进行修习，就是“安乐之道愚昧证悟”，这是为什么呢？因为色界的禅
English
Since desire and hatred are mutually incompatible dharmas, they cannot arise simultaneously. Therefore, one should understand the arising of these two through the distinction of the continuum: sometimes desire arises, sometimes hatred arises, and sometimes ignorance arises. In order to explain the two paths, it is said, "What is the path of suffering that is quickly realized?" and so on. The other meanings are the same as previously explained. What is meant by "quickly realized"? It refers to that which quickly knows the immediately preceding samadhi, which is to quickly realize, meaning sharp wisdom. In order to explain the meaning of sharp wisdom, it is said, "It is stronger, sharper, and quickly attained." Because it is sharp, it is stronger. Because it is quickly attained, it is sharp. The latter explanation should be viewed in light of the former. Alternatively, there are three types of paths: the path of ascertainment, the path of seeing, and the path of cultivation. On the path of ascertainment, the five faculties quickly enter, so it is "strong." On the path of seeing, it quickly enters, so it is "sharp." On the path of cultivation, it quickly enters, so it is "quickly attained." In short, a person with very strong three afflictions cannot be attained by someone with dull faculties. If one abides in the intervals of dhyana and formless attainments, it is called "quickly realizing the path of suffering," because these do not include the limbs, and because shamatha and vipashyana are weak, one must strive to practice, hence it is the "path of suffering." A person with sharp wisdom quickly attains the immediately preceding samadhi, so it is "quickly realized." In order to explain the third path, it is said, "What is the path of bliss that is ignorantly realized?" and so on. Reducing desire and so on should also be understood as the opposite of increasing desire and so on. In short, a person with very weak three afflictions, whose five supramundane faculties are dull and weak, cultivates the first, second, third, and fourth dhyanas of the form realm, which is called "the path of bliss that is ignorantly realized." Why is that? Because the dhyanas of the form realm...