Tibetan
ཅིག་པུ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་བློ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །བསླབ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ལྷག་པའི་སེམས་དང༌། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སུ་བྱ་བའི་མཆོག་ཉམས་སུ་བླང་བའི་དམ་པ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བའི་དམིགས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་སྟེ་།སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་བས་མུ་སྟེགས་ལྷག །མུ་སྟེགས་པ་བས་ཉན་ཐོས་ལྷག །དེ་བས་རང་སངས་རྒྱས་ལྷག །རང་སངས་རྒྱས་བས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྷག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་དང༌། དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་བསྙེན་ཕོ་མོ་རྣམ་དྲུག་དང༌། བར་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་ཁྲིམས་སྡེ་བདུན་ཏེ། དེ་དག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གསུམ་སྟེ། མི་དགེ་བ་སྡོམ་པ་དང༌། དགེ་བ་སྡུད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཉན་ཐོས་དག་གི་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ་དང༌། བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ་བདག་མེད་པར་མཁྱེན། ཉན་ཐོས་དག་ནི་གང་ཟག་བདག་མེད་པར་རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དབང་པོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང༌། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང༌། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་དབང་ པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། ཡིད་བདེ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་བཞི་སྟེ། དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བ་སྤངས་པ་ན། སྔོན་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། བསྒོམ་པས་སྤང་བ་སྤོང་བའི་དུས་ན་དབང་པོ་དགུ་པོས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གསལ་བར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན་མཐོང་བསྒོམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་དབང་པོ་དགུ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དང་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་བདུན་ནི་ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཁོར་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྫོབ་དང༌། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཀུན་རྫོབ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་མིག་ཡོར་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ཏེ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ རྫོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་རྫོབ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་དོན་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པ་མན་ཆད་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་དུས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པ་དང་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་སྟོན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ལམ་ལ་བཀོད་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དཔའ་དང་སྦྱར་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང༌། བྱོལ་སོང་དང་ཡི་དྭགས་གཉིས་ཏེ་བཅུ་དང༌།
Chinese
唯一专注于一个目标的智慧，是来自于禅定的智慧。何为三学？即增上戒学、增上心学、增上慧学。对于那些以实践为至上，以修持为神圣，拥有智慧之眼的人来说，其行为的目标就是三学。凡夫俗子胜于外道，外道胜于声闻，声闻胜于独觉，独觉胜于大乘。声闻的比丘、沙弥和男女居士六种，以及中间律仪，是七种律仪。这些以及菩萨的三种律仪，即断恶律仪、摄善律仪和饶益有情律仪，是增上戒学。大乘的胜行等持，以及声闻的不净观，四禅定，无色定等，是增上心学。大乘了知法与补特伽罗二者皆无我，声闻了知补特伽罗无我，是增上慧学。何为三根？即未知欲知根、已知根、已知究竟根。在见道时，信、精进、念、定、慧五根，以及乐、喜乐、舍、意根四种，这九种根，在断除见道所断之后，先前未知而今知，是为未知欲知根。在修道时，九根清楚地区分不相顺品与对治品，是为已知根。在阿罗汉果位时，断尽见修一切烦恼的九根，是为已知究竟根。何为三种烦恼？即烦恼随烦恼、业随烦恼、生随烦恼。自身即是烦恼，且从该因所生者亦成烦恼，故有三种烦恼。
English
The wisdom that focuses solely on one goal is the wisdom that arises from meditation. What are the three trainings? They are higher discipline, higher mind, and higher wisdom. For those who regard practice as supreme and cultivation as sacred, and who possess the eye of wisdom, the goal of their actions is the three trainings. Ordinary people are superior to non-Buddhists, non-Buddhists are superior to Shravakas, Shravakas are superior to Pratyekabuddhas, and Pratyekabuddhas are superior to the Mahayana. The Shravaka's Bhikshus, Shramaneras, and the six types of male and female lay practitioners, as well as the intermediate precepts, are the seven types of precepts. These, along with the three vows of the Bodhisattva, namely the vow to refrain from evil, the vow to accumulate virtue, and the vow to benefit sentient beings, are higher discipline. The Mahayana's heroic progress samadhi, as well as the Shravaka's contemplation of impurity, the four Dhyanas, and the formless attainments, are higher mind. The Mahayana understands that both phenomena and individuals are without self, while the Shravakas understand that individuals are without self, which is higher wisdom. What are the three faculties? They are the faculty of "I will know what is not yet known," the faculty of knowledge, and the faculty of complete knowledge. At the time of the path of seeing, the five faculties of faith, diligence, mindfulness, concentration, and wisdom, as well as the four faculties of pleasure, joy, equanimity, and the faculty of mind, these nine faculties, after abandoning what is to be abandoned by seeing, what was previously unknown is now known, which is called the faculty of "I will know what is not yet known." At the time of abandoning what is to be abandoned by meditation, the nine faculties clearly distinguish between unfavorable and opposing factors, which is called the faculty of knowledge. At the time of the Arhat state, the nine faculties that have abandoned all the afflictions of seeing and meditation are called the faculty of complete knowledge. What are the three afflictions? They are the affliction of affliction, the affliction of karma, and the affliction of life. One's own self is an affliction, and what is born from that cause also becomes an affliction, therefore there are three afflictions.
Chinese
又，十二缘起中，无明、贪爱、取这三者是烦恼的遍行烦恼。行和有这二者是业的遍行烦恼。识、名色、六处、触、受、生、老死这七者是生的遍行烦恼，是各种痛苦的因和果轮回。三种世俗是什么呢？世俗的世俗，非真实的世俗，真实的世俗。其中，幻术、阳焰、眼花等各自不能起作用的自性，是世俗的世俗。对于内外缘起之法，颠倒地观察和修习而产生的，是非真实的世俗。对于内外缘起，如实地观察，以十善等产生的因和果，是真实的世俗。菩萨的世俗功德的语、义、三者是什么呢？是信解、加行、证得。所谓菩提、有情、大有情这三个词，依次对应，安住于决择分之四部分，称为菩提，与信解相应。安住于初地到十地之间，称为菩萨，与加行相应。安住于十一地佛地之时，称为大有情，与证得相应。或者，对于有情宣说，以及使他们安住于菩提，以及菩萨，对于有情们宣说无上道，因此是菩提，与对有情宣说相应。安置于道，使他们获得果位，因此是菩萨，与使他们安住于菩提相应。自己也获得大菩提，因此是大有情，与菩提中的有情相应，从而显示具有功德的体性。三界是什么呢？欲界、色界、无色界。其中，八大地狱，以及旁生和饿鬼二者，共十者，
English
Furthermore, among the twelve links of dependent origination, ignorance, craving, and grasping are the pervasively afflicting afflictions. Action and existence are the pervasively afflicting actions. Consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, birth, and aging and death are the pervasively afflicting life, which are the cause and effect of various sufferings in cyclic existence. What are the three types of conventional truth? The conventional of the conventional, the non-veridical conventional, and the veridical conventional. Among these, illusions, mirages, and optical illusions, which are natures that cannot perform their respective functions, are the conventional of the conventional. Those that arise from perversely examining and cultivating the phenomena of internal and external dependent origination are the non-veridical conventional. Those causes and effects that arise from correctly examining internal and external dependent origination and cultivating the ten virtues, etc., are the veridical conventional. What are the three aspects of the bodhisattva's conventional qualities: word, meaning, and essence? They are faith, application, and realization. The three terms "bodhi," "being," and "great being" are applied in sequence. Abiding in the four parts of ascertainment is called "bodhi," and is associated with faith. Abiding from the first to the tenth bhumi is called "bodhisattva," and is associated with application. Abiding in the eleventh bhumi, the state of Buddhahood, is called "great being," and is associated with realization. Alternatively, teaching sentient beings, establishing them in bodhi, and the term "bodhisattva" mean that teaching sentient beings the unsurpassed path is bodhi, and is associated with teaching sentient beings. Establishing them on the path and causing them to attain the result is bodhisattva, and is associated with establishing them in bodhi. Oneself also attains great bodhi, therefore one is a great being, associated with the being in bodhi, thus showing the nature of possessing qualities. What are the three realms? The desire realm, the form realm, and the formless realm. Among these, the eight hells, and the two, animals and hungry ghosts, totaling ten,