Tibetan
རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཚོགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་སོ་སོའི་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་དང་ཡིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་དང་ཡིད་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རང་རང་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་འགགས་པ་ནི་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་སུ་ན་སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་བསགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་ལ་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་མོད་ཀྱི་གཏན་ལ་དབབ་པར་ན་སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བསགས་པར་འདྲེན་ལ། ཀུན་གཞི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་ལ་ལ་ལ་དམིགས་ལ་ལ་ལ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཆད་པའོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་མི་འབྱེད་པས་རྣམ་པ་མ་ཆད་པའོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མར་ལུས་ལེན་པ་ནི་བདག་རྟག་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ལེན་ཏེ། དེ་ཡང་མངལ་དུ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འཛིན་པ་ནས་དེ་ནམ་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་ལུས་འཛིན་པས་ན་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དང་བདག་རྟག་པ་དག་ནི་ལུས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་སུ་ ཡིད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བཞི་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྒོ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་ཞེས་བཏགས་མོད་ཀྱི་དངོས་སུ་ན་སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་གོང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བཏགས་མོད་ཀྱི་དངོས་སུ་དེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ
Chinese
因为产生各种（事物）的缘故，所以是集合。什么是识蕴呢？能识别对境，这指的是八识各自的对境进行识别。心和意也是如此，因为具有多样性和作为意的所依之故。所谓心是多样性的意思，也就是从眼、耳等直到意的识，这六者各自缘取不同自境的各种法。前一识灭去即称为意，因为它是产生后一识的因，所以称为意所依。实际上，心是阿赖耶识，它是积聚一切行之种子的。虽然六识也称为心，但最终确定时，心指的是阿赖耶识。为什么呢？因为心的词义是积聚，而阿赖耶识也在每一刹那积聚善、不善和无记的一切行的习气。它也是对境和行相完全不间断的。阿赖耶识的对境不是有时缘取有时不缘取，而是对器情世界的一切都无间断地缘取。由于不能清楚区分蓝色和黄色等差别，所以行相是不间断的。取蕴识也是它，因为取身之故。所谓来世取身不是常我的作用，而是心取身，也就是从在母胎中执取血和精液开始，直到未死之间都执持身体，所以说取蕴识也是它。这说明眼等六识和常我不是取身者。实际上，意缘取阿赖耶识，并且恒常具有四种行相。这就像前面将六识称为心，但实际上心是阿赖耶识一样，这里也是前面将六识灭去之后立即产生的称为意，但实际上不是指它，这里指的是染污意。
English
Because it generates various (things), it is a collection. What is the aggregate of consciousness? It is the ability to recognize objects, which refers to the eight consciousnesses each recognizing their respective objects. Mind and intellect are also the same, because they have diversity and serve as the basis of intellect. The so-called mind is the meaning of diversity, that is, from the eye, ear, etc., up to the consciousness of the intellect, these six each engage with various dharmas of different self-objects. The cessation of the previous consciousness is called intellect, because it is the cause of generating the subsequent consciousness, so it is called the basis of intellect. In reality, the mind is the Ālayavijñāna, which is the accumulation of the seeds of all actions. Although the six consciousnesses are also called mind, when it is finally determined, mind refers to the Ālayavijñāna. Why? Because the meaning of the word mind is accumulation, and the Ālayavijñāna also accumulates the habitual tendencies of all good, non-good, and neutral actions in each moment. It is also uninterrupted in terms of object and aspect. The object of the Ālayavijñāna is not sometimes taken and sometimes not taken, but it is uninterruptedly taken with respect to all the container and content world. Because it cannot clearly distinguish the differences between blue and yellow, etc., the aspect is uninterrupted. The aggregate of grasping consciousness is also it, because it grasps the body. The so-called taking the body in the next life is not the action of a permanent self, but the mind takes the body, that is, from grasping blood and semen in the womb until it dies, it holds the body, so it is said that the aggregate of grasping consciousness is also it. This explains that the six consciousnesses such as the eye and the permanent self are not the ones who take the body. In reality, the intellect takes the Ālayavijñāna as its object and always possesses four aspects. Just like the previous six consciousnesses were called mind, but in reality mind is the Ālayavijñāna, here too, the one that arises immediately after the cessation of the previous six consciousnesses is called intellect, but in reality it does not refer to it, here it refers to the afflicted intellect.
Tibetan
་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དམིགས་པ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཀུན་གཞིའོ། །དེ་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང༌། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང༌། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང༌། བདག་ལ་ཆགས་པ་བཞི་དང་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་དགུ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཀྱང་མདོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལ་དམིགས་ཤིང་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་འམ་སྒོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དངོས་སུ་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྐྱེ་བས་ན་དབང་པོ་དྲུག་དང༌། ཡུལ་དྲུག་ལ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བརྒྱད་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དང་ནམ་མཁའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་བརྒྱད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུའོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁམས་དྲུག་དང༌། དམིགས་པའི་ཁམས་དྲུག་དང་བརྟེན་པའི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་རྟེན་ཞེས་བྱ། ཡུལ་དྲུག་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་བརྟེན་
Chinese
名为“意”，如果它是识，就不能没有所缘，所以所缘的对境是阿赖耶识。如果它是心，就不能没有随心生起的事物，所以随心生起的事物是四种对自我的愚痴，对自我的见解，对自我的我慢，对自我的贪执，以及五种遍行心所，总共有九种随心生起的眷属。六种入的识，也应如其他经中所说的那样，各自理解。所谓“应如是知”，是指从眼识到意识之间的六种识。也就是说，眼识是依靠眼根，缘于色境，从而完全了解色，对于耳识等一切识，也应同样运用。意识是依靠意根，缘于法境，从而完全了解法，应如是理解。所谓“十二处是什么”，是指眼等六识生起，成为生起之因或如门一般，所以称为处。实际上，就是眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处和法处。也就是说，依靠眼等根，缘于境，生起六识，所以六根和六境称为十二处。其中，属于识蕴的八识，都归摄于意处。分别作意而止息和非分别作意而止息，以及虚空、真如、受、想、行和非能辨识，这八种法都归摄于法处。其他的就容易理解了。所谓“十八界是什么”，是指六根界、六境界和六识界，总共十八界。其中，六根称为所依，六境称为所缘，六识称为能依。
English
It is called "mind." If it is consciousness, it cannot be without an object of focus, so the object of focus is the basis of all. If it is mind, it cannot be without mental events, so the mental events are the four types of delusion about self, views about self, pride in self, attachment to self, and the five omnipresent mental factors, totaling nine mental events as its retinue. The six entering consciousnesses should also be understood accordingly, as they appear in other sutras. The phrase "should be understood accordingly" refers to the six consciousnesses from eye consciousness to mind consciousness. That is, eye consciousness relies on the eye faculty, focuses on forms, and thereby fully understands forms. This should be applied similarly to all other consciousnesses, such as ear consciousness. Mind consciousness relies on the mind faculty, focuses on phenomena, and thereby fully understands phenomena. This should be understood in this way. The question "What are the twelve sources?" refers to the fact that the six consciousnesses, such as eye consciousness, arise and become like a cause or a door for arising, so they are called sources. Specifically, they are the eye source, the form source, the ear source, the sound source, the nose source, the smell source, the tongue source, the taste source, the body source, the touch source, the mind source, and the phenomena source. That is, relying on the faculties such as the eye, focusing on the objects, the six consciousnesses arise, so the six faculties and the six objects are called the twelve sources. Among them, the eight consciousnesses belonging to the aggregate of consciousness are all included in the mind source. Cessation through discrimination and cessation not through discrimination, as well as space, suchness, feeling, perception, formation, and non-representation, these eight phenomena are all included in the phenomena source. The others are easy to understand. The question "What are the eighteen elements?" refers to the six root elements, the six object elements, and the six consciousness elements, totaling eighteen elements. Among them, the six faculties are called the basis, the six objects are called the object of focus, and the six consciousnesses are called the dependent.