Tibetan
ཡང་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྦང་དུ་མི་རུང་བས། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཀུན་གཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་ཏེ་མེད་པས། དེ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །དེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དུ་ཞིག་དང་ལྡན་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། །ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་གཉིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྐྱེད་ནུས་པས་ཀུན་གཞི་དང་ལྡན་དུ་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་ལས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉི་གའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་འབྱུང་བས། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཀུན་གཞི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ཕྲ་སྟེ་མི་མངོན་པས། གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་བྱུང་ན། ཟླ་བ་དང་སྐར་མའི་འོད་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་མངོན་པ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པའི་དབང་གིས་ཕྲ་བ་མི་རྟོགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་སའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་མ་བསྒྲིབས་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་མི་འབྱུང༌། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་བྱ་བ་མི་རྟོགས་ཏེ། སྒྲིབ་པས་ཡང་དག་བསྒྲིབས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་ལས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་བདེན་པ་སྟེ། ཀུན་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་བྱ་བར་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཇི་སྙེད་དུ་ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། མདོར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་བརྟག་མི་བཟོད་དེ་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་འཕྲལ་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མི་འགག་པ་སྟེ། དེ་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ་དམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དམ་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དམ་པའི་དོན་ཏེ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་བདེན་པས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་མེད་ པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲོས་ངན་པ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ། བྱེད་པ་པོ་དང་ཟབ་པོ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟགས་ནས། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་འདོགས་ཏེ། བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པས། ལས་གང་གིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དེས་མྱོང་ངོ༌། །གང་བཅིངས་པ་དེས་འགྲོལ་ལོ། །གང་གིས་སྔོན་མཐོང་བ་དེས་སོ་སོར་ངོ་ཤེས་སོ། །གང་གིས་གཞག་པ་དེས་དྲན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། བྱེད་པ་ཡང་གཞན་ཟ་བ་ཡང་གཞན་པས། གཞན་གྱིས་བྱས་ལ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། གཞན་བཅིངས་ལ་གཞན་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ་རྟག་པ་ནི་མི་འགྱུར་བས་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟབ་པོ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་གང་གིས་བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་གྲོལ་ལ་ཞེས་བྱར་ཡང༌། གོང་མ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ལ། རྟག་པ་གཅིག་པུ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བས་མངོན་སུམ་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །ངོ་ཤེས་པ་དང་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང
Chinese
又，不应理。如是，若无阿赖耶识，则烦恼不可断除，故从轮回中解脱之涅槃亦不可得。另方面，若已认定无阿赖耶，则于无想等持及无想，并于灭尽等持之时，入定之诸识皆已止灭，故从彼起时，当依何而生耶？如是，则阿赖耶识是实有。彼与几许心所相应耶？与五遍行相应。于三种受中，则与舍受相应，阿赖耶识是无记性，而二受是贪嗔之因，以能生异熟故，不应与阿赖耶相应。其中，乐受是善业之异熟，苦受是不善业之异熟，舍受是善与不善二者之异熟，如是说故，善业与不善业之异熟，即是与阿赖耶识相应之舍受，二者是从异熟所生故，名之为异熟。阿赖耶之所缘与决择是极微细而不显现，以他人不能了知故，名之为所缘未断与行相未断，譬如，当日光出现时，月亮与星辰之光虽有而不显现，如是，以粗大分别之故，不能了知微细者。非为有染污意地之四烦恼所染污，是异熟之自性，即异熟不能生其他异熟，以非是善与不善之故，是无记性，故名之为无覆无记。二谛者，是世俗谛与胜义谛。其中，世俗谛者，是有分别之识不能现见诸法之真如，亦名之为为障碍所真实覆障，另方面，一切法皆是无自性且空性，然
English
Furthermore, it is not reasonable. Therefore, if there is no ālaya-vijñāna, then afflictions cannot be abandoned, and therefore, liberation from saṃsāra, nirvāṇa, will also not be attained. On the other hand, if it is asserted that there is no ālaya, then during the samādhi of non-perception, and non-perception itself, and during the samādhi of cessation, all the consciousnesses that enter cease and are non-existent. Therefore, when arising from that, upon what does it depend to arise? Thus, it is evident that there is an ālaya-vijñāna. With how many mental factors does it accord? It accords with the five omnipresent [mental factors]. Among the three feelings, it accords with neutral feeling, because the ālaya-vijñāna is unspecified. The two feelings are the cause of desire and hatred, and because they are able to produce maturation, they should not accord with the ālaya. Among these, the feeling of pleasure is the maturation of virtuous actions. The feeling of suffering is the maturation of non-virtuous actions. Neutral feeling is said to be the maturation of both virtuous and non-virtuous [actions]. Therefore, the maturation of virtuous and non-virtuous actions, which is the neutral feeling that accords with the ālaya-vijñāna, is itself maturation. The two are called maturation because they arise from maturation. The object and discernment of the ālaya are subtle and non-manifest. Because others cannot realize it, it is called that which has an object that is not completely cut off and an aspect that is not completely cut off. For example, when the light of the sun appears, the light of the moon and stars, although present, is not manifest. Likewise, due to the power of coarse conceptualization, the subtle is not realized. It is not obscured by the four afflictions of the afflicted mind-basis. It is the nature of maturation, that is, maturation does not produce other maturation from that. Because it is not specified as virtuous or non-virtuous, it is unspecified, and therefore it is called obscured and unspecified. The two truths are the conventional truth and the ultimate truth. Among these, the conventional truth is that the knowledge that is accompanied by conceptualization does not realize that which is to be seen as the suchness of phenomena. It is also called that which is truly obscured by obscuration. On the other hand, all phenomena are without self-nature and empty, but
Chinese
如见器世界生起和产生等，在世俗的言辞和名声中是真实的。在中观论著中也说了，这是大家都知道的事情。从无尽慧所宣说的教法等之中，所有用词句和文字所表达的一切，都说是世俗谛。总之，事物是不可堪忍观察的，虽然无自性，但立即能起作用显现，仅此而已的真实，就叫做世俗谛。胜义谛是不变的诸法法性，它既是意义，又是殊胜的，所以是胜义。另一种说法是，为了殊胜的意义而宣说。证悟事物为空性的智慧是殊胜的对境，所以是殊胜的意义。对于见到圣者之法真实性的人们来说，因为如此真实，所以叫做胜义谛。无我分为两种，即人无我和法无我。其中，什么是人无我呢？所谓人，是指那些恶慧邪分别的人们，认为在身体内部有一个叫做“我”的士夫，他是一个作者、受者、常一自在的主体。他们执着于此，并赋予其众生、命、人等名称。因为存在一个常一自在的我，所以无论造作何种业，其果报也由其承受。谁被束缚，就由谁解脱。谁先看见，就由谁分别认识。谁安立，就由谁忆念。如果我不是常恒的，而是刹那生灭的，那么作者是他人，受者也是他人。这样一来，就会出现他人造作却由他人承受，他人被束缚却由他人解脱等过失。因此，他们认为存在一个常一自在的我。但事实并非如此，因为常恒是不变的，所以作者和受者这两个不相容的法不可能成为一体。即使说“谁被束缚就由谁解脱”，除了有上述的过失之外，一切有情都明明显现为无常，而常一自在的我却无人得见，这也与现量相违背。认识和忆念也应如是类推。因此，所谓人，是指五蕴等
English
The appearance and arising of things, such as the vessel world, are true only in the conventional terms and fame of the world. It is also stated in the Madhyamaka treatises that this is something everyone knows. From the teachings expounded by Inexhaustible Intelligence and others, all that is expressed in words, phrases, and letters is said to be the conventional truth. In short, things cannot withstand scrutiny, and although they are without inherent existence, they appear to be able to function immediately. This much of truth is called the conventional truth. The ultimate truth is the unchanging nature of all phenomena, which is both the meaning and the supreme, hence the ultimate. Alternatively, it is explained as being for the sake of the supreme meaning. The wisdom that realizes the emptiness of things is the object of the supreme, hence the supreme meaning. For those noble ones who see the suchness of the Dharma, it is true in this way, and therefore it is called the ultimate truth. Selflessness is of two types: the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. What is the selflessness of persons? The term "person" refers to those with evil intellect and wrong conceptions who imagine that there is a self, a purusha, within the body, who is an agent, an enjoyer, permanent, unitary, and independent. They cling to this and give it names such as sentient being, life, and person. Because there is a permanent, unitary self, it is this self that experiences the results of whatever actions are performed. Whoever is bound is also liberated by this self. Whoever saw it first also recognizes it separately. Whoever established it also remembers it. If the self were not permanent but momentary, then the agent would be different and the enjoyer would be different. Thus, the fault would arise that one person performs the action but another experiences the result, one person is bound but another is liberated, and so on. Therefore, they assert that there is a permanent, unitary self. But this is not possible, because permanence is unchanging, so it is impossible for the agent and the enjoyer, two incompatible qualities, to be one and the same. Even if one were to say, "Whoever is bound is liberated by that same self," in addition to the faults mentioned above, all sentient beings are manifestly impermanent, and no one has ever seen a permanent, unitary self, which also contradicts direct perception. Recognition and memory should be applied in the same way. Therefore, the term "person" refers to the five aggregates and so on.