Tibetan
་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་ བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ངེས་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གང་ཞེ་ན། ངན་སོང་བའི་ལས་མི་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔོན་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསགས་པའི་ཚེ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་རྗེས་ལ་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བརྡ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ཤིང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཆུང་ངུ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང༌། དེའི་རྗེས་ལ་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ཤིང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་འབྲིང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། དེའི་རྗེས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ཤིང་མཐོང་བས་སྤངས་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གསུམ་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་གསུམ་པ་གཅིག་པུ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་འཇུག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་
Chinese
是现观。其中，何为思所生现观？即是对诸真谛确信不疑，乃由思所生的广大智慧之自性，以及与之相应的菩提分法之自性。何为信所生现观？即是对世间和出世间的大信心，乃由听闻所生的智慧，对三宝所缘之自性，以及与之相应的菩提分法之自性。何为戒所生现观？即是不作恶趣之业，并获得决定之律仪，乃圣者所喜之戒律之自性，以及与之相应的菩提分法之自性。何为现观之智，即是真谛现观？即是对未分别之真谛所缘之智慧的自性，以及与之相应的菩提分法之自性。此乃于前行道中，极力积聚资粮之时，若能善加调伏自心，则在与世间决定胜分相应的善根达到极致之后，于各自之体性上，对所诠示有情之法的法进行缘念，并生起与见道所断之烦恼品类相应，远离微小过患之初发心。其后，于各自之体性上，对所诠示法之法的法进行缘念，并生起与见道所断之烦恼品类相应，远离中等过患之第二心。其后，对所诠示一切有情、一切法之法的法进行缘念，并生起与见道所断之烦恼品类相应，远离一切过患之第三心。此三心之中，前二者与法智相应，而最后之第三者，则与类智相应。此等亦为由止观双运而入之道。如是，由与止观品类相应之此三心，以见道所断
English
It is realization. Among them, what is realization born of thought? It is the nature of great wisdom born of thought, which is undoubtedly convinced of all truths, and the nature of the Dharma that is in harmony with the aspects of enlightenment. What is realization born of faith? It is the great faith in the mundane and the transcendent, the nature of wisdom born of hearing, focused on the Three Jewels, and the nature of the Dharma that is in harmony with the aspects of enlightenment. What is realization born of discipline? It is the nature of the precepts that the noble ones rejoice in, not doing the deeds of evil destinies and obtaining definite vows, and the nature of the Dharma that is in harmony with the aspects of enlightenment. What is the knowledge of realization, that is, the realization of truth? It is the nature of wisdom that focuses on the unseparated truth, and the nature of the Dharma that is in harmony with the aspects of enlightenment. This is when the accumulation of merit is extremely accumulated on the preliminary path, if the mind is well tamed, then after the roots of virtue corresponding to the decisive part of the world reach the extreme, on their respective nature, the Dharma of the Dharma that is explained to sentient beings is contemplated, and the first mind arises that is in accordance with the category of afflictions to be abandoned by the path of seeing, and is free from small faults. After that, on their respective nature, the Dharma of the Dharma that is explained to the Dharma is contemplated, and the second mind arises that is in accordance with the category of afflictions to be abandoned by the path of seeing, and is free from medium faults. After that, the Dharma of the Dharma that is explained to all sentient beings and all Dharmas is contemplated, and the third mind arises that is in accordance with the category of afflictions to be abandoned by the path of seeing, and is free from all faults. Among these three minds, the first two are in accordance with the knowledge of Dharma, and the last third one is in accordance with the knowledge of following. These are also the paths entered by the union of calm abiding and insight. Thus, by these three minds that are in accordance with the categories of calm abiding and insight, what is to be abandoned by the path of seeing
Tibetan
བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པར་བདེན་པ་མཐོང་བར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བདེན་པའི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་གསུམ་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་ལངས་པས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ང་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་དཔྱད་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདེན་པས་འོག་མ་པ་ས་འོག་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང༌། ས་འོག་མ་པ་ས་གོང་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤས་པ་དང་འདྲ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དང༌། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་གཉིས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྔ་མ་ལས་ལངས་པ་ལས་གོང་མ་འམ་གོང་མའི་བདེན་པ་དག་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་གཉིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་བརྡ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ནི་བརྡ་མ་བསྩལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བཞག་པའི་བདེན་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྔ་མས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ གནས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མས་ནི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་སྔ་མས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང༌། མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་དག་སྤངས་པ་ལ་ཟད་
Chinese
能使烦恼寂灭，以及能使一切烦恼和蕴寂灭，获得超世间道，这被称为现观智中见谛之证悟。何为从现观边际生起的智慧，即现观真谛？ 它是以安立为真谛之境的智慧自性，以及与此相应的菩提分法之自性。 也就是在第三刹那之后，从见道中生起，现证我先前以世间智思择，以安立的真谛，下品以下品的力量生起，下品以上品的力量生起等，对这些产生法智和相似的后得智，世俗智，以及以世间和超世间的后得智，对每一个真谛也依次产生欲知和现观决定智两种。 这样，从先前的现观中生起，对上品的或上品之真谛产生两种智慧，这被称为从现观之后获得的智慧。 因此，从现观边际生起的智慧被称为现观真谛。 其中，先前的智慧是以表示之法为境，因此是无分别的，并且是以未安立的真谛为境。 后来的智慧是以未表示之法为境，因此是有分别的，并且是以安立的真谛为境。 此外，先前的智慧能断除见道所断烦恼的随眠。 后来的智慧以作意为境，能断除这些烦恼的现行。 此外，先前的智慧能以超世间道断除修道。 后来的智慧能以世间道和超世间道断除修道。 何为究竟的现观？ 它是知尽和不生之智的自性，以及与此相应的菩提分法和相应的法之自性。 也就是在断除修道所断之后，知尽
English
That which manifests the near pacification of afflictions, and that which pacifies all afflictions and aggregates, obtaining the path beyond the world, is called the realization of seeing the truth in the wisdom of direct perception. What is the wisdom that arises from the edge of direct perception, the direct perception of truth? It is the nature of wisdom that takes truth as its object of establishment, and the nature of the dharma that is in accordance with the aspects of enlightenment that are associated with it. That is, after the third moment, arising from the path of seeing, manifesting that I previously contemplated with worldly wisdom, with the established truth, the lower arises by the power of the lower, the lower arises by the power of the higher, etc., to these arise the knowledge of dharma and similar subsequent knowledge, conventional knowledge, and with the subsequent knowledge of the worldly and the transmundane, for each truth, two kinds of knowledge arise in order, namely the knowledge of desire and the knowledge of direct perception and certainty. Thus, arising from the previous direct perception, two kinds of knowledge arise for the higher or the truth of the higher, which is called the knowledge obtained after direct perception. Therefore, the wisdom arising from the edge of direct perception is called the direct perception of truth. Among them, the previous wisdom is non-conceptual because it takes the signified dharma as its object, and it takes the unestablished truth as its object. The subsequent wisdom is conceptual because it takes the non-signified dharma as its object, and it takes the established truth as its object. Furthermore, the previous wisdom can abandon the latent tendencies of the afflictions to be abandoned by seeing. The subsequent wisdom, taking attention as its object, can abandon the actualization of these afflictions. Furthermore, the previous wisdom can abandon the path of cultivation with the path beyond the world. The subsequent wisdom can abandon the path of cultivation with the worldly and the transmundane paths. What is the ultimate direct perception? It is the nature of the knowledge of exhaustion and non-arising, and the nature of the aspects of enlightenment and the corresponding dharma that are associated with it. That is, after abandoning what is to be abandoned by cultivation, knowing the exhaustion.