Tibetan
་རླབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ལས་གླེངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་དེ་དག་ཉིད་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་མཐུ་ཆེན་པོ་དང༌། གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་དག་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུས། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱལ་རིགས་དང༌། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞར་ལས་གླེངས་ཏེ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་དོན་གཞན་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ལུས་ངན་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལམ་དེ་དང་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་སྤང་ཞིང་མི་སྙན་པར་བརྗོད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དེ་ དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐུ་ལས་ལུས་ངན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དག་ན་གང་ན་གང་ནི་དཀོན་པ་ལགས། །ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ན་གང་ནི་མོད་པ་ལགས། གང་ནི་དཀོན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་བསྟན་པའི་སྐབས་ལས་གླེངས་ཏེ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ན་མོད་པ་དང་དཀོན་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང༌། ཉན་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བསྡུའོ། །འཇམ་དཔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དག་ན་དངོས་པོ་བརྒྱད་ནི་མོད་ལ་གཉིས་ནི་དཀོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ན་གཉིས་དཀོན་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྙེགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག
Chinese
之所以说这是加持，是因为（经文中）说“是加持的缘故”。文殊，将“比如”等词语的意义联系起来解释，月亮和太阳的轮圆，是因为居住在其中的大威力众生，以及四大部洲众生的业力彻底清净的缘故，所以才对他们显现巨大的光明。其余部分应如经文所说的那样理解。世尊，以如来和菩萨的加持力，欲界中具有圆满人身，如国王种姓和婆罗门种姓，以及像巨大的娑罗树等，以及观看、听闻、侍奉如来而生起善根的开示，都是从那里引申出来提问的。其他词语的意义显而易见，故不赘述。转生恶劣之身，也应理解为是从如来的加持力中产生的。意思是，那些舍弃那条道路和修行，并说不悦耳之语的人，以及对如来怀有极度恼怒之心和嗔恨之心，并在临终时，他们以对如来所怀的任何不善之念的力量，将获得恶劣之身，所以说是从如来的加持中产生的。世尊，在不完全清净的世间中，什么稀少？在完全清净的世间中，什么众多？什么稀少？这是从之前如来们所行之处和国土的开示中引申出来提问的。然而，无论在清净或不清净的世间中，众多和稀少这两种情况，都是从如来的加持中产生的。因此，在这里将观看、听闻、侍奉如来而生起善根的开示归纳在一起。文殊，在不完全清净的世间中，八种事物众多，两种事物稀少等等。在不完全清净的世间中，两种稀少的事物是趋向于修行。
English
The reason it is said to be a blessing is because (in the sutra) it says, "It is because of the blessing." Manjushri, connect and explain the meaning of words such as "for example." The full circles of the moon and sun are because the powerful beings residing within them, and the karma of the beings of the four continents, are completely purified, which is why they manifest great light to them. The remaining parts should be understood as stated in the sutra. O Bhagavan, by the power of the blessings of the Tathagatas and Bodhisattvas, the perfect human bodies in the desire realm, such as the royal and Brahmin castes, and like the great Sal trees, etc., and the teachings on generating roots of virtue from seeing, hearing, and serving the Tathagata, are all derived from there and questioned. The meanings of other words are obvious, so I will not elaborate. Being born into a bad body should also be understood as arising from the power of the Tathagata's blessings. It means that those who abandon that path and practice, and speak unpleasant words, and who harbor extreme anger and hatred towards the Tathagata, and at the time of death, they will obtain a bad body by the power of whatever non-virtuous thoughts they have towards the Tathagata, so it is said to arise from the Tathagata's blessings. O Bhagavan, in impure world realms, what is rare? In completely pure world realms, what is abundant? What is rare? This is derived from the previous teachings on the places and lands where the Tathagatas have gone. However, whether in pure or impure world realms, both abundance and scarcity arise from the blessings of the Tathagata. Therefore, here, the teachings on generating roots of virtue from seeing, hearing, and serving the Tathagata are summarized together. Manjushri, in impure world realms, eight things are abundant, and two things are rare, etc. In impure world realms, the two rare things are those that tend towards practice.
Tibetan
་ན་བརྒྱད་དཀོན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔལ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་ལེའུ་བཅུ་པ་འདིའི་མིང་སྟོན་ཏོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ལུས་སྤྱིར་སྙེགས་སོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཅུ་པ་འདི་ཉི་ཚེ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིའི་མིང་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིང་ཞུས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིང་ཞུས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ། ཐ་སྙད་གདགས་པའི་སྒོ་ནས་འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་ཞུ་བའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་ བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་ཚིག་གཉིས་མ་སྨོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དང་བས་འདུན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མིང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཞུས་པའི་ཚིག་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུན་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་ས་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་ཡོངས་
Chinese
第八种贫乏是没有实物的意思。如来，观看和听闻，以及承侍恭敬，从这些行为中产生善根的理由等已经阐述完毕。事业圆满也已阐述完毕。之后，世尊，菩萨文殊师利这样禀告等，是指本经第十章的名称。名为“辨了义”的这个法类，指的是本经的总体。所谓“教”，是指与第十章紧密相连。所谓“此名为何”，是指请问名称。所谓“应如何受持”，是指请问名称的必要性，即通过施设名言的方式，应如何受持。或者，“此名为何”是指为自己而请问。“应如何受持”是指为他人而请问，即应如何使他人受持此法类。或者，没有说这两个词，是因为此法类意义重大，最初以渴望之心反复请问。所谓“这是显示如来事业成就的了义”，是指显示名称，即如来之因圆满，果圆满，事业圆满，确定显示，这是显示如来事业成就的了义。因此，应将此经名为“如来事业成就的了义”。如是说，与所请问的两个词及其顺序相对应。在宣说此“显示如来事业成就的了义”时，七万五千菩萨获得了各自证悟圆满法身的智慧，这是显示了教法的广大果报。其中，所谓“法身”，是指证悟的法身和宣说的法聚。这是在三地获得，在十地圆满，在如来地完全
English
The eighth poverty is the meaning of having no substance. The reasons for generating roots of virtue from seeing and hearing the Tathagata, and from serving and honoring him, etc., have already been explained. The perfection of deeds has also been explained. Then, the words "The Bodhisattva Manjushri said to the Bhagavan thus," etc., indicate the name of the tenth chapter of this sutra. The term "this category of Dharma called 'Definitive Interpretation'" refers to the general body of this sutra. The term "teaching" is closely related to this tenth chapter. The phrase "What is its name?" indicates the request for the name. The phrase "How should it be held?" indicates the necessity of asking for the name, that is, how should it be held through the way of applying terms. Alternatively, "What is its name?" means asking for one's own sake. "How should it be held?" means asking for the sake of others, that is, how should others be made to hold this category of Dharma. Alternatively, the two words are not mentioned because this category of Dharma is of great significance, and it is repeatedly requested with a mind of aspiration from the beginning. The phrase "This is the definitive meaning that shows the accomplishment of the Tathagata's activity" indicates the showing of the name, that is, showing the perfection of the cause of the Tathagata, the perfection of the fruit, and the perfection of the activity, which is the definitive meaning that shows the accomplishment of the Tathagata's activity. Therefore, this should be named "The Definitive Meaning That Shows the Accomplishment of the Tathagata's Activity." It is said, "Combine it," and it is applied according to the two words that were asked and their order. When this "Definitive Meaning That Shows the Accomplishment of the Tathagata's Activity" was explained, seventy-five thousand Bodhisattvas attained the wisdom of individually and correctly realizing the complete Dharmakaya, which shows the vast result of the teaching. Among them, the term "Dharmakaya" refers to the Dharmakaya of realization and the collection of teachings that are taught. It is attained on the third bhumi, perfected on the tenth bhumi, and completely
Tibetan
སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལེའུ་བཅུ་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མགུར་ནས་བཀའ་སྩལ་པའི། །བདུད་རྩིའི་མཆོག་དེ་གསལ་བར་རྣམ་ཕྱེ་འདི། བྲིས་ཤིང་གཞན་ལ་སྣང་བར་བསྟན་པས་ནི། གུ་ཎ་ཤྲཱི་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། མ་རིག་མུན་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་དག་སྟེ། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན།
Chinese
因此，這裡說的“獲得了對圓滿法身的各自正確的智慧”，就是指獲得了第十地。第十章的詞義等已經解釋完畢。世尊從歌中開示的，這對甘露之精華的清晰辨析，通過書寫並向他人展示，願功德吉祥（གུ་ཎ་ཤྲཱི་，梵文天城体：गुणश्री，梵文罗马拟音：guṇaśrī，汉语字面意思：功德吉祥）和一切眾生，都能完全清淨無明黑暗的障礙，獲得殊勝的智慧明燈！《聖妙解深密經》的釋論圓滿結束。 《聖妙解深密經》的釋論，龍幢。
English
Therefore, here, "having obtained the distinct and correct wisdom of the complete Dharmakāya" means the same as having attained the tenth bhūmi. The meaning of the words of the tenth chapter, etc., has been explained. This clear differentiation of the supreme nectar, which the Bhagavan taught from his song, by writing and showing it to others, may Guṇaśrī (གུ་ཎ་ཤྲཱི་, Devanagari: गुणश्री, Romanization: guṇaśrī, Literal meaning: Auspicious Quality) and all sentient beings completely purify the obscuration of the darkness of ignorance, and may they obtain the supreme lamp of wisdom! The commentary on the Ārya Saṃdhinirmocana Sūtra is complete. The commentary on the Ārya Saṃdhinirmocana Sūtra, Dhvajendra.