Tibetan
ག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། དོན་དང༌། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། གོ་རིམས་དང༌། བསྡུ་བ་དང༌། རྟེན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་ཐོབ་ཅིང་མ་སྤངས་ལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལུས་ལ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། དགོས་པའོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་དང༌། རྐྱེན་གྱི་དོན་དང༌། ཐབས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཚོགས་ པའི་དངོས་པོའི་དོན་དང༌། རྟེན་གྱི་དོན་དང༌། དེ་དག་སྣང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དགོས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང༌། དམིགས་པ་དང༌། བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཕྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །དག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གང་དག་ཡིན་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། ཕྱི་མ་དག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་དང༌། རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྔོན་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དེ་དག་ཉིད་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། འབྲི་བ་དང༌། བྱེ་བྲག་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དེ་དག་ཉིད་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དེ་དག་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་ལ་འགགས་པའམ་མ་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་དང༌། དྲུག་གི་གོ་རིམས་སོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་ནང་དང་ཕྱི་སྟེ། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཡིན་ལ། གནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་བརྟེན་པས་དང་པོ་བསྟན་ལ། ཕྱིའི་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དྲུག་གི་གོ་རིམས་ནི་དང་པོར་མིག་དང་གཟུགས་བསྟན་པ་ནས་ཐ་མར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱ་མཆེད་བསྟན་པའི་བར་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་མི་གནས་རེག་བྱའི་བར་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་གོ་རིམས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། མིག་དང་གཟུགས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆེས་ཕལ་ཆེ་བ་དང༌། སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དེ་བཞིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དང་པོར་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མིག་དང༌། གཟུགས་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་རྣ་བ་དང་སྒྲ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཟ་བ་དང༌། ལྷག་པར་ཟ་བར་བྱེད་པས་ན་སྣ་དང་དྲི་དང་པོར་མྱོང་བས་སྣ་དང་དྲི་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྕེ་དང༌། རོ་མྱོང་བས་ལྕེ་དང་རོ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་ནུབ་ཅིང་ནམ་སྲོས་པ་ནམ་ལ་ཤོམ་ཞིང་མ་ལ་སྟན་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པས་ལུས་དང་རེག་བྱ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་གཉི
Chinese
既然表明是众生，因此它就表明了安立为众生的事物。所谓的“它的受用之事物”，是由诸处表明的。其中，处有十二种，即：眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。对它们的安立也通过十六种方式来表明：自性、意义、差别、次第、总摄、所依。其中，什么是对诸处的自性进行安立呢？眼处的自性是获得了眼且未舍弃，并且不是紧接着在身体上产生阻碍之法者。正如眼处一样，其余的处也应当从自性方面如此观察。这是对诸处的自性进行安立。其中，什么是对诸处的意义进行安立呢？有两种：决定义和必要。其中，什么是决定义呢？为什么称为“处”呢？这是为了表明处的意义，即心和心所生法的生门之意义、因缘之意义、方法之意义、集合之事物之意义、所依之意义，以及它们显现之处的意义。什么是必要呢？为什么要完整地阐述对处的安立呢？为了完整地阐述对处的安立的必要，即表明相似的紧接着的、所缘和增上缘这三种，所以要安立处。这是对诸处的意义进行安立。其中，什么是对诸处的外部分类进行安立呢？简而言之，应当从六个方面来观察：生门之处，即眼等诸处的处。清净之处，是指安住于种姓的补特伽罗的哪些处。自性之处，是指处
English
Since it indicates sentient beings, it therefore indicates the object that is established as sentient beings. The so-called "object of its enjoyment" is indicated by the sense bases. Among these, there are twelve sense bases: the eye sense base, the form sense base, the ear sense base, the sound sense base, the nose sense base, the smell sense base, the tongue sense base, the taste sense base, the body sense base, the touch sense base, the mind sense base, and the dharma sense base. Their establishment is also indicated by sixteen aspects: nature, meaning, distinction, order, collection, and basis. Among these, what is the establishment of the nature of the sense bases? The nature of the eye sense base is that which has obtained the eye and has not abandoned it, and which is not immediately a phenomenon that obstructs the body. Just as with the eye sense base, the remaining sense bases should also be viewed in the same way from the aspect of nature. This is the establishment of the nature of the sense bases. Among these, what is the establishment of the meaning of the sense bases? There are two aspects: definitive word and necessity. Among these, what is the definitive word? Why is it called "sense base"? This is to indicate the meaning of the sense base, which is the meaning of the gate of arising of mind and mental phenomena, the meaning of cause, the meaning of method, the meaning of the object of collection, the meaning of basis, and the meaning of the place where they appear. What is the necessity? Why is the establishment of the sense bases fully explained? In order to fully explain the necessity of the establishment of the sense bases, that is, to indicate the three aspects of similar immediate, object, and dominant condition, therefore the sense bases are established. This is the establishment of the meaning of the sense bases. Among these, what is the establishment of the external classification of the sense bases? In short, it should be viewed from six aspects: the sense base of the gate of arising, that is, the sense bases of the eye and so on. The pure sense base refers to which sense bases of the individuals who abide in the lineage. The nature sense base refers to the sense base
Chinese
那十二处就是从无始时以来产生，以及后世完全成就的，无论是安住于种姓，还是不安住于种姓的众生的完全寂灭，以及不是完全寂灭的法性中所成就的。完全修习的生处，就是先前善与非善完全修习的那些，即是轮回中产生、减少、差别以及获得寂灭的生处。产生果的生处，就是那些产生果后灭尽的。不产生果的生处，就是那些不产生果而灭尽或不灭尽的。这是对诸生处的详细区分。那么，什么是对诸生处的次第的详细安立呢？简而言之，有两种，即二的次第和六的次第。二的次第是内和外，内是识的处所，由于识以同一境的意义依赖于该处所，所以首先显示。外是所缘，所以在其后显示。六的次第是从首先显示眼和色，到最后显示意和法的生处为止。也就是说，从不居触处之间，是如此显示的六种因的次第。眼和色是最常见的行境，而且是多种多样、反复出现的，所以首先显示。其余的也依次如此，所以在其后依次显示，这是第一个因。再者，是随顺世间的说法，世间人首先互相观看，因此首先显示眼和色。在其后，普遍说话，所以显示耳和声。在其后，聚集而吃，特别是吃东西，所以首先体验鼻和香，因此显示鼻和香。在其后，舌和味，所以显示舌和味。在其后，太阳西下，黄昏降临，在夜晚准备，依靠母亲的床等等的触觉，所以显示身和触，这是第二个因。
English
Those twelve sources are those that arise from beginningless time, and those that are completely accomplished in later lives, the complete cessation of beings whether they abide in lineage or do not abide in lineage, and what is accomplished in the nature of dharma that is not complete cessation. The sources of complete cultivation are those that were previously completely cultivated with virtue and non-virtue, which are the sources of birth, decrease, difference, and attainment of cessation in samsara. The sources that produce fruit are those that produce fruit and then cease. The sources that do not produce fruit are those that do not produce fruit and either cease or do not cease. This is the detailed distinction of the sources. So, what is the detailed establishment of the order of the sources? In short, there are two types: the order of two and the order of six. The order of two is inner and outer. The inner is the place of consciousness, and because consciousness relies on that place in the sense of a single object, it is shown first. The outer is the object of focus, so it is shown after that. The order of six is from first showing the eye and form to finally showing the source of mind and dharma. That is to say, from the space between the non-abiding touch, the order of the six causes is shown in this way. The eye and form are the most common objects of experience, and because they are diverse and occur repeatedly, they are shown first. The others are also in that order, so they are shown in order after that, which is the first cause. Furthermore, it follows the language of the world. Worldly people first look at each other, so the eye and form are shown first. After that, they speak universally, so the ear and sound are shown. After that, they gather and eat, especially eating, so they first experience the nose and smell, so the nose and smell are shown. After that, the tongue and taste, so the tongue and taste are shown. After that, the sun sets and dusk falls, preparing for the night, relying on the touch of the mother's bed, etc., so the body and touch are shown, which is the second cause.