Tibetan
སྒོ་ནས་མ་བསྟན་ན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་པ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་འཛིན་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་པས་འདིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཛིན་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་མི་འཛིན་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་གང་གཟུང་བ་དང་གང་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བའི་དངོས་པོར་རྟག་ཏུ་རུང་བ་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་པས་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཟླ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ཞེས་གལ་གཟུང་སྟེ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འཛིན་པར་མི་སྨྲ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་རོ་གཅིག་པས་དེས་དེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་གཞག་ན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་མོད་ཀྱི། ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་པར་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེས་བསྟན་པ་མེད་པར་དོན་དམ་པ་ཡི་གེ་མེད་པར་སོ་སོར་རིག་པ་དེ་བསྟན་པར་ནུས་པས་དེ་སྐད་མ་བསྟན་ན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་ཟ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འཛིན་ཏོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེའི་འོག་ཏུ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་ལ་ མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་སྨོས་པ་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་འདིར་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོར་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྦྱངས་པ་ཉིད་དང༌། མི་གཡོ་བ་ཉིད་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་གསུམ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདུན་པ་ཆུང་བ་དང༌། སྦྱོར་བ་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་ཀྱི་དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་དེས་ཏེ། ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་ལན་འགའ་འགྲོ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མ་གཏོགས་པ་མན་ཆད་དོ། །ཡང་དུས་དཔག
Chinese
如果不用名言来开示，就没有办法证悟法性，因此，用名言的方式来说，般若波罗蜜多执持，这表明进入证悟法性的方法不会徒劳无功，这里阐述了精通此理的意义。因此，以开示此理为前提，世尊，菩萨请问：以何般若波罗蜜多来执持诸法之自性不存在之自性呢？以般若波罗蜜多来执持，这是说诸法之自性不存在，即胜义之自性不存在，在那时，能取和所取的相状都不存在。然而，因为没有用名言的方式来证悟其意义的方法，所以这里说用名言的方式，般若波罗蜜多执持，这表明进入证悟法性的方法不会徒劳无功。如果般若波罗蜜多执持自性不存在之自性，那么为何不执持具有自性之自性呢？这是因为一切法自性不存在之自性，是胜义之自性不存在，由法无我来区分，这是所有名言完全断绝的特征。在那里，没有能取和所取的名言。如果以般若波罗蜜多来完全执持，那么自性不存在之法就成了可以恒常作为所取之物的存在，这样一来，无事物的对立面，就成了有事物，按照道理，那为何不执持呢？这是以提问的方式来质疑。现在，虽然不说以无自性来执持无自性，但实际上，般若波罗蜜多和法的自性不存在，没有能取和所取的两种相状，因此，般若波罗蜜多也是无自性，而诸法的自性也是无自性，因为是一味一体的，所以不说它执持它。如果仅仅停留在这一点上，法性就不会混乱，也不会与法性相违背。但是，如果不依赖名言，就无法在胜义谛上进行安立。
English
If the nature of reality cannot be understood without being shown through conventional terms, then stating that the Perfection of Wisdom grasps through conventional terms means that engaging in the method of realizing the nature of reality is not in vain. This explains the meaning of being skilled in this. Therefore, taking the explanation of this as the premise, the Bodhisattva asked, "Bhagavan, with what Perfection of Wisdom does the Bodhisattva grasp the very non-existence of the nature of all phenomena?" The statement that the Perfection of Wisdom grasps means that the non-existence of the nature of all phenomena is the very non-existence of ultimate reality. At that time, there is no aspect of grasping or being grasped. However, since there is no way to realize its meaning without relying on conventional terms, it is said here that the Perfection of Wisdom grasps through conventional terms, which shows that engaging in the method of realizing the nature of reality is not in vain. If the Perfection of Wisdom grasps the very non-existence of nature, then why does it not grasp the very existence of nature? This is because the very non-existence of nature of all phenomena is the very non-existence of ultimate reality, distinguished by the absence of self in phenomena. This is the characteristic of the complete cessation of all conventional terms. There, there is no conventional term of what is grasped and what grasps. If it is completely grasped by the Perfection of Wisdom, then the phenomenon of non-existence of nature becomes something that can always be a grasped object. In that case, the opposite of non-existence would be existence, and according to reason, why would that not be grasped as well? This is a question raised as a challenge. Now, although we do not say that non-existence grasps non-existence, in reality, the Perfection of Wisdom and the non-existence of the nature of phenomena do not have the two aspects of grasping and being grasped. Therefore, the Perfection of Wisdom is also without nature, and the nature of all phenomena is also without nature, being of one taste. Therefore, we do not say that it grasps it. If we leave it at just that, the nature of reality will not be confused and will not contradict the nature of reality. However, without relying on conventional terms, it is impossible to establish it in ultimate reality.
Chinese
认为这是为了说明，进入以智慧了解法性的方法不会徒劳。然而，等等，因为如果文字没有显示诸法的自性空性即是般若波罗蜜多，就不能显示胜义谛无文字的各自证悟，如果不这样显示，就显示了进入以智慧了解法性的方法是徒劳的。因此，说“执持自性空性”，是为了表明为了不使进入以智慧了解法性的方法徒劳，才这样说的。关于不使进入方法徒劳的智者之语的意义等等，已经解释完毕。接下来将要解释减少和增加之语的意义等等。所谓精通减少和增加，这里提到了般若波罗蜜多、近般若波罗蜜多、大般若波罗蜜多这三种，前者因为小而称为减少，后者因为大而称为增加，这里显示了精通它们的意义。因此，基于显示它们的意图，请问：“世尊，也可以称为般若波罗蜜多吗？”等等。所谓从无数劫以来完全修习，是指安住于胜解行地，完全成熟，安住于微小，属于第一个无数劫。所谓也具有布施等善法，是指具有布施等与菩提分法相应的善法，以及与修习、不动、极净以外的其他法。所谓烦恼也普遍生起，是指因为意愿小、加行小，所以具有烦恼普遍缠缚、普遍生起。所谓不能压倒它，而是被它压倒，是指被那些烦恼压倒，有时也会堕入恶趣。例如，进入胜解行地的微小和中等胜解，是指除了世间法之最胜以外的所有。又，时间。
English
It is considered that this is to explain that entering the method of understanding the nature of reality through wisdom will not be in vain. However, etc., because if the letters do not show that the selflessness of all phenomena is the Prajnaparamita, then the ultimate truth of non-letters cannot be shown separately, and if it is not shown in this way, it shows that entering the method of understanding the nature of reality through wisdom is in vain. Therefore, saying "holding the selflessness of nature" is to show that it is said in order not to make the method of entering to understand the nature of reality in vain. The meaning of the words of the wise, etc., about not making the entry into the method in vain has been explained. Next, the meaning of the words of decrease and increase, etc., will be explained. The so-called being proficient in decrease and increase, here are mentioned the three: Prajnaparamita, near Prajnaparamita, and great Prajnaparamita, the former is called decrease because it is small, and the latter is called increase because it is large, and the meaning of being proficient in them is shown here. Therefore, based on the intention of showing them, ask, "Bhagavan, can it also be called Prajnaparamita?" etc. The so-called completely practicing from countless eons refers to abiding in the stage of adhimukti-carya-bhumi, being completely mature, abiding in the small, and belonging to the first countless eon. The so-called also possessing virtuous dharmas such as generosity refers to possessing virtuous dharmas such as generosity that are in accordance with the bodhipakṣa-dharmas, as well as other dharmas other than practice, immovability, and extreme purity. The so-called afflictions also arise universally refers to being afflicted by afflictions universally entangled and universally arising because of small intention and small effort. The so-called not being able to overwhelm it, but being overwhelmed by it, refers to being overwhelmed by those afflictions, and sometimes falling into the lower realms. For example, entering the small and medium adhimukti in the stage of adhimukti-carya-bhumi refers to everything except the supreme of worldly dharmas. Also, time.