Tibetan
་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ་སོའི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པས་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་ མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་བསྒྲུབ་བསྔལ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། །གང་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་
Chinese
果之相各自的知晓之义，现量之境，现量之义以自性所摄持，其即是现量之量的体性，离分别且无错乱故而现量所缘。如是成立之所依之法，从果之相而善与非善所依处现量所缘，由彼之门所成立之法，从善与非善不虚耗而随彼推测。于此，此时如何将第三法相与相联结？若问，则于所推测处存在之法，即是宣说有情安乐与痛苦。于所推测处，即是法有情安乐与痛苦者。存在之法，即是法有情安乐与痛苦者，于彼成立之法，从善与非善不虚耗，而作为能立之所依之法，从果之相而善与非善所依处现量所缘存在之法，是故称之为法。于此，于彼法，成立之法，无实物与无常与刹那性等，以及能立之所依之法，非所缘与自性之相则无有。因此，于所推测之法有情安乐与痛苦者，于彼能立之所依之法，从果之相而善与非善所依处现量所缘，于彼所成立之法，从善与非善不虚耗，非现量所缘者，不虚耗而推测。如是法有情，于安乐与痛苦者，于彼所成立之法有情，从善与非善不虚耗而成立。所依之法，从果之相而善与非善所依处现量所缘存在之法，彼亦是所成立与能立彼等所生之体性的关系故。因此称之为果之理。于不相似之方存在之法，即是相似法之例。何者业善与非善所依处之现量所缘，于彼即是业善与非善
English
The meaning of knowing each of the signs of the fruit, the object of direct perception, the meaning of direct perception is encompassed by its own nature, which is the nature of direct perception, perceived directly because it is free from conceptualization and non-erroneous. Thus, the dharma of the side that establishes, from the sign of the fruit, the dwelling in virtue and non-virtue is perceived directly, and through that, the dharma to be established, from virtue and non-virtue, is not wasted, but inferred accordingly. Now, how is the third aspect of the sign connected in this case? If asked, the aspect of existence in what is to be inferred is what is taught as sentient beings' happiness and suffering. In what is to be inferred, it is the subject, sentient beings who are happy and suffering. The aspect of existence is that the subject, sentient beings who are happy and suffering, in that, the dharma to be established, from virtue and non-virtue, is not wasted, and as the dharma of the side that establishes, from the sign of the fruit, the dwelling in virtue and non-virtue is perceived directly, therefore it is called the subject. Here too, in that subject, the dharma to be established, such as non-entity, impermanence, and momentariness, and the dharma of the side that establishes, non-apprehension and the sign of nature, do not exist. Therefore, in the subject of inference, sentient beings who are happy and suffering, in that, the dharma of the side that establishes, from the sign of the fruit, the dwelling in virtue and non-virtue is perceived directly, in that, the dharma to be established, from virtue and non-virtue is not wasted, what is not perceived directly is inferred without being wasted. Thus, sentient beings who are happy and suffering, in that, the subject of the dharma to be established, from virtue and non-virtue, is established without being wasted. The dharma of the side, from the sign of the fruit, the dwelling in virtue and non-virtue is perceived directly, and that is the relationship of the nature born from what is to be established and what establishes. Therefore, it is called the reason of the fruit. The aspect of existence on the dissimilar side is an example of a similar dharma. Wherever there is direct perception of dwelling in virtue and non-virtue, there is virtue and non-virtue.
Tibetan
བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ སྦྱར་བ་དང་ཕྱི་རོལ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་རྒུད་པ་དམིགས་པ་ཉེ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉི་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡག་བསྟན་ཏེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གནག་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་མེད་དེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དེ་ཡག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་སྤྱོར་བསྟན་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ །ཕྱོགས་ནི་གང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དེ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་སུ་ལ་བྱའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པས་བསྒྲིབས་བ་ལ་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་རྟོགས་པ་འདོད་ཅིང་འཇལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟོགས་ཀྱིས་རྣག་བཞིན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གཞན་དག་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རང་བཞིན་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འབྲས་ བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་
Chinese
不虚耗，譬如对于内外的一切行，将世间一切所称道的无自主性作为所缘而串习，以及对于外境，也将世间一切所称道的兴盛和衰败作为所缘，等等。这也要在宣说以自类的比喻串习的体性时，在下面进行阐述。以与不顺品相违而确定为无有的方式，是不顺品的比喻。这也要从经和量等其他途径真实地进行阐述。此处，由于顺品的比喻显示了随行，因此不顺品的比喻的遮返也随之成立，所以世尊没有阐述。如果想要了解，那么对于牛，业善与不善安住，但不能现量见到，对于此，业善与不善是不虚耗的，并非没有。譬如应当说如同虚空中的鲜花一般。如是，具有三种理的相的果之相，是舍弃了善因的过失未成、相违和不定。如前一样，根据情况进行串习。以何者对未现前者进行随行推断，名为随行推断，即是随行推断的意义的运用，即是随行推断。所立是对于现量所缘的随行之识，与此相关的，现量未缘的事物，以处所、时间和自性所未遮止的隐蔽之义，由此进行随行推断，如是宣说。何者，是对具有能立的士夫而说。未现前者，是对能立所遮蔽者而说。随行推断，是对想要了知和衡量隐蔽之义而说。对此，以三种理的证悟，如脓血一般随行推断之义，如前一样，根据情况进行串习。与此相同者，即是对随行推断，三种理的相和自性之义，随行推断的体性，如前所说，与此相同者，与其他根据情况进行串习。即是对不缘者，随行推断事物不存在，以及从自性随行推断无常等等，以及从果
English
Not wasting, for example, for all internal and external formations, cultivating the absence of autonomy, which is praised by all the world, as the object of focus, and also for external objects, taking prosperity and decline, which are praised by all the world, as the object of focus, and so on. This will also be explained below when explaining the nature of cultivating analogies of one's own kind. The way to determine the absence of things contrary to the unfavorable side is an example of an unfavorable thing. This also needs to be truly explained from scriptures and other valid means. Here, since the analogy of the favorable side shows the following, the negation of the analogy of the unfavorable side is also established, so the Bhagavan did not explain it. If you want to understand, then for a cow, virtuous and non-virtuous actions reside, but cannot be directly seen, for this, virtuous and non-virtuous actions are not wasted, not non-existent. For example, it should be said like a flower in the sky. Thus, the sign of the result with the three-fold reason is the abandonment of the faults of the good cause, unestablished, contradictory, and uncertain. As before, cultivate according to the situation. What is to be inferred by what has not become manifest is called following inference, which is the application of the meaning of following inference, which is following inference. The subject is the consciousness that follows what is directly perceived, and related to this, the things that are not directly perceived, the hidden meaning that is not prevented by place, time, and nature, from which the following inference is made, as it is said. What is said to the person with the ability to establish. What has not become manifest is said to be obscured by the ability to establish. Following inference is said to be wanting to know and measure the hidden meaning. For this, with the realization of the three-fold reason, the meaning of following inference like pus and blood, as before, cultivate according to the situation. What is similar to this is the nature of the three-fold reason and self-nature for following inference, as said before, what is similar to this, and cultivate with others according to the situation. That is, for those who do not perceive, following inference that things do not exist, and following inference of impermanence, etc. from self-nature, and from the result