Tibetan
ས་པོ་དེ་ལའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་དང༌། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣག་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གང་ལ་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ གྲགས་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལྟ་བུས་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ནི་ལུང་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས་ནི་དངོས་སུ་ཡང་བསྟན། །སྐབས་འདིར་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ལྡོག་པ་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ལ་མི་རྟག་པར་གནས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའི་ཆོས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་རྟག་པ་རགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་རང་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་དང༌། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ པའི་ཆེས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ལས་སྣ་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲེང་སྟེ་འགྲོ་བ་དང༌། ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་དུད་དེ་འགྲོ་བ་དང༌། སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཕྱེ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང༌། བྱ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡིང་པ་དང༌། ཉ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་འཕྱོ་བ་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་བསླབས་པར་རང་ཤེས་ཏེ་རྩོལ་བ་དང༌། ལ་ལའི་གནས་ཅི་ལ་འཆའ། ལ་ལའི་ཟས་སུ་ཅི་ཟ། ལ་ལའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད། །ལ་ལའི་སྐྱོན་ཅི་ལ་ཆགས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྐམ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆུའི་གཏིང་དུ་འདུག་པར་མི་བཟོད། །ཆུ་ལ་གནས་པ་ནི་སྐམ་ལ་འཇུག་པར་མི་བཟོད། གྲང་བས་ནི་ཚད་ཁུང་མི་ཐུབ་པ། དྲོས་པས་ནི་གྲང་མོ་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ལ་ལ་ནི་བསླབས་ན་ལོབས་པ་དང་བསྒོམས་ན་གོམས་སུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང༌། ལ་ལ་ནི་བསླབས་ཀྱང་མ་ལོབས་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་གོམས་སུ་མི་རུང་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཉམས་རྩ་ལ་ཆེ་ལ་བད་མགྱོགས་པ་ཡང་མིས་བཀོལ་དུ་རུང་བ་དང་ལྗི་བ་དང་ཤིག་ལ་སོགས་པ་མི་བས་ཆུད་བ་ཡང་མི་ལ
Chinese
在那处所啊！所谓“存在性”，即对于作为有法（dharmin）的能作事物，成立作为所立（sādhya）之法的刹那性，成立作为能立（hetu）方的法，自性之相，粗大无常性现量所缘的存在性。因此，称之为有法。此处，对于该有法，所应成立之法，事物不存在的原因；成立方的法，非显现；以及果之相，是不存在的。因此，推论本身，成立方的法，自性之相，粗大无常性现量所缘的存在性，是所应成立和能成立二者的体性之特征所关联的，因此称之为自性因。在同品方存在性的方式，是法同品之例，即对于任何粗大无常性现量所缘，那即是刹那性。例如，对于内外之能作，世间一切所称道的死亡和出生之显现，如是比附。那是于自类之例，比附特征所显示的场合，将在下文阐述。在异品方，确定为不存在性的方式，是法异品之例。那是从经和其它量中，也是实际显示的。此处，因为显示了法同品之例的随行，所以法异品之例的遮返也随之成立，因此世尊没有实际显示。如果想要了解，那么对于任何无常而住之显现不显现者，那不是刹那性。例如，应当说如同虚空。如是，具有三相的自性相，也是舍弃了因明的三种过失，即不成、相违和不定。如此，以应推论之法，以存在性的方式，对于作为有法的能作事物，所应成立之法，刹那性，成立方的法之自性相，粗大无常性现量所缘的存在性，所显示的自性因，是所应成立和能成立二者的体性之关联的特征所
English
In that place! The so-called "existence" is that for the phenomenon of conditioned things as the subject (dharmin), it establishes the momentariness of the dharma to be proven (sādhya), it establishes the dharma of the proponent (hetu), the characteristic of its own nature, the existence of coarse impermanence as perceived by direct perception. Therefore, it is called the subject (dharmin). Here, for that subject, the dharma to be proven, the reason for the non-existence of things; the dharma of the proponent, non-apprehension; and the sign of the result, do not exist. Therefore, inference itself, the dharma of the proponent, the characteristic of its own nature, the existence of coarse impermanence as perceived by direct perception, is related by the characteristic of the nature of what is to be proven and what proves it, therefore it is called the nature-hetu. The way of existence in the similar class is the example of similar dharma, that is, whatever is perceived as coarse impermanence by direct perception is momentary. For example, for internal and external conditioned things, the appearance of death and birth, which is praised by all the world, is applied closely. That is, in the case of showing the characteristic of applying examples of one's own kind, it will be explained below. The way of determining non-existence in the dissimilar class is the example of dissimilar dharma. That is also actually shown from the scriptures and other valid cognitions. Here, because the concomitance of the example of similar dharma is shown, the exclusion of the example of dissimilar dharma is also established implicitly, therefore the Blessed One did not actually show it. If you want to know, then whatever does not appear as abiding in impermanence is not momentary. For example, it should be said to be like space. Thus, the characteristic of self-nature with three aspects is also abandoning the three faults of reason, namely unestablished, contradictory, and uncertain. Thus, by the dharma to be inferred, in the way of existence, for the phenomenon of conditioned things as the subject, the dharma to be proven, momentariness, the characteristic of the self-nature of the dharma of the proponent, the existence of coarse impermanence as perceived by direct perception, the self-nature-hetu shown, is the characteristic of the relation of the nature of what is to be proven and what proves it.
Chinese
以关联相符的一方存在之方式随行，以不符的一方确定不存在之方式而具备的相违，因为没有基础未成立、自未成立、他未成立等等，所以是舍弃了未成立的过失。因为没有能立反驳所立的相违，所以也是舍弃了相违的过失。因为没有不共不定、共同不定、不符一方的一方存在的不定，以及相符一方的一方存在的不定等等，所以是舍弃了不定的过失。所谓“从各种有情中现量见到安住于各种业”，以此为相，应当比量此为所立的“他世存在”。所谓“从各种有情中现量见到安住于各种业”，其中的“各种有情”是指安住于界、趣、生处各不相同的差别的各种有情，这显示了应当比量的法。所谓“安住于各种业”是指世间人等站立行走，牲畜等弯腰行走，蛇等爬行，鸟等在空中飞翔，鱼等在水中游动，像这样以各种不同的方式，不经学习而自知地努力，有的安住于何处，有的吃什么食物，有的有什么功德，有的执着于什么过失，各种不同的行为等等。住在陆地上的无法忍受住在水底，住在水里的无法进入陆地，寒冷无法忍受炎热，炎热无法忍受寒冷等等，无法做自己本性之外的事情。其中有的经过学习可以学会，经过串习可以习惯，有的即使学习也学不会，即使串习也无法习惯。大象和马等比人更有力气，跑得更快，但也可以被人使用，而虱子等比人更小，人却
English
That which follows in accordance with the manner of being present on the side of concordance, and possesses contradiction in accordance with the manner of being definitely absent on the side of discordance, is the abandonment of the fault of non-establishment, because there is no unestablished basis, unestablished for oneself, unestablished for others, and so on. It is also the abandonment of the fault of contradiction, because there is no contradiction of that which establishes reversing that which is to be established. It is the abandonment of the fault of uncertainty, because there is no uncommon uncertainty, common uncertainty, uncertainty of being present on one side of the discordant side, and uncertainty of being present on one side of the concordant side, and so on. By this sign, which is called "whatever is manifestly observed to abide in various actions from various sentient beings," this very thing to be established, called "the existence of another world," should be inferred. In the phrase "whatever is manifestly observed to abide in various actions from various sentient beings," the term "various sentient beings" refers to the various sentient beings who abide in the distinctions of different realms, migrations, and birthplaces. This indicates the subject of inference. The term "abiding in various actions" refers to the various dissimilarities in the way the world, such as humans, stand and walk; livestock, such as cattle, bend and walk; snakes, and so on, crawl; birds, and so on, soar in the sky; fish, and so on, float in the water; and in such ways, they strive with self-knowledge without being taught. Some dwell in what place? Some eat what food? Some have what qualities? Some are attached to what faults? Various dissimilar behaviors, and so on. Those who dwell on land cannot bear to dwell in the depths of water. Those who dwell in water cannot enter the land. The cold cannot endure the heat. The heat cannot endure the cold, and so on. They cannot do what is not their own nature. Among them, some can be learned if taught, and can be accustomed if practiced. Some cannot be learned even if taught, and cannot be accustomed even if practiced. Elephants and horses, and so on, are stronger and faster than humans, but can be used by humans, while lice, and so on, are smaller than humans, but humans