Tibetan
་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །བཤད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་པ་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་པོ་རང་གི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའམ་སྨྲ་བ་པོ་གཞན་དག་གིས་བཤད་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་ཡུལ་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྨྲས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྨྲས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་གཉིས་པོ་དེ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང༌། དེས་བསྟན་པའི་ལུང་ལ་ཚིག་འགལ་བ་མེད་པ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་ཡུལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་རབ་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་ཚད་མ་གསུམ་གྱི་འཐད་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་དག་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་གོ་ བར་བྱའོ། །རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང༌། ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས་མ་ནོར་བར་ཤེས་པ་སྟེ། ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མ་གཅིག །ཁ་ཅིག་ནི་གསུམ། ཁ་ཅིག་ནི་བཞི། ཁ་ཅིག་ནི་དྲུག་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་སུམ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། རང་རིག་པ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་ལ་གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཚད་མ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ལས་གུད་ན་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་འཐད་པས་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་ལེགས་པར་ཁོན་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བ་མ་ནོར་བ་ཤེས་པ་སྟེ། གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རང་གི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དེ་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ལ། གང་གིས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་གྱི་རྟགས་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བསལ་བ་གང་ཞེ་ན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་
Chinese
显现之义由自性所摄。何谓“说之义”？即两种比量，为自义比量和他义比量，由佛薄伽梵或其它论者所说。所谓“义”即所说之境，比量之境，以隐蔽义之共相所摄。所谓“言说之义”，何谓言说？即两种可信之量，彼一切智者，以及彼所教之教言无有相违，决定此乃一切智者所说。所谓“义”即所说之境，可信之量之境，以极隐蔽义之胜义和共相所摄。所谓“成立和善为了解”，即此三量唯是如此，而非其它，由三量之理而善为成立。所谓“善为了解”，即应如实理解彼义，不为他所颠倒，是为真实之义。 所谓“何为因，何为缘”，此三量之三义，成立和善为了解之因和缘为何？答：现量之义，成立和善为了解之因和缘，即遣除现量之四种错觉，从而无误了知。何为四种错觉？即于数量之错觉，于自性之错觉，于行境之错觉，于果之错觉。其中，于数量之错觉，即有说一量，有说三量，有说四量，有说六量。遣除彼之为何？即以“真实之识有二种，即现量和比量”之说，显示现量之四种，即根识，意识，自证识和瑜伽识。于自性之错觉，譬如，有说现量有分别，有说无分别。
English
The meaning of manifestation is encompassed by its own nature. What is meant by "the meaning of explanation"? The two types of inference, inference for oneself and inference for others, are explained by the Buddha Bhagavan or other speakers. The meaning is the object of explanation, the object of inference, encompassed by the common characteristic of hidden meanings. What is meant by "the meaning of speech"? The two reliable sources of knowledge, that the teacher is omniscient, and that the teachings he taught are without contradiction, are determined to be spoken by the omniscient one. The meaning is the object of speech, the object of reliable sources of knowledge, encompassed by the ultimate and common characteristics of extremely hidden meanings. "To establish and to understand well" means that these three valid cognitions are only as they are, and not otherwise, and are well established by the validity of the three valid cognitions. "To understand well" means that those meanings should be understood as they are, not reversed by others, as the true meaning. What are the causes and what are the conditions? What are the causes and conditions for establishing and understanding well the three meanings of these three valid cognitions? The cause and condition for establishing and understanding well the meaning of direct perception is to know without error by eliminating the four types of misperception of direct perception. What are the four types of misperception? Misperception of number, misperception of self-nature, misperception of object, and misperception of result. Among them, misperception of number is the perception that some say there is one valid cognition, some say three, some say four, and some say six. What eliminates that? By saying that "correct knowledge is of two types, direct perception and inference," the four types of direct perception are shown: sense consciousness, mental consciousness, self-awareness, and yogic consciousness. Misperception of self-nature is like this: some say direct perception is with conceptualization, and some say it is without conceptualization.
Chinese
是颠倒分别。那么，遣除它的是什么呢？“现量是离分别且无错乱的”这句话，显示了现量的体性是无分别和无错乱。对于行境的颠倒分别，是这样的：有些人说，现量的行境仅仅是自相；比量的行境仅仅是共相，像这样说，而其他人则说成其他那样。那么，遣除它的是什么呢？“现量之境是自相”这句话，说明了现量所显示的量，它的境应当看作仅仅是自相，而不是共相。因为共相是没有实物的，而在现量中，是对实物的自性进行观察的缘故。对于果的颠倒分别，是这样的：有些人承认量和果是各异的，而有些人则承认不是各异的。那么，遣除它的是什么呢？“现量的 识即是量的果”这句话，说明了现量的识就是量的果，在现量之外没有量的果。这样，通过遣除像这样的四种颠倒分别，在一切方面都显示了现量是不错乱的、正确的识的自性，这是通过现量的理证所成立的道理。比量的作用是成办意义，以及为了很好地理解其因和缘，对于比量也需要遣除四种颠倒分别，从而获得无错乱的知识，如同前面所说的对于数量的颠倒分别一样。那么，对此的遣除是什么呢？“正确的识有两种，即现量和比量”这句话，说明了比量这两种，即为自义的比量和为他义的比量。其中，能够使自己证悟的就是自义，能够使他人理解的就是他义，应当这样理解。对于自性的颠倒分别，是这样的：有些人认为比量的体性不同于具有三相之因。那么，遣除它的是什么呢？比量本身就是具有三相的
English
It is a reversed discrimination. So, what dispels it? The statement "Direct perception is free from discrimination and without error" shows that the nature of direct perception is without discrimination and without error. The reversed discrimination regarding the object is like this: Some say that the object of direct perception is only its own characteristic; the object of inference is only the common characteristic, like this, while others say it differently. So, what dispels it? The statement "The object of direct perception is its own characteristic" shows that the object of the valid direct perception should be regarded as only its own characteristic, not the common characteristic. Because the common characteristic is without substance, and in direct perception, it is because the self-nature of the substance is observed. The reversed discrimination regarding the result is like this: Some admit that the valid cognition and the result are different, while others admit that they are not different. So, what dispels it? The statement "The consciousness of direct perception is the result of valid cognition" shows that the consciousness of direct perception is the result of valid cognition, and there is no result of valid cognition outside of direct perception. In this way, by dispelling these four kinds of reversed discrimination, in all aspects, the self-nature of the correct knowledge that is not mistaken by direct perception is shown, which is the reason established by the proof of direct perception. The function of inference is to accomplish the meaning, and in order to understand its cause and condition well, it is also necessary to dispel the four kinds of reversed discrimination for inference, so as to obtain correct knowledge, just like the reversed discrimination of quantity mentioned earlier. So, what is the dispelling of this? The statement "There are two kinds of correct knowledge, namely direct perception and inference" shows these two kinds of inference, namely inference for oneself and inference for others. Among them, what can make oneself realize is for oneself, and what can make others understand is for others, and should be understood in this way. The reversed discrimination of self-nature is like this: Some people think that the nature of inference is different from the reason with three aspects. So, what dispels it? Inference itself has three aspects