Tibetan
པའི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་བཞུགས་ཤེ་ན། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ཐོག་མར་སྨོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་བ་དང༌། འཁོར་དང་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དེ་དག་གདུལ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དག་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མི་གུས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཐོག་མར་བརྗོད་པའོ། །འོ་ན་གནས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཇི་སྲིད་པར་གྱུར་ཏེ་འགལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་དག་དེ་ན་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་འདུ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དམུས་ལོང་ དང་འདྲ་བར་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མི་མཐོང་བས་འགལ་བ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི་རང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དང་མིང་གིས་འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དེ་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཉན་ཅིང་སྒྲོགས་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་མང་པོ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཐུན་པ་དང༌། ལྟ་བ་མཐུན་པ་དང༌། འཚོ་བ་མཐུན་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པས་ན་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཚད་མེད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཚད་མེད་པ་ནི་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཅང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་གསུངས་ཏེ། ལྕེ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་བག་ཚ་བ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་ཅང་ཤེས་དང༌། འཐབ་མོའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་ཅང་ཤེས་དང༌། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སེང་གེ་ཅང་ཤེས་དང༌། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཅང་ཤེས་སོ། །མདོར་ན་བག་ཚ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་ཚ་བ་དང༌། འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཚ་བ་དང༌། མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་བག་ཚ་བ་དེ་དག་མེད་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་སྐྲག་པ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དབྱུགས་དབྱུང་ བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དང༌། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །བདག་གིས་སྨད་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་དང༌། འཚོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཆད་པས་བཅད་པ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། འཚེ་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པས་འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །རྙེད་པ་དང༌། མ་རྙེད་པ་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། མ་གྲགས་པ་དང༌། བསྟོད་པ་དང༌། སྨད་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །མི་ཤེས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང༌། ལོག་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་མེད་པས། མི་ཤེས་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་ང༌། དེ་ལྟར་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅང་ཤེས་པ་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། བསྔགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དཀྱེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མཐུན་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། མྱུར་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ཚོགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། དབང་དུ་གྱུར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལས། གཅིག་དང༌། གཉིས་དང༌། གཅིག་དང༌། གཅིག་དང༌། གསུམ་དང༌། གསུམ་དང༌། བཅུ་དང༌། གཅིག་དང༌། གཅིག་དང༌། གཅིག་དང༌། གཅིག་དང༌། གཅིག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་ཞལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་འདྲ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ
Chinese
以上词句的意义已经解释完毕。那么，以何种方式安住呢？即以圆满的眷属安住。而这眷属圆满有两种：声闻的眷属圆满和菩萨的眷属圆满。首先，为了显示声闻的眷属圆满，宣说了所有无量的声闻僧众，都以“常醒者”等名称称呼。那么，为什么首先提到声闻的眷属呢？这是为了消除对大乘有怀疑者的疑惑，为了促成不定性菩萨种姓者的因缘，为了舍弃清净声闻的傲慢，为了调伏眷属和游行者的眷属，以及为了使菩萨对声闻生起恭敬心。因为佛说菩萨也不应该对声闻不恭敬，所以，为了使其他人对他们生起恭敬心，首先宣说了他们的功德。如果说，那个地方是非常清净且具有自在的识的自性，那么，这与声闻存在的时间相违背。如何相违背呢？如果说会成为与菩萨们见解一致的因缘，那么，如果声闻们也像菩萨们一样安住并见到，那也会变成相违。即使他们住在那里，因为他们没有能见到那里的作用，所以就像盲人一样，看不到那样的富饶，因此没有相违。例如，就像把黄金等看成煤炭等一样，因为自己的作用而看到其他事物。或者，即使稍微看到一点，也只是通过佛的加持力才能看到，而不是通过自己的作用看到，因此没有相违。或者，他们都是大菩萨，因为以声闻的形象和名称来调伏众生，所以才住在那里，因此没有相违。其中，关于“声闻僧众”这个词，声闻这个词的意义是，因为听闻和宣说，所以称为声闻。僧众，
English
The meaning of the above words has been explained. So, in what way do they abide? They abide with a perfect retinue. And there are two kinds of perfect retinue: the perfect retinue of the Shravakas and the perfect retinue of the Bodhisattvas. First, in order to show the perfect retinue of the Shravakas, it is said that all the immeasurable Sangha of Shravakas are called by names such as "Constant Awake." So, why is the retinue of the Shravakas mentioned first? This is to dispel the doubts of those who doubt the Mahayana, to facilitate the causes and conditions of those of uncertain Bodhisattva lineage, to abandon the pride of the pure Shravakas, to tame the retinues of the retinue and the wanderers, and to make the Bodhisattvas generate respect for the Shravakas. Because the Buddha said that Bodhisattvas should not be disrespectful to the Shravakas, therefore, in order to make others generate respect for them, their virtues are mentioned first. If it is said that that place is very pure and has the nature of a self-mastering consciousness, then this contradicts the time that the Shravakas exist. How does it contradict? If it is said that it will become a cause for being in agreement with the views of the Bodhisattvas, then if the Shravakas also abide and see like the Bodhisattvas, then it will also become contradictory. Even if they live there, because they do not have the function of being able to see it, they are like blind people, unable to see such abundance, so there is no contradiction. For example, it is like seeing gold, etc., as coal, etc., because one sees other things due to one's own function. Or, even if one sees a little, it is only seen through the blessing of the Buddha, and not seen through one's own function, so there is no contradiction. Or, they are all great Bodhisattvas, because they abide there in order to tame beings with the appearance and name of Shravakas, so there is no contradiction. Among them, regarding the term "Sangha of Shravakas," the meaning of the word Shravaka is that because they hear and proclaim, they are called Shravakas. Sangha,
Chinese
僧伽的词义是众多聚合。也就是因为戒律相同、见解相同、生活相同、行为相同，不被魔等所离间，所以称为僧伽。无量，是指数量无量和功德无量。其中数量无量，是因为完全超越了计数。功德无量是怎样的呢？因此宣说了所有也是“有知者”等。其中“有知者”，是不与学处相违背，因为不是野蛮人，就像驯服的马一样。又一种解释，“有知者”是不畏惧，因为没有畏惧，所以在经中宣说了五种“有知者”：没有舌头掉落等令人不适的担忧，所以是群牛之首有知者；没有战斗的恐惧，所以是大象；驯服的马；没有被他人伤害的恐惧，所以是狮子有知者；没有死亡的恐惧，所以是阿罗汉有知者。总之，担忧有四种：痛苦的担忧、恐惧的担忧、世间法的担忧和无知的担忧。阿罗汉没有这些担忧，所以说获得了安乐、获得了不惊恐、获得了不畏惧、获得了弃杖，这是按照顺序说的。其中，因为没有忧愁、哀嚎、痛苦和不悦，所以没有痛苦的担忧。因为没有自己诽谤、他人诽谤、恶趣、没有生计、被处罚、没有责骂、被伤害的恐惧，所以没有恐惧的担忧。因为不被获得和未获得、名声和无名声、赞扬和诽谤、快乐和痛苦所沾染，所以没有世间法的担忧。因为没有无知、疑惑的知识和邪见的阻碍，所以没有无知的担忧。这样，因为没有担忧，所以称为有知者。有知者的圆满，应当了解为十三种：无二圆满，以及
English
The meaning of the word Sangha is the aggregation of many. That is, because of the same discipline, the same view, the same livelihood, and the same behavior, it is not separated by demons and others, so it is called Sangha. Immeasurable means immeasurable in number and immeasurable in merit. Among them, immeasurable in number means that it is completely beyond counting. What is immeasurable merit? Therefore, it is said that all are also "knowing ones" and so on. Among them, "knowing one" does not contradict the precepts, because it is not a barbarian, like a tamed horse. In another explanation, "knowing one" is fearless, because there is no fear, so the sutra says that there are five kinds of "knowing ones": there is no worry about the tongue falling out, etc., so it is the chief of the herd, the knowing one; there is no fear of fighting, so it is the elephant; the tamed horse; there is no fear of being harmed by others, so it is the lion, the knowing one; there is no fear of death, so it is the Arhat, the knowing one. In short, there are four kinds of worries: the worry of suffering, the worry of fear, the worry of worldly dharma, and the worry of ignorance. Arhats do not have these worries, so it is said that they have attained happiness, attained non-fear, attained fearlessness, and attained the abandonment of the staff, which is said in order. Among them, because there is no sorrow, wailing, pain, and displeasure, there is no worry of suffering. Because there is no fear of self-defamation, defamation by others, evil destinies, no livelihood, being punished, no scolding, and being harmed, there is no worry of fear. Because it is not tainted by gain and loss, fame and infamy, praise and blame, happiness and suffering, there is no worry of worldly dharma. Because there is no obstruction of ignorance, doubtful knowledge, and wrong views, there is no worry of ignorance. Thus, because there is no worry, it is called the knowing one. The perfection of the knowing one should be understood as thirteen kinds: non-duality perfection, and
Chinese
अत्यंतदमित परिपूर्ण，स्तुति परिपूर्ण，उदार परिपूर्ण，कारण परिपूर्ण，अनुकूल मार्ग पर चलना परिपूर्ण，शीघ्रता ही परिपूर्ण，दूर तक जाना परिपूर्ण，बहुत जाना परिपूर्ण，पूर्ण रूप से उपयोग करना परिपूर्ण，संघ और निकट में शांत परिपूर्ण，साथ रहने में सुख परिपूर्ण，वश में होना परिपूर्ण है。这十三种 परिपूर्ण भी सूत्र से बुद्ध के पुत्र कहने से लेकर तथागत के वचनों में पूरी तरह से प्रवेश करने तक के सत्ताईस शब्दों में से，एक，दो，एक，एक，तीन，तीन，दस，एक，एक，एक，एक，एक，एक और क्रम से जोड़ना चाहिए。उनमें से पहले दो में से एक नहीं होने की परिपूर्णता को दर्शाने के लिए，बुद्ध के पुत्र कहा गया है। बुद्ध के पुत्र का अर्थ है कि यह तथागत के वचनों की शक्ति से श्रेष्ठ मार्ग से उत्पन्न हुआ है，बुद्ध के वंश का सही ढंग से मानना नहीं है，क्योंकि श्रावक भगवान के पुत्र हैं，मुख से उत्पन्न हुए हैं，धर्म से उत्पन्न हुए हैं，ऐसा कहा गया है। इस प्रकार，भले ही बुद्ध के वंश को सही ढंग से नहीं माना जाता है，फिर भी मुख से उत्पन्न होने के कारण बोधिसत्वों से कोई अंतर नहीं है，बुद्ध के पुत्र के रूप में समान होने के कारण，इसलिए इसे दो में से एक नहीं होने की परिपूर्णता कहा जाता है। उसके बाद，अत्यंतदमित परिपूर्णता को दर्शाने के लिए，मन पूरी तरह से मुक्त है，ज्ञान पूरी तरह से मुक्त है，ऐसा कहा गया है। उनमें से，मन पूरी तरह से मुक्त है，इसका अर्थ है कि तीनों लोकों की तृष्णा के पक्ष के सभी क्लेशों से पूरी तरह से मुक्त होना। ज्ञान पूरी तरह से मुक्त है，इसका अर्थ है कि तीनों लोकों की अविद्या के पक्ष के सभी क्लेशों से पूरी तरह से मुक्त होना，जैसे कि इच्छा से रहित होने के कारण मन मुक्त है，इसलिए इसे मन की मुक्ति कहा जाता है। अविद्या से रहित होने के कारण ज्ञान मुक्त है，इसलिए ज्ञान पूरी तरह से मुक्त है。