Tibetan
ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཚིག་འབྲུལ་གནས་པའི་དོན་ཁོ་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་མོས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་ཆེས་མཐུན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་ནུས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཚུལ་ བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ངེས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ཀའི་དོན་དང་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ཀའི་དོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འབྲུ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཞི་གནས་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་དམིགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་རང་རིག་པའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་དོན་དང༌། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་དང༌། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ནས། ད་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ། །རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང༌། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་བཤད་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདགས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་
Chinese
从闻所生慧是指从以理如实了知而生。也就是并非等持地，仅仅是分别正确地了知安住于词句之义，但以理如实思择之因，能分别正确地了知非如言语之义，如是宣说。所谓安住于词句之义，是因为依赖于听闻之义。所谓非如言语之有密意之义，是因为是以理观察之义。所谓未现前之义，如前一样，然而以等持地之意乐，随顺作意之义，因此比前者更为殊胜。所谓极顺解脱之义，是因为是无间道之所依。所谓非能解脱之义，如前一样，然而立即能从烦恼中解脱之义，因此比前者更为殊胜。所谓分别正确地了知，是以以理如实思择之慧。从修所生慧是指从如实决定法义而生。因此，能分别正确地了知前者二者之义，以及比其更为殊胜的非安住于词句等之义，如是宣说。所谓安住于词句之义，是因为也了知前者二者之义。所谓非安住于词句之义，是因为与言说之语不杂。所谓如言语之义，是因为缘于听闻之义。所谓有密意之义，是因为缘于思惟之义。所谓以与所知事物相符之等持行境之影像而现前之义，是指以等持地之止观，以及胜观道之所缘现前，是自证之义。所谓极甚顺解脱之义，是因为是无间道之自性。所谓能解脱
English
Wisdom arising from learning means arising from understanding reality through reasoning. That is, it is not merely a state of meditative equipoise, but rather it precisely and correctly discerns the meaning that abides in words and phrases. However, through the cause of reasoning and correctly contemplating, it teaches that one can precisely and correctly discern meanings that are not just as they are spoken. The meaning of "abiding only in words and phrases" is because it relies on the meaning of what is heard. The meaning of "not just as they are spoken, but with intentional meaning" is because it is the meaning examined by reasoning. The meaning of "not manifest" is the same as before, but it is superior to the previous one because it follows the meaning of engaging the mind with the intention of meditative equipoise. The meaning of "extremely conforming to liberation" is because it is the support of the path of non-interruption. The meaning of "not causing liberation" is the same as before, but it is superior to the previous one because it immediately follows the meaning of being able to liberate from afflictions. The meaning of "precisely and correctly discerning" is through the wisdom of reasoning and correctly contemplating. Wisdom arising from meditation means arising from definitely ascertaining the Dharma. Therefore, it teaches that one can precisely and correctly discern the meaning of the previous two, and the meaning that is superior to them, such as not abiding in words and phrases. The meaning of "abiding in words and phrases" is because it also understands the meaning of the previous two. The meaning of "not abiding in words and phrases" is because it is not mixed with spoken words. The meaning of "just as they are spoken" is because it focuses on the meaning of what is heard. The meaning of "with intentional meaning" is because it focuses on the meaning of what is thought. The meaning of "manifested by the image of the object of meditative absorption that is in accordance with the object of knowledge" is that the object of focus is manifested by the shamatha of the ground of meditative equipoise and the path of vipashyana, which is the meaning of self-awareness. The meaning of "extremely conforming to liberation" is because it is the nature of the path of non-interruption. The meaning of "causing liberation"
Chinese
所谓“义”是指解脱道的如实性。所谓“个别如实知”，是指由决定的智慧。所谓“使彼等各别”，以“彼是”来说明未入定的地之义，以及入定的地之后顺应之义，以及入定的地之义，以个别如实知，显示彼等之差别。如是，以三种智慧显示个别如实知之差别后，现在为了显示从修习生起的智和见的自性，世尊菩萨请问修习止观等。所谓“以多种名相显示”，是指智是执持胜义谛，以及执持如是而有之自性，以及执持非多种。见是执持世俗谛，以及执持所有之自性，以及多种等之差别。所谓“当略说”，是说显示自性之同义语。以杂染之法为所缘的止观之智慧，即是智，是指胜义谛，以及如是而有之自性，以及非多种之故。以不杂染之法为所缘的止观之智慧，即是见，是指世俗谛，以及所有之自性，以及多种之故。如是，仅以止住不能使观的道之自性完全圆满，因此若执着仅此便足够，则会从止住和观的道之自性中退失并浪费，因此为了不从彼退失，且不浪费，以教示和解说，以三种智慧个别如实知之差别，以及从修习生起的智，以及见的自性所区分的观的道之安立决定，显示仅以止住不能浪费之故，而作安立决定。其后
English
The so-called "meaning" refers to the suchness of the path of liberation. The so-called "individually and truly knowing" refers to the wisdom of certainty. The so-called "making them distinct" uses "that is" to explain the meaning of the ground before entering into samadhi, as well as the meaning of following the ground after entering into samadhi, and the meaning of the ground of entering into samadhi, using individual and true knowledge to show the differences between them. Thus, after showing the differences of individual and true knowledge with the three wisdoms, now, in order to show the nature of the wisdom and vision arising from meditation, the Bhagavan Bodhisattva asked about practicing calm abiding and insight meditation, and so on. The so-called "showing with many names" means that wisdom is grasping the ultimate truth, as well as grasping the nature of being as it is, and grasping the non-manifold. Vision is grasping the conventional truth, as well as grasping the nature of all that exists, and the distinctions of manifold, and so on. The so-called "to be explained briefly" is a synonym for saying that the nature is to be shown. The wisdom of calm abiding and insight meditation that focuses on mixed dharmas is wisdom, which refers to the ultimate truth, as well as the nature of being as it is, and the non-manifold. The wisdom of calm abiding and insight meditation that focuses on non-mixed dharmas is vision, which refers to the conventional truth, as well as the nature of all that exists, and the manifold. Thus, calm abiding alone cannot completely perfect the nature of the path of insight meditation, so if one clings to just that as being sufficient, one will degenerate and waste away from the nature of the path of calm abiding and insight meditation, so in order not to degenerate from that, and not to waste away, through teaching and explanation, the distinction of individual and true knowledge with the three wisdoms, as well as the wisdom arising from meditation, and the establishment and determination of the path of insight meditation distinguished by the nature of vision, showing that the establishment and determination is made because calm abiding alone cannot be wasted. After that