Tibetan
་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་བ་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་བཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རང་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ནམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང༌། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་མཚན་མར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་དང་པོ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་ཙམ་ གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དམ་ཆོས་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ་འམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྟོག་པར་མི་བྱེད། འཇལ་བར་མི་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་གཟུང་བའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་བྱེད་རྟོག་པར་བྱེད་འཇལ་བར་བྱེད་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བསམས་ཤིང་བརྟགས་ལ་གཞལ་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དོན་དང༌། དངོས་པོ་དང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། དུས་དང༌། རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང༌། མཁས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གི་དངོས་པོ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང༌། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ན
Chinese
所謂「影像」，是指以勝觀之相完全區分的所知事物，以及與之相符的心之影像自證。所謂「有分別」，是指結合道的作意所完全區分的勝觀之相，以四種智慧之行爲所攝，具備三門，對四種完全區分爲六者所緣。所謂「影像」，是指由有分別的勝觀之相所完全區分，與所知事物相符，心之影像自證。所謂「由結合道的作意所完全區分的勝觀之相」，是指依賴於等持地的作意，使所知事物的相顯現於自心的緣故，即是信解作意的勝觀之相。何謂四種智慧之行爲？即是分別、極分別、遍計、遍察。何謂分別？即是對治所應修習的所緣、智者的所緣、對治煩惱的所緣等，以其所有之量而作分別的智慧。何謂極分別？即是對這些所緣如實存在的狀態而作極分別的智慧。何謂遍計？即是與該智慧相合的作意，以有分別而執取相狀之時，即是遍計。何謂遍察？即是與該二種智慧相合的作意，以有分別而如實了知之時，即是遍察。這些之中，最初者是了知，其餘三者則是了知該了知之差別，應當了知。何謂勝觀之三門？即是唯以相狀隨行、以總集隨行、從遍尋而各別思擇隨行。何謂唯以相狀隨行？即是當聽聞正法和受持，或
English
The term "image" refers to the object of knowledge that is completely distinguished by the aspect of higher vision (vipassanā), and the self-awareness of the mind's image that corresponds to it. The term "with conceptualization" refers to the aspect of higher vision that is completely distinguished by the application of the path of union, which is encompassed by the four activities of wisdom, possessing the three doors, and focusing on the sixfold division of the four. The term "image" refers to the self-awareness of the mind's image that is completely distinguished by that aspect of higher vision with conceptualization and corresponds to the object of knowledge. The term "the aspect of higher vision completely distinguished by the application of the path of union" refers to the aspect of higher vision of faith and aspiration, because the aspect of the object of knowledge appears in one's own mind in reliance on the application of the meditative state. What are the four activities of wisdom? They are discrimination, complete discrimination, thorough conceptualization, and thorough examination. What is discrimination? It is the wisdom that discriminates by the amount that exists in the objects to be cultivated, the objects of the wise, and the objects for purifying afflictions. What is complete discrimination? It is the wisdom that completely discriminates the way things exist as they are in those objects. What is thorough conceptualization? It is when the application of mind that possesses that wisdom, with conceptualization, grasps at characteristics, then it is thorough conceptualization. What is thorough examination? It is when the application of mind that possesses those two wisdoms, with conceptualization, thoroughly understands it, then it is thorough examination. Among these, the first is understanding, and the remaining three are to be understood as showing the distinctions of that understanding itself. What are the three doors of higher vision? They are following only by characteristics, following by complete collection, and following by individual investigation from thorough searching. What is following only by characteristics? It is when one hears and grasps the sacred Dharma, or
Chinese
依止善知识的教诫和随教，安住的作意，是作意但不思维，不分别，不衡量，不近取，在那时，只是随逐于名相。什么是随逐于遍寻呢？凡是听闻和受持圣法，或者依止善知识的教诫和随教，以安住的作意来作意、思维、分别、衡量、近取，在那时，就是随逐于遍寻。什么是随逐于遍寻而各别作意呢？凡是思惟、观察、衡量、近取之后，如其所安立的那样进行各别作意，在那时，就是随逐于从遍寻而来的各别作意。那么，观的所依，六种差别之境是什么呢？以其为境而进行遍寻时，就对六种所依进行遍寻，即义、事物、自性、方、时、理进行遍寻，并且在遍寻之后也对它们进行各别作意。那么，如何遍寻义呢？对于调伏行为、智者、烦恼行为的对境，说“它的意义是这个”，这样来遍寻义。如何遍寻事物呢？对于那些对境本身，遍寻两种事物，即内部的事物和外部的事物，这样来遍寻事物。如何遍寻自性呢？对于那些对境本身，遍寻两种自性，即自相和共相，这样来遍寻自性。如何遍寻方呢？对于那些对境本身，有两种方，即黑方和白方进行遍寻，黑方是从过患和罪过的角度，白方是从功德和利益的角度。
English
The mental application that abides in the precepts and subsequent teachings of a virtuous friend is to apply the mind but not to think, not to discriminate, not to measure, and not to closely examine. At that time, one is merely following after the sign. What is following after thorough searching? It is when one hears and grasps the holy Dharma, or relies on the precepts and subsequent teachings of a virtuous friend, and with a mental application of abiding, one applies the mind, thinks, discriminates, measures, and closely examines. At that time, one is following after thorough searching. What is following after thorough searching with individual discrimination? It is when one thinks, investigates, measures, and closely examines, and then individually discriminates according to how it is established. At that time, one is following after individual discrimination that comes from thorough searching. So, what are the six bases of insight meditation that are objects of differentiation? When one thoroughly searches by making them objects, one thoroughly searches the six kinds of bases, namely, meaning, things, characteristics, directions, times, and reasons, and after thoroughly searching, one also individually discriminates them. So, how does one thoroughly search for meaning? Regarding the objects of taming behavior, the wise, and afflictive behavior, one says, "Its meaning is this," and in this way, one thoroughly searches for meaning. How does one thoroughly search for things? Regarding those objects themselves, one thoroughly searches for two kinds of things, namely, internal things and external things, and in this way, one thoroughly searches for things. How does one thoroughly search for characteristics? Regarding those objects themselves, one thoroughly searches for two kinds of characteristics, namely, self-characteristics and general characteristics, and in this way, one thoroughly searches for characteristics. How does one thoroughly search for directions? Regarding those objects themselves, there are two kinds of directions, namely, the dark side and the white side, which one thoroughly searches. The dark side is from the perspective of faults and shortcomings, and the white side is from the perspective of virtues and benefits.