Tibetan
་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་དམིགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཚོར་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དག་མི་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལས་བལྟས་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་དཔགས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། ན་བ་ལ་ལོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འམ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལས་གག་ཀྱང་རུང་རིང་དུ་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པའི་ལུང་ལས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཞིས་འབྱུང་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གི་མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་ལྟར་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁྱད་པར་མ་དམིགས་པ་ན་བདག་མེད་པར་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ །གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་བདག་མེད་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་མངོན་སུམ་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ལ་སྡོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། ཤིང་རྟ་སྦྱར་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཅིང་བདག་ཡོད་པ་མི་སྲིད་བ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་ ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་ལྔས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚང་མ་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པ་མེད་དེ། དམིགས་པས་མངོན་སུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་མི་འགལ་པས་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ན་ཚད་མའོ། །གཞན་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་མཐོང་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང༌། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དུང་ལ་སེར་པོར་དམིགས་པ་དང༌། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་དང༌། རྣ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་རླུང་དང་ཆུད་བའི་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་དང་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོའི་ནང་ན་གང་ལས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་འམ་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང༌། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཞུགས་བ་དང༌། རྣ་བར་རླུང་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ནང་ན་ཤེས་པར་སླ་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་སྣང་བ་དང༌། དྷ་དྷུ་ར་ཟོས་ན་རི་ལུ་སེར་པོར་སྣང་བ་དང༌། མིག་དར་གྱིས་གཡོགས་ཏེ་བལྟས་ན། ཟླ་བ་གཉིས་གསུམ་ཡན་ཆད་དུ་མཐོང་བ་དང་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བྱུང་ན། སྨྲ་བ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་གྲག་པ་དང༌། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་བའང་རྒྱེན་ལས་གཞན་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པ་སྲིད་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་གསུམ་ཚོགས་པས་འགྲུབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་བཞིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིང་དུ་ཤེས་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གང་རིགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་བ་དེ་དང་དེས་མ་བསྒྲིབས་ཏེ་མཐོང་པས་ན་མངོན་སུམ་མོ། །རང་བཞིན་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ དེ། རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བས་ན་ཚད་མའོ། །ཡང་གཞན་དུ་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམས་ཏེ། རུས་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང༌། ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དང༌། བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང༌། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་སྔོན་མ་བསྒོམས་པ་ནི་འདི་དག་མེད་པ་ལས་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྔོན་སྦྲུལ་དང་སྡིག་སྦྲུལ་དག་གིས་སྡངས་པའི་མིག་སྔར་ཐག་པའི་དུམ་བུ་དང༌། སོལ་བའི་གྲུགས་མ་འམ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་སྦྲུལ་ལམ་སྡིག་སྦྲུལ་ལྟ་བུར་མཐོང
Chinese
是为教证的体性。如是，以五种体性完全清净的现量，完全成立无常。于诸行皆为痛苦之想，以身感受生等之损害，各自自己了知是现量的体性。观见感受痛苦者如不堪忍之相，由果推测为痛苦之自性，通达是近取极成之体性。诸行于痛苦之体性中，亦有显现痛苦之生，如于老病有别异之法，或四种威仪中任何一种，若久住则似痛苦之譬喻显示，与加持所摄持相合，是自类譬喻之体性。彼三种体性聚合而成立，定为一事，是极成之体性。如是，一切智者所说，三藏之教证中，诸行皆为痛苦之语出现，是教证之体性。如是，以五种体性完全清净之现量，成立为痛苦。于诸法无我，如是说我之体性，如常一而无差别，于无我各自自己了知是现量的体性。五蕴与我之体性相关联之因相等有六种。以任何亦不可得，通达为无我之自性，是近取极成之体性。诸行于无我之中，亦有不自在之现量，如瓶等依于因缘，或如木车结合之譬喻显示，与有我不可能相合，是自类譬喻之体性。彼三种体性聚合而成立，定为一事，是极成之体性。如是，一切智者所说之教证中，诸法皆无我之教证体性。如是，以五种体性完全清净之现量，成立为无我。为何是现量之总集？因无有遮障，以所缘为现量。体性不
English
That is the nature of the scriptural authority. Thus, through direct perception that is completely purified by the five characteristics, impermanence is fully established. Focusing on all conditioned phenomena as suffering, experiencing the harm of birth and so on, knowing individually and personally is the nature of direct perception. Observing those who experience suffering as being unbearable, inferring from the result that it is the nature of suffering, understanding this is the nature of proximate inference. Among conditioned phenomena that possess the characteristic of suffering, suffering is also manifest in birth, just as there is a separate dharma in old age and sickness, or any of the four modes of conduct, if one remains for a long time, it is shown by the example of being similar to suffering. Combining this with empowerment, it is the nature of the example of its own kind. The certainty that those three characteristics are assembled and established is the nature of complete ascertainment. As the Omniscient One said, in the scriptural authority of the three baskets, the statement that all conditioned phenomena are suffering appears, which is the nature of scriptural authority. Thus, through direct perception that is completely purified by the five characteristics, it is established as suffering. Regarding all phenomena as selfless, saying that this is the nature of self, such as being permanent and singular without distinction, knowing individually and personally that it is selfless is the nature of direct perception. The five aggregates are related to the nature of self, and there are six kinds of signs and so on. Because nothing is found, understanding that it is the nature of selflessness is the nature of proximate inference. Among conditioned phenomena that are selfless, there is also the direct perception of being without independence, such as a vase and so on relying on conditions, or it is shown by the example of a wooden cart being joined together. Combining this with the impossibility of having a self, it is the nature of the example of its own kind. The certainty that those three characteristics are assembled and established is the nature of complete ascertainment. As the Omniscient One said in the scriptural authority, the scriptural authority states that all phenomena are selfless. Thus, through direct perception that is completely purified by the five characteristics, it is established as selfless. Why is it a collection of direct perceptions? Because there is no obscuration, direct perception is based on the object. The nature is not
Chinese
因为没有相违而确定，所以是量。另外，如果见到幻化的人，就像人的差别一样地缘取，以及患有黄眼病的人将海螺视为黄色，以及有眼翳的人将新月看成两个，以及患有耳病的人总是听到风和水的响声等等，这些都是各自自己所了知的，是现量的自性。在六种相之中，因为从何者而了知，因此知道是幻化，或者患有黄眼病，或者进入眼翳的过患，或者风进入耳朵等等的因缘，而了知并非彼者却显现为彼者，是近取比量的自性。因缘的力量而变成其他和另外的显现之中，容易了解的是将阳焰看成水，以及吃了曼陀罗花后将山看成黄色，以及用眼罩遮住眼睛看时，看到两个三个以上的月亮，以及发出岩石的回声时，听到好像有说话的声音，以及像这些情况等等，不是自己的自性，也是因为因缘而可能缘取其他和另外的，是自类的譬喻的自性。以那三种自性聚合而成立，唯一确定是周遍的自性。这样，以四种自性完全清净的现量，就能成立了知幻化等等。那是因为什么呢？因为对于什么适合什么的因缘相遇，没有被那个遮蔽而见到，所以是现量。自己了知自性，因为被因缘所改变而不随顺，所以是量。又，在其他方面，瑜伽士修习后，见到白骨等等，以及见到耗尽的土地等等，以及见到自己拇指大小等等，像这些一样地缘取是现量的自性。那时，了知先前没有修习，这些是从修习的力量而产生的，是近取比量的自性。先前被蛇和蝎子所咬的眼睛前，将绳子的碎片，以及煤炭的碎块或者其他的也看成是蛇或者蝎子一样。
English
Because it is determined without contradiction, it is valid cognition. Furthermore, if one sees an illusionary person, perceiving it as the specific characteristics of a person, and a person afflicted with jaundice perceiving a conch shell as yellow, and a person with cataracts seeing the crescent moon as two, and a person with an ear ailment always hearing the sound of wind and water, and so forth, these are each known by oneself, and are the nature of direct perception. Among the six characteristics, because one knows from what one understands, one knows it is an illusion, or one is afflicted with jaundice, or one has entered the fault of cataracts, or one has wind entering the ear, and so forth, and one understands that it appears as something it is not, this is the nature of inferential cognition. Among those that appear differently due to the power of conditions, it is easy to understand that mirages appear as water, and if one eats Datura, the mountains appear yellow, and if one looks with a blindfold, one sees two or three or more moons, and when there is an echo from a rock, it sounds as if there is someone speaking, and in situations like these, even though it is not one's own nature, it is possible to perceive something different due to conditions, which is the nature of an example of one's own kind. The nature of being definitely one when those three natures are assembled is the nature of pervasiveness. Thus, with direct perception that is completely pure with four natures, one can establish the knowledge of illusions and so forth. Why is that? Because whatever is appropriate for whatever condition is encountered, it is seen without being obscured by that, therefore it is direct perception. One understands one's own nature, and because it does not follow due to being transformed by conditions, it is valid cognition. Also, in another way, after a yogi meditates, seeing white bones and so forth, and seeing exhausted earth and so forth, and seeing oneself as the size of a thumb, and perceiving things like these, is the nature of direct perception. At that time, understanding that these did not exist before meditation, but arose from the power of meditation, is the nature of inferential cognition. Before the eyes that have been bitten by snakes and scorpions, a piece of rope, or a piece of charcoal, or other things, are also seen as snakes or scorpions.