Tibetan
་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞོ་ནི་སྣུམ་སྐྱུར་དྲོ་བ་བསྲེ། །འཁྲུ་གཅོད་ལུས་ནི་རྟས་བྱེད་ཡིན། །དཀྱུགས་པ་སྐྱུར་བ་ ཉེས་ཆུང་ཞིང༌། །མེ་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་བད་ཀན་སེལ། །དར་བ་བད་རླུང་སེལ་བྱེད་ཡིན། །སྐྲ་དང་གཞང་འབྲུམ་དག་ལ་ཕན། །འདི་ནི་བླུད་ཉེས་ཉེས་པ་ཡིས། །འོ་མས་ཁོང་བའི་ནད་སྐྱེད་ཡིན། །ཚད་ཁས་ཆེས་ས་མ་དུས་མིན་པར། །འོ་མ་འཐུངས་ན་གནོད་པ་སྐྱེད། །ཆང་འཐུངས་འོ་མ་འཐུངས་པའམ། །འོ་མའི་རྗེས་ལ་ཆང་འཐུངས་པའམ། །རྟ་ནི་རྩོལ་དྲགས་བྱས་གྱུར་ནས། །གལ་ཏེ་འོ་མ་བླུད་པ་ལས། །དེ་རྗེས་རྗེ་ན་བ་ཟོས་གྱུར་ན། །འོ་མམ་ཞུར་གྱུར་བ་དེས། །བད་ཀན་གནས་ལས་བསྐྱོད་གྱུར་ནས། །དེ་རྗེས་སྙིང་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །བད་ཀན་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ན། །མེ་དྲོད་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྟ། །ལྟོ་བ་སྦོ་བར་གྱུར་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་འཁྲུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱབ་རེངས་རྒྱུ་ལོང་རྒྱས་པ་དང༌། །ནད་དང་བཅས་པར་འགུལ་པ་ཡིན། །སྙིང་ག་ཚ་ཞིང་རྔུལ་བ་དང༌། །ཁ་ནས་ཁ་ཆུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བ། །ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེར་འཁྲུ་བར་འགྱུར། །ཡན་ལག་ཀུན་དུ་འཁུམས་པ་དང༌། །མདོག་མི་སྡུག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ། །མགོ་ཡི་གཡུར་ནི་ལྕི་བ་དང༌། །སེམས་ཁོང་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུག །འོ་མ་ལས་གྱུར་ནད་འདི་ནི། །ཤེས་པར་བྱས་ལ་གསོ་བ་བརྩམ། །དེ་ཡང་གསོ་དཔྱད་ལས་བཤད་པའི། །སྨན་དང་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པས་བཅོས། །ལེགས་ལྡན་རྟ་ལ་ཁྱད་པར་སྔགས། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་གནས་བདུན་པ་ལས་འོ་མའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ལེའུའོ།། །།མང་ཐོག་ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །ལེགས་ལྡན་རྟ་ལ་ཁྱད་པར་དུ། །མར་བླུད་པ་དང་དུས་གང་ཚེ། །བྱིན་ན་ཕན་གྱུར་ཅོ་ག་དེ། །ཡང་དག་བདག་ནི་ཉན་པར་འཚལ། །རྟ་ཡི་ལས་ནི་བྱས་གྱུར་པ། །སྦྱར་བཞིན་པའམ་སྦྱོར་གྱུར་ཏེ། །རྒན་དང་ཁལ་གྱིས་དུབ་བ་དང༌། །ལམ་རིང་དུ་ནི་ཞུགས་པ་དང༌། །རླུང་དང་དེ་བཞིན་མཁྲིས་པ་དང༌། །བད་ཀན་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་ལ། །མར་ནི་ཇི་ལྟར་སྩལ་བགྱི་བ། །འདི་ནི་བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་རིས་པ་དང༌། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །མཁས་རྣམས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བདུད་རྩི་མར་ནི་ཡིན་ཞེས་འཆད། ། དེ་ཡི་དུས་སུ་བཏང་གྱུར་ཅིང༌། །ཚད་ལྡན་བྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྔགས། །མར་ནི་ཅི་སྲིད་ལས་འཁྲུས་པ། །དེ་སྲིད་པར་དུ་རྟ་ལ་སྦྱིན། །དེ་ནི་དུས་ཚིགས་རྣམས་ལ་ནི། །དྲི་མ་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་བླུད། །བསྲུང་དང་ནད་གཞན་སྦྱང་ཕྱིར་ཡང༌། །
Chinese
能消除。酸奶具有油性、酸味和温暖的特性，能止泻，使身体强壮。凝乳酸味较小，能产生热量，消除黏液。乳清能消除黏液和风，有益于毛发和肛门脓肿。如果喂食不当，牛奶会引起腹部疾病。如果过量、未消化或在不适当的时间饮用牛奶，会产生危害。饮酒后饮用牛奶，或饮用牛奶后饮酒，或马匹过度劳累后，如果喂食牛奶，之后又吃了奶酪，那么酸败的牛奶会使黏液从其位置移动，然后损害心脏。当黏液被激发时，马匹的火热会减弱，腹部会肿胀，并且会发生腹泻。背部僵硬，肠道膨胀，并且会伴随疾病而移动。胸口发热、出汗，口中会流出口水。因疾病而痛苦和虚弱，会非常严重地腹泻。四肢都会弯曲，颜色难看，心情不好。头晕沉重，内心感到沮丧。对于由牛奶引起的这种疾病，要了解并开始治疗。也要用医疗方法中描述的药物和食物来治疗。对良马的特殊赞颂。沙利霍atra的第七处，讲述了牛奶的益处的一章结束。在曼托沙利霍atra处，莱托再次问道，何时喂食良马黄油特别有益？请您如实地告诉我。马匹完成工作后，正在使用或即将使用，因年老和负重而疲惫，或长途跋涉，以及患有风、胆汁和黏液疾病时，应该如何给予黄油？请您告诉我。儿子这样询问后，沙利霍atra再次说道，智者们说，黄油是生物世界的甘露。在那时给予，适量给予，非常值得称赞。只要马匹还在工作，就应该一直给予黄油。那是在各个季节，为了清洁杂质而喂食。为了保护和清除其他疾病。
English
It can eliminate. Yogurt has oily, sour, and warm properties, can stop diarrhea, and strengthen the body. Curd has less sourness, can generate heat, and eliminate mucus. Whey can eliminate mucus and wind, and is beneficial for hair and anal abscesses. If fed improperly, milk can cause abdominal diseases. If drinking milk in excess, undigested, or at an inappropriate time, it will produce harm. Drinking milk after drinking alcohol, or drinking alcohol after drinking milk, or after a horse has been overworked, if feeding milk, and then eating cheese, then the soured milk will move the mucus from its position, and then damage the heart. When mucus is stimulated, the horse's heat will weaken, the abdomen will swell, and diarrhea will occur. The back is stiff, the intestines are swollen, and it will move with disease. The chest is hot, sweating, and saliva will flow from the mouth. Suffering and weak from illness, will have very severe diarrhea. All limbs will be bent, the color is unsightly, and the mood is not good. Dizziness is heavy, and the heart feels depressed. For this disease caused by milk, understand and begin treatment. Also treat with medicines and foods described in medical methods. Special praise for good horses. The seventh place of Shalihotra, the chapter on the benefits of milk ends. At Manto Shalihotra, Leto asked again, when is it especially beneficial to feed good horses butter? Please tell me truthfully. After the horse has finished working, is being used or is about to be used, is tired from old age and weight, or has traveled a long distance, and when suffering from wind, bile, and mucus diseases, how should butter be given? Please tell me. After the son asked this, Shalihotra said again, the wise say that butter is the nectar of the living world. Giving it at that time, giving it in moderation, is very commendable. As long as the horse is still working, butter should be given continuously. That is in every season, to feed in order to cleanse impurities. To protect and remove other diseases as well.
Tibetan
རྟ་ལ་མར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །མཛེ་དང་དམར་རིགས་བཤད་འགགས་དང༌། །འབུ་ནད་ངེས་པར་སེལ་བ་ཡིན། །ནད་གཞན་ལ་ཡང་ཕན་བྱེད་ཅིང༌། །འདི་ཡིས་ཁྲག་ནི་སྐྱེད་མི་བྱེད། །གང་ཚེ་སྡོང་བུ་ཚེར་མར་གྱུར། །རྩྭ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཟ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་མར་ནི་བླུད་བྱ་ཞིང༌། །ལན་ཚྭ་ཡི་ནི་ཆང་བུ་སྦྱིན། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་དེ་བཞིན་དུ། །སྟོན་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ། །རྟ་རྣམས་ནད་ནི་མེད་བྱའི་ཕྱིར། །སླར་ཡང་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །རྟ་ལ་མར་ནི་བླུད་གྱུར་ན། །ཁོང་བའི་འབུ་ནི་རིང་པོ་དང༌། །རྡོ་དང་གཡན་པ་ལ་སོགས་པའི། །ནད་ནི་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །ཚ་དང་ཁ་བ་བྱིན་པར་བྱ། །དེས་ནི་ནད་མེད་གཡེན་པ་སེལ། །ཚེ་འཕེལ་མདོག་བཟང་སྟོབས་འཕེལ་འགྱུར། །མར་བླུད་པས་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཤིང༌། །དེ་བཞིན་ལུས་ནི་བདེ་བར་བྱེད། །འདིས་ནི་བློ་གྲོས་གསལ་བྱེད་ཅིང༌། །བཅུད་ལེན་དུ་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན། །བཙས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སྲོག་ཆགས་རྒན་པོ་རྣམས་ལའང་ཕན། །གཅོང་ཅན་ལ་ཡང་འདི་ཕན་ཞིང༌། །གཞན་ཡང་རླུང་མཁྲིས་ལས་གྱུར་དང༌། །ཁྲག་ལས་གྱུར་བའི་ནད་རྣམས་དང༌། །རྟ་གང་ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་དང༌། །གཞོན་དང་དེ་བཞིན་རྒས་པ་དང༌། །གང་ཡང་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །དུག་འཐུངས་དུག་མདངས་ཕོག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་རེག་པའི་དུག་རྣམས་ལ། །མར་ནི་གསར་བའམ་རྙིང་པའང་རུང༌། །འདི་ལ་ཕན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གསེབ་ལ་ཁུ་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །མར་ནི་ལེགས་པར་བླུད་པར་བྱ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟེའུ་ནི། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ལུས་མཁྲང་འགྱུར། །དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་དང་པོ་ལ། །རྩྭ་ཡིས་རྟ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ། །དེ་ཚེ་རྟ་སྦངས་སླས་གྱུར་པ། །བཏུང་བར་མར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །སྔ་དྲོ་ཟས་ནི་ཞུ་བ་ན། །བྱིན་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །སྨན་པ་མཁས་པས་མེ་དྲོད་ དང། །གོམས་པ་ལ་སོགས་ལེགས་བརྟགས་ལ། །ཅི་རིགས་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མར་གྱི་ཚད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །ཡུང་བའི་ཕྱེ་དང་སྦྱར་བ་ཡང༌། །དེ་བཞིན་ས་རྫི་ཀ་སྦྱར་བའི། །མར་ནི་རྟ་ལ་བླུད་པའི་ཚེ། །བཅའ་བ་དང་ནི་བཟང་བ་དང༌། །ལན་ཚྭ་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཡི། །རྩྭ་ནི་འབའ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཆུ་ཡང་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་དག །དེ་ལ་བླུད་དང་བསྲུང་བ་དང༌། །མར་ནི་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཉེར་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དྲོན་པོ་བྱ། །ཞག་གསུམ་མམ་ནི་ཞག་ལྔའམ། །ཡང་ན་ཞག་ནི་བདུན་ཉིད་དམ། །ཞག་དགུ་ཡི་ནི་བར་དག་ཏུ། །ཇི་སྲིད་འཁྲུས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན། །ཚད་ཆུང་བར
Chinese
应当给马喂酥油， 麻风和红肿，语迟哑， 虫病必定能消除， 对其他疾病也有益， 但此不会增生血。 何时树木变为荆棘， 草料杂乱采食时， 此时应当喂酥油， 并给碱盐的酒糟水。 良医亦当如是行， 秋季第二个月份里， 为使马匹无疾病， 再次应当喂酥油。 马若喂食了酥油， 腹内的长形寄生虫， 以及结石和疥癣等， 这些疾病永不生。 当春季来临之时， 给予热和冰雪水， 由此消除无病瘙痒， 增寿命美颜色力增。 喂酥油能带来吉祥， 同样使身体安乐， 此能使智慧明晰， 并能转化为营养品。 对于新产的幼崽和， 同样对年老的牲畜有益， 对痨病患者此亦有益， 此外由风胆引发的， 以及由血液引发的疾病， 马匹身体营养亏损的， 年幼的和年老的， 以及任何痰多呼吸不畅的， 误食毒物中毒的， 以及接触性毒物等， 酥油无论是新或旧， 对此有益毫无疑问。 为使母马乳汁增多， 应当好好地喂酥油， 由此所生的马驹则， 胆量大且身体强壮。 夏季的第一个月份里， 草料使马匹非常瘦， 此时马匹变得消瘦， 应当喂食酥油饮用。 早晨食物消化时， 给予酥油最为称赞， 医师应善加观察火候 和习惯等等后， 以适当的配方来， 增加酥油的用量。 也可掺合油菜籽粉， 同样掺合地脂等， 给马喂食酥油时， 不应给予腌肉和好饲料， 也不应给予碱盐， 只应给予草料。 水也要是热和暖的， 对此进行喂养和保护， 酥油饮用之后， 一切用具都要是温暖的。 三天或者五天， 或者七天的时间， 或者九天的时间里， 直到洗浴之前都给予， 用量要小。
English
Butter should be given to horses, Leprosy, redness, speech impediments, and muteness, Worm diseases will surely be eliminated, It is also beneficial for other diseases, But this will not increase blood. When trees become thorns, When grass is eaten in various ways, At that time, butter should be fed, And give alkali salt wine. The excellent doctor should do the same, In the second month of autumn, To prevent horses from getting sick, Butter should be fed again. If butter is fed to horses, Long intestinal worms, And stones, scabies, etc., These diseases will never occur. When spring arrives, Give hot and snowy water, This will eliminate non-disease itching, Increase lifespan, improve complexion, and increase strength. Feeding butter brings auspiciousness, Similarly, it makes the body comfortable, This clarifies wisdom, And it can also be transformed into nutrients. For newborns and, Similarly, it is beneficial for old livestock, It is also beneficial for consumptive patients, In addition, diseases caused by wind and bile, And diseases caused by blood, Horses with depleted body nutrients, Young and old alike, And anyone with excessive phlegm and difficulty breathing, Ingestion of poison, poisoning, And contact poisons, etc., Butter, whether new or old, There is no doubt that this is beneficial. To increase the milk of mares, Butter should be fed well, The foals born from this will be, Courageous and physically strong. In the first month of summer, Grass makes horses very thin, At that time, horses become thin, Butter should be fed for drinking. When food is digested in the morning, Giving butter is most praised, The doctor should carefully observe the heat And habits, etc., With appropriate formulations, Increase the amount of butter. Can also be mixed with rapeseed flour, Similarly mixed with earth fat, etc., When feeding butter to horses, Pickled meat and good feed should not be given, Nor should alkali salt be given, Only grass should be given. Water should also be hot and warm, Feed and protect it, After drinking butter, All utensils should be warm. For three or five days, Or seven days, Or nine days, Give until bathing, The dosage should be small.