Tibetan
་མི་ཤིས་ཡོད། །ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ལྡན་གྱུར་ན། །རྒྱུ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་འབད་པས་ཉོ་བར་བྱ། །མཚན་ཉིད་ངན་པའི་གནས་སྐབས་ལྡན། །རྟ་ཡང་ཉོ་བ་ཉིད་དུ་བྱ། །དཔེར་ན་མི་ཤིས་ཉེས་བྲལ་བའི། །ཉིན་ཞག་འདས་ན་ལན་དང་མཚུངས། །ལྷ་ཡི་སྙིང་སྟོབས་གཟི་མདངས་ལྡན། །མགྱོགས་ཤིང་རིགས་སྟོབས་ལ་གནས་ན། །མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ལྡན་ན་ཡང༌། །རྟ་ནི་བླང་བར་བྱ་བར་འོས། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག །བཟང་ངན་གང་ཡིན་ཡང་ལག་ནི། །རེ་རེ་ནས་སྒོས་བརྟག་ པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་ན་ཚོད་བརྟག །ལུས་བརྟགས་ནས་ནི་ཚེ་ཚད་དེ། །ཅི་སྲིད་ནས་ནི་འཆི་བ་བརྟག །དེ་རྗེས་རིན་ཐང་གདབ་བྱ་སྟེ། །གཞན་དུ་བཟང་པོ་ངན་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རིགས་དང་ཤེས་པ་དང༌། །མཚན་ཉིད་བཟང་དང་ངན་པ་དང༌། །མདོག་དང་གཙུག་དང་འགྲོས་ཀུན་དང༌། །དེ་ལས་གཞན་ཅིའང་རུང་བ་དང༌། །ཆུ་ཞེང་གི་ནི་ཚད་དག་དང༌། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་བའི་འགྲོས་དང་ནི། །བརྒྱུག་ཚེ་ལུས་ཀྱི་མཐོ་དམན་དང༌། །དེ་བཞིན་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང༌། །ཞོན་ཚེ་སྙིང་ཉེ་སྙིང་རིང་དང༌། །སྐྱེ་གནས་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བ་དང་ནི། །སྲ་སྙི་དག་གི་རང་བཞིན་དང༌། །རྟ་ཡི་ནང་ན་རྒྱུ་བ་ན། །སྙིང་སྟོབས་དང་ཚུལ་གཟི་མདངས་དང༌། །ནད་མེད་ནད་དང་བཅས་རྣམས་དང༌། །རྟ་འདོད་པ་ཡིས་རྟག་ཏུ་བརྟག །རིན་ཐང་དག་ནི་ཅི་ཙམ་གྱིས། །ས་ནི་ཅི་ཙམ་ཆོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་ཡིས། །ངས་སྨྲས་པ་ལ་མཉན་པར་གྱིས། །རྟ་མཁན་དང་ནི་རྟ་རྫི་དང༌། །རྟ་ལ་གོམ་དང་འགྲོས་མཐུན་དང༌། །རིགས་མཐོ་བརྐམ་ཆགས་མེད་ཅིང་དུལ། །བློ་ཟབ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང༌། །གསོ་བ་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དང། །ནད་གསོ་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། །ལན་འདེབས་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། །ལོང་ཡོད་པར་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །སྐར་མ་ཉིན་ཞག་ཤིས་པ་དང༌། །གཟའ་ནི་བཟང་པོ་ལ་བབ་ཚེ། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི། །ཤར་དང་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ནི། །ས་ཕྱོགས་མཉམ་ཞིང་གཙང་བ་དག །ཐག་ཐོགས་མེད་ཅིང་བགྲོད་བདེ་བར། །ཀུན་དུ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །ཆུ་ཞེང་མཉམ་ཞིང་ཤར་དུ་ཡངས། །རིན་ཐང་སྤྱོད་པ་གཙང་མར་གནས། །ཆུར་ནི་གཞུ་འདོམ་ཉིས་བརྒྱ་པ། །ཞེང་དུ་དེ་ཡི་བརྒྱད་ཆ་རུ། །སྐེ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །མི་རྣམས་ཀྱང་ནི་གཞག་པར་བྱ། །མང་པོ་ལས་ནི་མཆོག་དང་འབྲིང༌། །ཐ་མ་སྡེ་ཚོམས་གསུམ་དུ་བྱ། །དེ་རྣམས་མཚན་ཉིད་ངན་པ་ཡི། །ཉེས་དང་རིང་ལས་རིན་ཐང་གདབ། །ཉོ་བྱ་ཉུང་ཞིང་མཉམ་གྱུར་ན། །ཆ་ མཉམ་པ་ཡི་རིན་ཐང་གདབ། །སོ་སོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ནི། །རིན་ཐང་སོ་སོར་གདབ་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང༌། །མ་བྱང་བ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞོ་ན་ཏེ་འབད་པས་བརྟགས་ནས་ནི། །རིན་ཐང་གདབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །སྒྲ་ཆེན་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡི། །ཐལ་མོ་ཅ་ཅོ་བསྡིགས་བྱས་པས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟག་བྱ་ཞིང༌། །འཇམ་པ་ཡིས་ཀྱང་རེག་པ་བརྟག །གློ་བུར་གླང་ཆེན་འབྲུག་སྒྲ་དག །གྲག་ལས་སྙིང་སྟོབས་བརྟག་པར་བྱ། །གཟི་མདངས་དང་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ངང་ཚུལ་དང་ནི་དུལ་བ་དག །རེ་རེ་ནས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སམ། །བྱང་དུ་ཁ་ནི་བསྟན་བྱས་ལ། །གདོང་ནི་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་ནི། །བསྐོར་ཞིང་བརྟག་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཅི་ནས་འཚོང་དང་ཉོ་བ་དང༌། །མཆོག་དང་དགའ་བ་གྱུར་བ་ནི། །རྟ་འདུལ་མཁན་དང་ཚོང་ཁ་བས། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ངེས་པར་བཅད། །ཉོ་བ་དང་ནི་ཚོང་པ་དག །ལག་བརྔས་དང་པོར་གོ་བྱས་ལ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མདུན་དུ་གནས་དེ་གསལ་བར་བྱ། །རྟ་ལ་བརྫུན་གྱིས་སླུ་བྱེད་ན། །རིགས་བརྒྱ་ངེས་བར་རླག་འགྱུར་བས། །འཚོང་བའམ་ཉོ་བར་བྱེད་པ་ལ། །སླུ་བ་དག་ཏུ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རིན་ཐང་གསལ་བྱས་ནས། །རྟ་མི་གཏོང་ངམ་མི་ལེན་ནམ། །གང་ཞིག་འགལ་བར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལ་ཆད་པ་ཅི་རིགས་བཅད། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲའི་མདོའི་གནས་ལས་ཉོ་ཚོང་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་པའོ། །གནས་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲ་བདེར་གནས་ལ། །ལེགས་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཡང་དྲིས་པ། །རྗེས་སུ་བཏུང་བའི་ཆང་དག་ནི། །ཅི་འདྲ་བར་ནི་བླུད་པར་བྱ། །ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བར། །སྨན་ནི་ཅི་འདྲ་དང་སྦྱར་སྦྱིན། །རོ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། །ཆང་གིས་ནད་ནི་གང་ཞིག་སྐྱེད། །འདིར་ནི་ཆུ་སྦུ་བས་ཚད་ཅི་ཙམ། །དེ་བཞིན་ཆང་ནི་ཅི་འདྲ་བླུད། །རྗེས་སུ་བཏུང་བའི་ཆོ་ག་འདི། །སྨྲ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ། །བུ་ཡིས་དེ་སྐད་དྲིས་པ་ན། །ཤ་ལི་ཧོ་ཏྲས་སླར་སྨྲས་པ། །འོད་མ་ཚིགས་ནི་གཉིས་པ་ལས། །སྨན་པ་ཡི་ནི་སོར་ཚད་ཀྱིས། །ཆུར་ནི་སོར་ཡང་བ་ཅུ་དྲུག་ལ། །ཞེང་དུ་ སོར་གཉིས་ཆུ་སྦུབས་བྱ། །ཟླུམ་ཞིར་རྩེ་མོ་རྟ་རྣ་འདྲ། །འཇམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་ལ། །བུ་ག་མཐེ་བོང་ཤོར་ཙམ་ནི། །རྩེ་མོའི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ཡིན། །ཡ་སོའི་གསེབ་ཏུ་བཏང་ནས་ནི། །གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ནི་གཞག་བར་བྱ། །བདེ་ཞིང་དྲང་པོར་བཞག་ནས་ནི། །མགོ་བོར་སླར་ཡང་བརྡེག་བྱས་ལ། །ཆུ་སྦུབས་མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་བ། །སུམ་ཆ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ནི། །སོར་བཞིར་ཁ་ཡི་ནང་བསྲིངས་ལ། །གནོད་པ་མེད་པར་བླུད་པར་བྱ། །རིང་པར་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་ཞིང༌། །ཉུང་ཉུང་ཡང་དང་ཡང་མི་སྦྱིན། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་གྱི་ཆུ་སྦུབས་དང༌། །རྟ་ལ་བཏུང་བ་བླུད་པར་བྱ། །འོ་མ་ཆང་ལས་གྱུར་པའི་ནད། །ནམ་ཡང་ཆུ་སྦུབས་ཀྱིས་ནི་སེ་ལ། །དེ་བས་ཆུ་དང་འོ་མ་ནི། །ཆུ་སྦུབས་དང་ནི་བླུད་མི་བྱ། །ཆང་ནི་འབུ་ཞུགས་རུལ་པ་དང༌། །སྐྱུར་ཞིང་མདོག་ཉམས་སྤྱི་བག་ཅན། །གསར་དང་ཚིག་དང་ཤུན་པ་ཆགས། །སྙིགས་མར་གྱུར་པ་སྨད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་རྟ་ནི་སྐྱུར་བའམ། །སྤྱི་བག་ཅན་གྱི་ཆང་བླུད་ན། །དེ་ཚེ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི། །ཐ་མལ་པ་གནས་འཁྲུག་པར་འགྱུར། །ཚིག་ཅིང་ཉམས་པས་བད་མཁྲིས་དང༌། །རླུང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་རུལ་པ་ཡིས། །རླུང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དག །གནས་ནས་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །བརྒྱལ་དང་རྨོངས་བག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །རྙིངས་དང་ཆང་གི་སྙིགས་མ་དང༌། །འབུ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་ན་ནི། །རྟ་ཡི་ནད་གཞི་རྣམས་དང་ནི། །ལུས་གཟུངས་དག་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར། །རོ་དང་མཐུ་མེད་ཆང་གཞོན་དང༌། །བླུད་ན་རླུང་ནི་འཁྲུགས་པར་བྱེད། །དེ་བས་ཤས་ཆེར་མངར་གྱུར་པ། །ཁ་དང་ཆ་བའི་རོ་ལྡན་པ། །སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་ཆེར་མི་བྲོ། །བསྐ་བ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཆང་ནི་རོ་དྲུག་རྗེས་འཇུག་པས། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །མདོག་བཟང་དྲི་ནི་བཟང་བ་དང༌། །གསལ་བ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །རོ་ཙ་རླུང་ནི་ཤད་སེལ་ཞིང༌། །དྲི་མེད་སྟོབས་ཀྱང་འཕེལ་བྱེད་ཡིན། །ངལ་བ་སེལ་ཞིང་ཡི་གར་འགྲོ། །ཕྱི་ལོ་བསིལ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ལུས་ཀྱི་ནང་ནི་ཚ་བྱེད་ ཅིང༌། །ཞུ་རྗེས་ཀྱང་ནི་ཚ་བ་ཡིན། །བན་ཀན་སྨུག་དང་སྐེམས་པ་སེལ། །ཁྲག་ཀྱང་དང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཅིན་སྲི་བ་དང་ཚད་འཁྲུ་བ། །ཕན་ཞིང་རླུང་ནི་བདེ་རྒྱུ་བྱེད། །རྟས་བྱེད་འཇུག་བྱེད་མཆོག་ཡིན་ཞིང༌། །མདོག་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །མེ་དྲོད་ཉམས་པས་ཟོས་རྗེས་ལ། །ཆང་འཐུང་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད། །རྟ་ཡི་ནད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕལ་ཆེར་ཆང་ནི་ཕན་པ་ཡིན། །ཆང་ནི་ཁར་སྦྲང་རྩི་དང༌། །སྦྱར་བ་བཏུང་བར་བླུད་གྱུར་ན། །ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང༌། །ཁ་ཡི་ལྗན་ལྗིན་སྦྱོང་བར་བྱེད། །བུ་རམ་ཡང་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །རོ་ཙ་བྱེད་ཅིང་རླུང་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཁ་ཞིང་བསྐ་བའི་རོ་ལྡན་པ། །ཞུ་རྗེས་ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞུ་རྗེས་ཚ་ཞིང་རྩུབ་པས་ན། །བད་ཀན་སྦྱོང་བར་
Chinese
不吉祥。如果具有其他功德，因为具有奔跑的功德，也应努力购买。具有恶劣特征的时候，马也应该购买。例如，不吉祥且无过错的，如果日子过去，就和报复一样。具有天神般的力量和光彩，如果快速且具有种族力量，即使稍微具有特征，也适合购买马。首先，身体的特征，无论是好是坏，都要一一特别检查。在那之后检查年龄。检查身体之后，检查寿命，尽可能地检查死亡。之后确定价值，否则好的会变成坏的。同样，种族和知识，以及好坏的特征，颜色、鬃毛和步态，以及除此之外的任何东西，水的宽度尺寸，以及奔跑的步态，奔跑时身体的高低，以及丑陋和美丽，骑乘时亲近和疏远，以及出生地都要了解。与生俱来的毛发，以及坚硬柔软的自性，马在奔跑时，力量、仪态和光彩，以及无病和有病等，想要马的人要经常检查。价值是多少，土地确定了多少，对此要详细说明，请听我说。马匠和牧马人，与马的步伐和步态相符，种族高贵，没有贪婪且驯服，智慧深邃，了解论典，精通医术，擅长治疗疾病，擅长回答问题，要检查是否失明。星星和日子吉祥，当吉星降临时，国王是大臣的国王。在城市的外边，在东方和北方的方向，土地平坦且干净，没有障碍且易于行走，完全平坦的地方，水的宽度相等且向东延伸，价值和行为保持纯洁。水中要有二百弓箭的距离，宽度是它的八分之一。也要安置从脖子抓住的人们。从众多中分为最好、中等和下等三个等级。根据那些恶劣特征的缺点和长度来确定价值。ཉ
English
inauspicious. If it possesses other merits, because it possesses the merit of running, it should also be diligently purchased. Even when possessing bad characteristics, a horse should still be purchased. For example, if it is inauspicious and without fault, if days pass, it is like revenge. If it possesses the strength and radiance of a deity, if it is fast and possesses racial power, even if it possesses slight characteristics, it is suitable to acquire the horse. First, the characteristics of the body, whether good or bad, should be examined individually and specifically. After that, examine the age. After examining the body, examine the lifespan, and examine death as much as possible. After that, determine the value, otherwise good will turn into bad. Similarly, race and knowledge, as well as good and bad characteristics, color, mane, and gait, and anything else besides that, the dimensions of the water's width, as well as the gait of running, the height and lowliness of the body when running, as well as ugliness and beauty, closeness and distance when riding, and the place of birth should be known. The hair born together, as well as the nature of hardness and softness, when a horse is running, strength, demeanor, and radiance, as well as those without disease and those with disease, those who desire a horse should always examine. How much is the value, how much land has been determined, this should be explained in detail, please listen to what I say. Horse craftsmen and horse herders, who are in accordance with the horse's pace and gait, of noble race, without greed and docile, with profound wisdom, knowledgeable in treatises, well-versed in medicine, skilled in treating diseases, skilled in answering questions, it should be examined whether they are blind. When the stars and days are auspicious, when a good planet descends, the king is the king of ministers. Outside the city, in the direction of the east and north, the land should be flat and clean, without obstacles and easy to walk, in a completely flat place, the width of the water should be equal and extend to the east, value and conduct should remain pure. There should be a distance of two hundred bows and arrows in the water, and the width should be one-eighth of that. People who grab from the neck should also be placed. From the many, divide into three levels: best, medium, and lowest. Determine the value according to the faults and lengths of those bad characteristics. ཉ
Chinese
如果工作少而且平均，就给予平均的价值。分别完全考察之后，就分别给予价值。同样应该学习的，和没有精通的特征是，通过耐心努力地考察，就给予价值。大声喧哗的很多人，用巴掌吵闹恐吓，应当考察心的自性，用柔和也考察触觉。突然的象鸣雷声，从响声中考察胆量。光彩和不协调的方面，习性和调顺，一个一个地向东方或者北方指示方向，脸最终完全地环绕考察。无论如何买卖，殊胜和喜悦，和调马师以及商人相比，就这样确定自性。买者和卖者，首先用手势约定，在那之后在所有人的面前，清楚地说明情况。如果用谎言欺骗马，肯定会失去百种血统，所以在买卖的时候，不要进行欺骗。如果明确了价值之后，不送马或者不接受，无论谁违反了，就处以相应的惩罚。《夏利霍札经》的处所中，考察买卖的章节，即第四十章。第一个处所结束。夏利霍札安乐地住着，善听又问道：之后饮用的酒，应该如何灌入？根据疾病的自性，应该用什么样的药物调和给予？味道如果改变了，酒会产生什么样的疾病？这里用水管测量多少？同样应该灌入什么样的酒？请您开示之后饮用的仪轨。儿子这样问道，夏利霍札回答说：从第二个光明节开始，用医生的手指测量，在水中用手指测量十六指节，宽度用两指节做水管。圆形，顶端像马耳朵，光滑且非常坚硬，孔洞像拇指那么大，在顶端的那一面。从上牙的缝隙中放入，放在左边。安稳且正直地放置，再次敲击头部。水管的特征就是那样，三分之一
English
If the work is little and equal, then give an equal value. After thoroughly examining each separately, then give value separately. Likewise, what should be learned, and the characteristics of what is not mastered, is that through patient and diligent examination, value should be given. Many people making loud noises, threatening with clapping and clamor, one should examine the nature of the mind, and also examine touch with gentleness. Sudden elephant roars and thunder, from the sound, one should examine courage. Radiance and discordant aspects, temperament and gentleness, one by one, indicate the direction to the east or north, and the face should be completely circled and examined. In any case, buying and selling, excellence and joy, compared to a horse tamer and a merchant, thus determine the nature. Buyers and sellers, first agree with hand gestures, and after that, clearly explain the situation in front of everyone. If one deceives a horse with lies, one will surely lose a hundred lineages, so when buying or selling, do not deceive. If the value is clarified, and the horse is not sent or not received, whoever violates it, impose a corresponding penalty. From the place of the Shalihotra Sutra, the chapter on examining buying and selling, which is the fortieth. The first place is completed. Shalihotra lived in peace, and Leghthos asked again: How should the wine that is drunk afterwards be poured? According to the nature of the disease, with what kind of medicine should it be mixed and given? If the taste changes, what kind of disease will the wine cause? How much is measured with a water pipe here? Likewise, what kind of wine should be poured? Please show me the ritual of drinking afterwards. When the son asked this, Shalihotra replied: Starting from the second light festival, measure with the doctor's finger, measure sixteen finger joints in the water, and make a water pipe two finger joints wide. Round, the tip resembles a horse's ear, smooth and very hard, the hole is about the size of a thumb, on the side of the tip. Insert it from the gap in the upper teeth, and place it on the left side. Place it comfortably and straight, and then tap the head again. The characteristic of the water pipe is like that, one third.