Tibetan
དེ་བཞིན་རྒོད་མ་སྦོ་མ་གྱུར་ཀྱང༌། །སྤོམ་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །སྦོམ་ཞིང་མང་ལ་དུ་ལྕི་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དུས་སུ་སོ་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡང་ཡང་མ་ཞུ་ལྟར། །དུས་མིན་པར་ནི་སྐྱེད་བར་འགྱུར། །རྟེའུའི་ཚིལ་ནི་ཆེར་འགྱུར་ཞིང༌། །ཤ་ཡི་ཚོགས་ ལྟར་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ལྡང་དང་བརྩེ་མི་ནུས། །ལྕི་ཞིང་ཁུར་གྱིས་ནོན་ལྟར་འགྲོ། །སྦལ་བ་ལྟར་འགྲོ་སྦོམ་པ་དང༌། །ལུས་ནི་སྙོམས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྦལ་པ་སྐྲངས་པར་གྱུར་པ་ལྟར། །བརྟན་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཚིལ་གྱིས་སྙིང་ནི་ཁྱབ་གྱུར་ཅིང༌། །མི་རྩུབ་རྩ་བ་རྟེན་པ་ཡིན། །ཚིལ་ནི་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ནི། །ལུས་ཀྱི་རྩེ་དང་འདེགས་པར་དཀའ། །འདི་ནི་ཚིལ་ཆེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་ལས་ནི་འདི་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་དང་བཅའ་ལྒ་དང༌། །ཧཾ་སྟི་པི་པི་ལིང་ཙི་ཏྲ། །འདི་དག་བསྐོལ་བའི་མར་དག་ནི། །ནང་པར་ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སྦྱིན། །ཚད་ཙམ་རྟེའུ་དེ་ལ་ནི། །སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ལ་མ་ཡི་འོ་མ་ནི། །མི་བླུད་ར་ཡི་འོ་མ་སྦྱིན། །ཚོན་མོའི་འོ་མ་ལྕི་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ར་ཡི་འོ་མ་བླུད། །འོ་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །བཏུང་བ་རྒོད་མ་ལ་སྦྱིན་བྱ། །ཁ་བ་དང་ནི་བསྐ་བ་དང༌། །ཚ་བ་སྦྱིན་པས་དེ་སྦྱང་བྱ། །དེ་ལ་ཏི་ལ་མར་འཇམ་རྩི་དང༌། །དེ་ནས་སླར་ཡང་གནས་པར་བྱ། །ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ནི། །རྟེའུ་དེ་ལས་ཡང་དག་སྤྱད། །གཞུ་འདོམ་སྟོང་ནི་སོང་ནས་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་ཙམ་དུ་བཟློག་པར་བྱ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལ་འདོམ་བཞི་སྟོང༌། །དེ་ཉིད་འགྲོ་ཞིང་བཟློག་པར་བྱ། །ཟས་དང་བསྐྱང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ལུས་ནི་ལེགས་པར་མཁྲང་བར་འགྱུར། །ལུས་དང་ཡན་ལག་རྐང་པ་བརྟན། །ལག་གནས་དབང་པོ་དགའ་བ་དང༌། །གང་ཚེ་ནད་མེད་ཡིད་བདེ་བ། །དེ་ཚེ་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་སྦོམ་ཕྲ་ཤེས་བྱས་ལ། །དེ་ནས་ལས་རྣམས་སྦྱར་བར་བྱ། །འདི་ནི་དམར་པོར་གྱུར་པ་དང༌། །སྦོམ་ཕྲ་དག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན། །རྟ་མཆོག་གི་ནི་སྟོན་ཀ་དག །རང་བཞིན་ལ་གནས་བཤད་པར་བྱ། །སྔར་ནི་ང་ཡི་རྟ་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གསེབ་དང་ནི། །རྒོད་མ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་ཞིང༌། །ན་ཚོད་སྟོབས་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ། །སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་དུས། །དཔྱིད་དོ་མེ་ཏོག་དྲི་ཅན་ལ། །ཕན་ཚུན་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། །རྒོད་མ་འཁྲིག་པའི་དོན་དུ་འགྲོ། །དེར་ནི་མངལ་དུ་ཆགས་གྱུར་པ། །རྟ་ཡི་ཉམས་མཉམ་བཟང་པོ་ཡིན། །མངལ་དུ་ཆགས་ བ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །ནས་དང་མ་ཤ་མར
Chinese
如同母马未变肥胖时，实则已在增长肥胖之势，因其肥大且多而沉重之故，那时节它不会轻易改变。如同那般反复不消化，不在时节也会增长。小马驹的脂肪会大大增加，如同肉团一般存在。它无法站立和嬉戏，沉重得如同被重物压着一般行走。像青蛙一样行走，肥胖且身体匀称地生长。如同青蛙肿胀一般，无法稳固地行走。脂肪遍布心脏，不粗糙，根基稳固。脂肪若过于增多，身体的顶端和抬举都变得困难。这被称为脂肪过多症，对此，以下方法有益。荜茇和诃子，以及哈斯提荜茇和齐特拉。将这些熬制的酥油，在早上饭前给予。适量地给予那小马驹，为了净化而给予。对此，不喂母乳，给予山羊奶。因母马的奶沉重，因此喂山羊奶。用于净化乳汁的饮品，给予母马。通过给予卡瓦、巴斯卡瓦和察瓦来净化它。之后，给予芝麻油和软膏，然后再次使其安住。六个月之间，要好好地使用那小马驹。射箭一千次后，也要以同样的次数折返。在那之后，四千次射箭，同样地行走并折返。通过食物和养育，身体会变得非常坚硬。身体和肢体、腿脚稳固，手的位置和感官愉悦，何时无病且心情舒畅，那时便可用于工作。如此了解了肥胖和消瘦，之后便可用于各种工作。这便是关于变红以及肥胖和消瘦的阐述。接下来将讲述良马的秋季，安住于自性的状态。之前我的那些马匹，具备所有功德的骏马，以及母马也具备那些功德，年龄和力量都非常圆满。一切众生安乐之时，在春季，当花朵散发香气时，互相产生欲望之际，母马为了交配而行动。在那里，若已受孕，便会拥有与马匹相称的良好状态。为了保护受孕，给予青稞、豆类和酥油。
English
Even when a mare hasn't become obese, it is in the process of developing obesity. Because it is large, abundant, and heavy, it doesn't easily change at that time. Like that which is repeatedly undigested, it will grow even out of season. The foal's fat will greatly increase and exist like a mass of flesh. It cannot stand or play, and it walks heavily as if pressed down by a heavy load. It walks like a frog, obese and with a body that grows evenly. Like a swollen frog, it cannot walk steadily. Fat covers the heart, it is not rough, and the foundation is stable. If the fat becomes excessive, the top of the body and lifting become difficult. This is called excessive fat, and the following methods are beneficial for it. Long pepper and chebulic myrobalan, as well as Hasti-pippali and Chitraka. Give these boiled ghee in the morning before meals. Give a moderate amount to that foal for purification. For this, do not feed breast milk, give goat's milk. Because mare's milk is heavy, therefore feed goat's milk. Give the mare a drink that purifies the milk. Purify it by giving Kava, Baskava, and Tsava. After that, give sesame oil and ointment, and then let it rest again. Use that foal well for six months. After shooting arrows a thousand times, also turn back the same number of times. After that, shoot arrows four thousand times, walk and turn back in the same way. Through food and nourishment, the body will become very hard. The body and limbs, legs and feet are stable, the position of the hands and senses are pleasant, and when there is no illness and the mind is comfortable, then it can be used for work. Thus, having understood obesity and leanness, then it can be used for various tasks. This is the explanation of becoming red, as well as obesity and leanness. Next, I will explain the autumn season of a fine horse, abiding in its own nature. Previously, my horses, the excellent horses with all the qualities, and the mares also possess those qualities, and their age and strength are very complete. When all beings are happy, in the spring, when the flowers emit fragrance, at the time when desires arise mutually, the mare acts for the purpose of mating. There, if it has conceived, it will have a good condition befitting a horse. To protect the conception, give barley, beans, and ghee.
Tibetan
་གྱིས་གསོ། །དམན་པ་བསྟེན་དུ་མི་གཞུག་ཅིང༌། །སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་དུ་གཞག །གོམ་པ་དལ་གྱིས་འགྲོ་བྱ་ཞིང༌། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ། །ཁང་པ་སྐར་ཁུང་ཅན་དེར་ནི། །བཞི་མཉམ་སྟན་དང་བཅས་པར་བྱ། །རྟེའུ་ལ་ནི་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤྱད། །ཡུངས་ཀར་དང་ནི་ཆུ་དག་དང༌། །བུ་ཤེལ་ཙེ་དང་ཤུག་པ་དང༌། །བསེ་ཤིང་འབྲས་བུ་ཞིབ་བཏགས་པའི། །ཕྱེ་མ་ཡི་ནི་བདུག་བས་བདུག །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བསྲུངས་གྱུར་ན། །རྟེའུ་དུས་ཀྱི་བཟང་པོར་སྐྱེ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཤིང༌། །ཤིན་ཏུ་འབྱེས་པ་ལེགས་པར་འདུས། །ལུས་གཟུངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་དང༌། །ཡན་ལག་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག །མགྱོགས་ཤིང་གཙུག་ནི་དག་པ་དང༌། །མཁྲེགས་ཤིང་གྲ་མ་ཅན་མིན་དང༌། །པགས་སྲབ་བ་སྤུ་སྣུམ་པ་དང༌། །འགྲོ་ལེགས་གཟུང་བར་སླ་བ་དང༌། །ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཞིང༌། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་དང༌། །འཛིན་དང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་མེད་པར་དཔའ། །སྟོན་ཀ་དག་དང་ཞེས་འདི་བཤད། །རྟ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པར་བསྟན། །རྐང་པ་བརྟན་ཞིང་འགྲོས་ཆེ་ལ། །ལུས་ཀྱི་འཕེལ་ཀ་ཆེ་ཞིང་ལེགས། །རྟག་ཏུ་ཁལ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང༌། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་ངེས་སྦྱོར་ནུས། །དེ་ནི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་ཡིས། །རག་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་ཀར་བཤད། །དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་རྟ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱལ་པོའི་བཞོན་པར་དེ་ཉིད་བཤད། །དེ་ནི་གཡུལ་ངོར་རབ་ཏུ་བསྔགས། །རྟག་ཏུ་རྒོད་མའི་གསེབ་ཏུ་བཟང༌། །དེ་ནི་བྱང་ཞིང་དཔའ་བ་དང༌། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་ཡང་རྟ་དེ་བཟང༌། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པ་སྨྲ་བ་ཡི། །རྟ་མཆོག་ཅེས་ནི་དེ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བཞོན་པར་བཟང༌། །སྐྱེ་དགུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པར་བཤད། །འདི་ཡི་ལས་རྣམས་བཤད་པ་སྟེ། །གཞན་ཡང་མངལ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རྟ་ཡི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི། །ལས་ལ་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར་མ་ཡིན། །སྟོན་ཀ་བ་ནི་བཞི་བོ་འདི། །མཚན་ཉིད་གྲངས་ནི་དུས་མ་ཡིན། །སྦོམ་དང་ རང་བཞིན་ལ་གནས་དང༌། །དམར་དང་དེ་བཞིན་ཕྲ་བ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་གསོ་བ་དང༌། །བཅས་པར་དེ་བཞིན་བཤད་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་པགས་པ་ལ་སོགས་པའི། །རང་བཞིན་གང་ཡིན་བཤད་པར་བྱ། །པགས་སྲབ་མདངས་སྣུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བ་སྤུ་སྣུམ་ཞིང་གཉེར་མ་སྙོམས། །གསང་བའི་ཕྱོགས་ནི་མཛེས་པ་དང༌། །གཙུག་ནི་བཟང་པོར་གང་གྱུར་དང༌། །བློ་ལྡང་བྱང་ཞིང་མགྱོགས་པ་དང༌། །རྨང་ཁ་མཉན་ཞིང་ཚོར་བ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་འབྱར་བར་གང་གྱུར་པ། །པགས་བ་བཟང་པོར་དེ་བཤད་དོ
Chinese
请好好地喂养它。 不要让它接近卑贱的人， 把它放在有网的窗户旁。 让它慢慢地行走， 引导它到僻静的地方。 在那有窗户的房间里， 要放置四方平整的垫子。 为了驹子的利益， 这些都要如实地实行。 用芥末、清水， 以及玻璃碎片、柏树， 还有桃金娘果实磨成的细粉， 用这些粉末来熏。 如果这样好好地守护， 驹子就会在好的时辰出生。 身体的力量会很圆满， 并且会很好地聚集非常发达的身体。 身体的所有能量都会增长， 肢体美丽，令人赏心悦目。 快速且头顶干净， 坚硬且没有皱纹， 皮肤薄且毛发柔顺， 行走良好且容易捕捉， 具备身体的所有优点， 所有特征都值得赞美， 在抓握和放置时， 总是无比勇敢。 这就叫做“斯东嘎达”， 说明了马是好马。 腿脚稳固，步幅大， 身体的生长良好。 总是能胜任负重， 并且能够胜任各种工作。 这是尊贵的老师， 说明了驹子的本性。 这是吉祥的马， 说明了它是国王的坐骑。 它在战场上备受赞扬， 总是在母马群中表现出色。 它聪明且勇敢， 在祭祀供养中，这马也好。 总是说梵语的， 这就是所谓的“马中之王”。 它总是适合骑乘， 说明了它能生育后代。 这就是对它的作用的说明， 此外，它也被称为“有孕的”。 这匹马中的极品， 在工作中不会懒惰。 这四种“斯东嘎”马， 特征的数量不是时节。 粗壮和 安住于自性， 红色以及细小， 这四种形态是滋养， 以及被包含，是这样说明的。 此外，还有皮肤等， 将要说明其本性。 皮肤薄、光泽油润且圆满， 毛发柔顺且没有皱纹， 隐秘的部位美丽， 头顶完美， 聪明、敏捷且快速， 蹄子柔软且敏感， 非常粘人， 这就是所谓的“好皮肤”。
English
Please feed it well. Do not let it approach lowly people, Place it near a window with a net. Let it walk slowly, Guide it to a secluded place. In that room with a window, Place a square and even cushion. For the benefit of the foal, Practice all these things correctly. With mustard and clean water, And glass shards, cypress, And finely ground myrtle fruit, Use these powders for fumigation. If you protect it well like this, The foal will be born at a good time. The body's strength will be complete, And a very developed body will be well gathered. All the body's energies will increase, The limbs will be beautiful and pleasing to the eye. Fast and with a clean crown, Hard and without wrinkles, Thin skin and smooth fur, Good gait and easy to catch, Possessing all the body's virtues, All characteristics are praiseworthy, In grasping and placing, Always incomparably brave. This is called "Stongka Da," Explaining that the horse is a good horse. Legs are stable and stride is large, The body's growth is large and good. Always capable of bearing loads, And able to perform various tasks. This is the venerable teacher, Explaining the foal's nature. This is an auspicious horse, Explaining that it is the king's mount. It is highly praised on the battlefield, Always excels among the mares. It is intelligent and brave, In sacrificial offerings, this horse is also good. Always speaking Sanskrit, This is what is called "King of Horses." It is always suitable for riding, Explaining that it can produce offspring. This is an explanation of its functions, In addition, it is also called "Pregnant." This excellent horse, Will not be lazy in work. These four "Stongka" horses, The number of characteristics is not seasonal. Thick and Dwelling in its own nature, Red and also small, These four forms are nourishing, And being included, is how it is explained. Furthermore, there is skin, etc., Its nature will be explained. Thin skin, glossy and complete, Smooth fur and no wrinkles, The secret parts are beautiful, The crown is perfect, Intelligent, agile and fast, The hooves are soft and sensitive, Very affectionate, This is what is called "Good Skin."