Tibetan
རྩུབ་པར་སྐྱེ་བ་དག །རྟ་ལ་མཁས་པས་རྟེའུ་ནི། །ཟླ་གསུམ་ལོན་བར་ཤེས་པར་བྱ། །སྐྱེས་པའི་སྤུ་ནི་བྱི་བ་དང༌། །མདུན་སོ་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡི། །རྟེའུ་ཟླ་བ་བཞི་ལོན་པར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོ་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་དང༌། །བར་མ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡི། །རྟེའུ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །ཟླ་ལྔ་ལོན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཚེ་རི་མོ་དུང་མར་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་སྣང་གྱུར་པ། །མདུན་སོ་ལ་ནི་ཡོད་གྱུར་ཅིང༌། །སོ་མཐའ་ལས་ནི་གྱེན་དུ་འགྲེང༌། །དེ་ཚེ་རྟེའུ་ཟླ་དྲུག་པར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྤུ་ནི་མི་མཉམ་གྱུར་པ་དང༌། །མདུན་སོ་བར་མར་རི་མོ་སྣང༌། །ལུས་དང་རྨིག་པ་བརྟན་གྱུར་ཅིང༌། ཀུན་ནས་འགྲིམ་པར་གྱུར་པ་དང༌། །མདུན་སོ་ཐ་མ་རྟོལ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཟླ་བ་བདུན་པ་ཡིན། །མདུན་སོ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །འགྲམ་སོ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་དང༌། །རྔ་མའི་ཚོགས་ཀྱང་ལེགས་སྐྱེས་པ། །ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །མདུན་སོ་བར་མ་ལེགས་རྫོགས་ཤིང༌། །དེར་ཡང་རི་མོ་སྣང་གྱུར་ལ། །རྔོག་མའམ་མི་མཉམ་པར་སྣང་ལ། །དེ་ཚེ་ཟླ་བ་དགུ་པ་ཡིན། །རྔོག་མའང་རྣམ་པར་གྱེས་པ་དང༌། །མདུན་སོ་བར་མའང་དཀར་བ་དག །གང་ཡིན་དེ་ནི་མཁས་པ་ཡིས། །སྐྱེས་ནས་ཟླ་བཅུ་ལོན་ཞེས་བྱ། །འགྲམ་སོ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །རླིག་པ་དག་ཀྱང་འཕྱང་བདག །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་རྟེའུ་ཡིས། །ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་ལོན་ཞེས་བྱ། །གང་གི་སོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །དཀར་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང༌། །བ་སྤུ་འཇམ་ཞིང་རིང་བ་ཡིས། །ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྟེའུ་མཚན་མ་འདི་དག་གིས། །ལོ་གཅིག་ལེན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ཚེ་སོ་ནི་མདོག་སེར་ཞིང༌། །དུད་མར་དག་ཏུ་འང་སྣང་གྱུར་པ། །རྔོག་མ་དང་ནི་རྔ་མ་རིང༌། །སྤུ་ཡང་འབྱི་བར་འགྱུར་བ་དང༌། །གཉིད་ཀྱང་ཆེ་བར་སྣང་བ་དང༌། །གྲགས་པ་གཟི་མདངས་འཕེལ་འགྱུར་བ། །མཚན་མ་འདི་དག་ལྡན་པ་ཡི། །རྟ་ནི་ལོ་གཉིས་ལོན་ཞེས་བྱ། །ལོ་གཉིས་གསུམ་མམ་དེ་བཞིན་དུ། །བཞི་འམ་ཡང་ན་ལྔ་ཡི་ཚེ། །མཆེ་བ་བཞི་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལ་ངེས་པ་མི་སྣང་ངོ༌། །རྟེའུ་ལོ་གཉིས་ལོན་པ་ལ། །རླིག་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་སྣང་སྟེ། །གཉིས་ནས་ལྡ་ན་མཉམ་གྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན། །རླིག་པ་དག་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང༌། །གང་ཞིག་མིར་སྐྱེས་དེ་གོ་བཟློག །རང་བཞིན་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ན། །རླིག་པ་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱི་ན། །བུ་སྐྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང༌། །ལམ་དུ་འགྲོ་བའང་དེ་སྲན་ཐུབ། །
Chinese
粗糙地出生后，精通马术的人，要知道小马驹满三个月。出生时的毛发脱落，两颗门牙长全，智者要知道小马驹满四个月。两颗门牙长全，中间的牙齿也开始长出，要知道那匹小马驹满五个月。当牙齿上的纹路像海螺一样，显得非常纤细，门牙上出现，从牙齿边缘向上竖起，那时要知道小马驹满六个月，毫无疑问。毛发变得不均匀，中间的门牙上出现纹路，身体和蹄子变得稳固，能够四处走动，最后的门牙也长出，那时是七个月。门牙长全，颊齿稍微长出，尾巴的毛也长得很好，要知道是八个月。中间的门牙长好，上面也出现纹路，鬃毛也分开或者显得不均匀，那时是九个月。鬃毛也分开，中间的门牙也变白，凡是这样的，智者说，出生后满十个月。颊齿长全，睾丸也下垂，像这样的小马驹，说是满了十一个月。凡是牙齿全部都呈现白色，绒毛柔软而长，覆盖全身的小马驹，凭借这些特征，要知道满了一岁。当牙齿呈现黄色，也显得像烟雾一样，鬃毛和尾巴变长，毛发也开始脱落，睡眠也显得很多，叫声也变得洪亮，光泽增加，具备这些特征的马，说是满了两岁。两岁、三岁或者同样地，四岁或者五岁的时候，会长出四颗犬齿，这方面没有确定的规律。两岁的小马驹，会显现出一个睾丸，从两岁到五岁变得均匀，其他情况就不知道了。两个睾丸都显现出来，凡是生为男性的，就反过来理解。当本性圆满，睾丸回到原来的位置后，也能生育，也能忍受在路上行走。
English
After a rough birth, those skilled in horsemanship should know that the foal is three months old. When the hair that grows falls out, and the two front teeth are complete, the wise should know that the foal is four months old. When the two front teeth are complete, and the middle teeth also begin to grow, know that that foal is five months old. When the lines on the teeth resemble conch shells, appearing very fine, and are present on the front teeth, standing upright from the edge of the teeth, then know without doubt that the foal is six months old. When the hair becomes uneven, and lines appear on the middle front teeth, the body and hooves become stable, able to move around, and the last front teeth also emerge, then it is seven months. When the front teeth are complete, the cheek teeth grow slightly, and the tail hair also grows well, know that it is eight months. When the middle front teeth are well-formed, and lines also appear on them, and the mane is also separated or appears uneven, then it is nine months. When the mane is also separated, and the middle front teeth are also white, whoever is like that, the wise say, is ten months old since birth. When the cheek teeth are complete, and the testicles also hang down, such a foal is said to be eleven months old. When all the teeth appear white, and the downy hair is soft and long, covering the body, with these characteristics of the foal, know that it is one year old. When the teeth are yellow in color, and also appear like smoke, the mane and tail are long, the hair also begins to fall out, sleep also appears to be much, and the voice becomes loud, and the luster increases, a horse possessing these characteristics is said to be two years old. At two years, three years, or similarly, four or five years, four canine teeth will grow, and there is no definite rule for this. A two-year-old foal will show one testicle, and from two to five years they become even, and other situations are not known. When both testicles appear, whoever is born male, understand it the other way around. When the nature is complete, and the testicles return to their original position, they can also give birth, and can also endure walking on the road.
Tibetan
དོན་ཀུན་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང༌། །ནོར་དང་དགའ་དང་བདེ་འཐོབ་བྱད། །མཆེ་བ་སྐྱེ་བའི་དུས་དག་གི །བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་བཤད། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་མཆེ་བ་དང༌། །རླིག་པ་རྟ་ལ་མི་སྐྱེའོ། །ལོ་གསུམ་པ་ལ་མདུན་སོ་གཉིས། །ལོ་བཞི་པ་ལ་བར་མ་སྟེ། །ལྔ་པ་ལ་ ནི་ཐ་མ་དག །འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕྱེད་དང་གསུམ་ན་མདུན་སོ་ནི། །གཉིས་འབྱུང་བར་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །དེ་སྐྱེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། །ལོ་གསུམ་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྱེད་དང་བཞིན་དེ་ཡི་ནི། །བར་མ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི། །ལོ་བཞི་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཕྱེད་དང་ལྡན་མདུན་སོ་ཡི། །ཐ་མ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཐ་མ་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ལོ་ལྔ་པར་ནི་དེ་ཤེས་བྱ། །སོ་འབྱུང་བ་དང་སྐྱེས་གྱུར་ཀུན། །རྫོགས་པའི་རྟ་ནི་ལོ་ལྔ་པ། །གཞོན་པ་ལས་ནི་དེ་འདས་ཤིང༌། །མཆོག་ཏུ་ལུས་ནི་རྒྱས་པ་དང༌། །པགས་པ་རྔ་རྔོག་སྡུག་པ་དང༌། །དབང་པོ་དང་ཞིང་དགའ་བ་དང༌། །ནུས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། །དར་ལ་བབ་པ་གནས་གྱུར་ཅིང༌། །ཁུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། །སྐད་ཀྱང་ལོངས་སུ་བརྗེས་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག །ལོ་ལྔ་པ་ཡི་རྟ་དེ་འདྲ། །དེ་ཚེ་དར་ལ་བབ་ཅེས་བྱ། །ལས་རྣམས་ཀུན་ནི་ནུས་པར་འགྱུར། །དེ་རྗེས་དུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དག །སྐྱེས་པར་གྱུར་བས་དྲི་བ་དྲིས། །སོ་ནི་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་ན། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལགས། །དེ་ནི་བདག་ལ་བཤད་པའི་རིགས། །དྲང་སྲོང་གིས་ཡང་སླར་སྨྲས་པ། །དཔེར་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན། །མེ་ཏོག་ལུང་ལས་ཆད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སོ་ནི་སྐྱེ་གྱུར་པ། །གཡོ་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཞན་པར་གྱུར་པའི་མོ། །ལྟུང་བ་སྐྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་པ། །དེ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་ད་ཡིས་བསྟན་པར་བྱ། །འོ་མ་འབྱུང་བའི་སོ་སྲབ་ཅིང༌། །ཐུང་ཞིང་འཇམ་ལ་མི་མཉམ་ལྷོད། །རྩ་བ་ཕྲ་ཞིང་རྩེ་མོ་སྤོམ། །མ་སོ་རྩེ་མོ་ཟླུམ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཁ་དོག་ནག་ནོག་ཅན། །སོ་རྟེན་ཆུང་ཞིང་སྙི་བ་དང༌། །སོ་རྩེའི་མོ་ནག་པོ་དང༌། །ནག་ནོག་ཅན་གྱིས་མཚོན་པ་ཡིན། །འདི་ནི་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ཡི། །སོ་ཡི་མཚན་ཉིད་གྱུར་པ་ཡིན། །རྩེ་མོ་རྣོ་ཞིང་རྩ་བ་སྤོ་མ། །ལེགས་གནས་སོ་དཀྱུས་མཉམ་པ་དང༌། །དཀར་ཞིང་སྣུམ་ལ་རིང་བ་དང༌། །སྲ་ཞིང་ཐགས་ནི་བཟང་བ་དང༌། །སྟེང་མི་རྐྱོང་ཞིང་དེ་བཞིན་དབུས། །གསལ་བར་ སྐྱེས་པ་དེ་འདྲའི་སོ། །རིམ་གྱིས་ཡོ
Chinese
能成办一切义，能获得财富、喜乐和安乐，关于长牙齿的时期，这些事情我为你讲述。在那之前，马不长牙齿和睾丸。三岁时长出两颗门牙，四岁时长出中间的牙齿，五岁时则长出最后的牙齿，这是出现和生长的规律。两年半时，肯定会长出两颗门牙。要知道，完全长成是在三岁时。两年半之后，要知道会长出中间的牙齿。要知道，长成是在四岁时。两年半之后，会长出门牙的最后部分。之后，要知道最后的部分长成是在五岁时。牙齿的出现和长成，完全的马是在五岁。从幼年过渡，身体极度壮大，皮肤光滑漂亮，感官和心智愉悦，获得力量，达到成熟的状态，精液产生，声音也变得洪亮。就像十六岁的人一样，五岁的马也是如此。那时称为达到成熟。一切事业都能胜任。之后不要疑惑，因为已经长成而提问。如果知道牙齿不长，那要怎样出现和生长呢？请为我讲述这些道理。仙人又再次说道：比如果实生长时，花朵会从枝干上脱落。同样，牙齿长成时，会摇动并出现。如果有什么不同的情况，堕落和生长同时发生，那么就按照顺序，用这些来全部说明。乳牙稀疏，短小、柔软、不均匀松弛，根细尖端粗。母牙尖端是圆的，而且颜色发黑。牙根小而软，牙尖发黑。用这些黑色来区分。这是最初生长的牙齿的特征。牙尖锋利，牙根粗壮，位置良好，牙齿大小均匀，洁白光滑且长，坚硬且质地优良，上方不弯曲，中间也清晰地生长，这样的牙齿，逐渐地
English
It accomplishes all meanings, and obtains wealth, joy, and happiness. I will tell you about the time when teeth grow. Before that, horses do not grow teeth or testicles. At three years old, two incisors grow. At four years old, the middle teeth grow. At five years old, the last teeth grow. This is the rule of appearance and growth. At two and a half years old, two incisors will definitely grow. Know that they are fully grown at three years old. After two and a half years, know that the middle teeth will grow. Know that they are fully grown at four years old. After two and a half years, the last part of the incisors will grow. After that, know that the last part is fully grown at five years old. The appearance and growth of teeth, the complete horse is at five years old. Transitioning from youth, the body becomes extremely strong, the skin is smooth and beautiful, the senses and mind are joyful, strength is gained, a state of maturity is reached, semen is produced, and the voice also becomes loud. Just like a sixteen-year-old person, a five-year-old horse is also like that. At that time, it is called reaching maturity. All tasks can be accomplished. After that, do not doubt, because you have grown up and ask questions. If you know that teeth do not grow, then how do they appear and grow? Please tell me these principles. The sage said again: For example, when a fruit grows, the flower will fall from the branch. Similarly, when teeth grow, they will shake and appear. If there is anything different, if falling and growing happen at the same time, then in order, use these to fully explain. Milk teeth are sparse, short, soft, uneven, and loose, with thin roots and thick tips. The tips of the mother teeth are round, and the color is black. The tooth roots are small and soft, and the tooth tips are black. Use these black colors to distinguish them. These are the characteristics of the first teeth that grow. The tips are sharp, the roots are thick, the position is good, the teeth are even in size, white, smooth, and long, hard, and of good quality, the top does not bend, and the middle also grows clearly, such teeth, gradually