Tibetan
དག་ནི་ཟད་པ་དང༌། །གྲོག་མཁར་ཡང་ནི་བསགས་པས་མཐོ། །འདུ་ལས་འགོད་པ་ཆུང་བྱ་བ། །འདི་ ཉིད་ཁོ་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ནགས་སམ་ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་རུང༌། །གཞན་དང་རང་ལ་ཕན་འགྱུར་བའི། །སྦྱིན་དང་ཀླག་པའི་ལས་རྣམས་ལ། །ཉིན་ཞག་དོན་མེད་མི་བྱའོ། །ཆགས་ཅན་ནགས་ན་གནས་ཀྱང་ཉེས་པ་འབྱུང༌། །དམ་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་དབང་པོ་དུལ། །ནགས་ན་གནས་པའི་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བ་དང༌། །ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་རྟ་མཆོག་དུལ་བ་བཞིན། །དམ་པས་སྨད་པའི་ལས་ལ་རབ་འཇུག་ཅིང༌། །ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་ནགས་ནི་ཉེས་པའི་གནས། །མ་སྨད་པ་ཡི་ལས་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང༌། །འདོད་ཆགས་ལས་ལོག་ཁྱིམ་ཉིད་དཀའ་ཐུབ་ཚལ། །སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །རིག་པ་དག་ནི་སྦྱོར་བས་སྲུང༌། །གཟུགས་ནི་བྱི་དོར་གྱིས་བསྲུང་ཞིང༌། །རིགས་ནི་ངང་ཚུལ་དག་གིས་བསྲུང༌། །རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་གཏང་བྱ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་བཀྲེན་པར་མི་བྱའོ། །འབྱོར་པ་སྤྱད་པས་མི་ཟད་ཀྱང༌། །སྐལ་བཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར། །སྦྱིན་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །མ་སྤྱད་པ་ཡིས་འཕེལ་མི་འགྱུར། །གཞན་དུ་སྔོན་ཆད་བསགས་པ་ཡི། །ལེགས་སྤྱད་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར། །བྱིན་ཞེས་མི་སྨྲའི་ནོར་ཅི་རུང༌། །སྟེར་བ་ན་ཡང་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཁྲོན་པ་ལས་ཆུ་བླངས་གྱུར་ཀྱང༌། །ཉིན་རེ་ཆུ་ནི་མང་པོར་འགྱུར། །གང་ལ་ཆོས་ཡོད་བདེ་བ་སྟེ། །གང་ལ་ཆོས་མེད་སྨད་བྱ་ཞིང༌། །ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྟོགས་པས། །ནོར་གྱི་དོན་དུ་དེ་མི་སྤང༌། །སྐྱེ་བོ་བཀྲེན་པ་ནོར་འདོད་པས། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་གལ་ཏེ་ཆོས་དོན་གཉེར། །སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་གནོད་མི་འགྱུར། །གཙང་སྤྲ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །ནོར་གྱི་གཙང་སྤྲ་ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་འདིར་ནོར་ཡོད་གཙང་སྤྲ་ཡིན། །ས་དང་ཆུ་གཙང་གཙང་མ་ཡིན། །བདེན་པའི་གཙང་སྤྲ་སེམས་གཙང་སྤྲ། །དབང་པོ་དུལ་བའི་གཙང་སྦྲ་དང༌། །སེམས་ཅན་ལ་བརྩེའི་གཙང་སྤྲ་དང༌། །ཆུ་ཡི་གཙང་སྤྲ་ལྔ་བ་ཡིན། །བསྒུལ་བས་འགུལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །བརྙས་པས་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ལ། །ཁྲོ་མེད་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བཤད་དེ། །འདི་ནི་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག །མཁས་ཤིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །དུས་སུ་སྨྲ་ཞིང་ཕན་སྨྲས་ཀྱང༌། །སུ་ཡང་ཉན་པར་མི་བྱེད་དོ། །བསྔགས་ དང་སྟོབས་དང་རྩོད་པ་དང༌། །ཤེས་དང་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བས་ཀྱང༌། །དངོས་གང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་པ། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་གདུང་བར་བྱེད། །བདེ་བའམ་ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་དག །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་ཅིང༌། །བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་བགྲོད་ལ། །རྙེད་པར་བྱ་བ་མ་རྙེད་ལས། །དོན་གཅིག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ལ་གདུང་བྱར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་དུ་འཆི་བདག་ཡོད་དེར་འཆི། །གང་ན་དཔལ་གནས་དེར་ཕུན་ཚོགས། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་ཁྲིད་ནས་ནི། །དེ་དང་དེར་ནི་བདག་ཉིད་འགྲོ། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་རྣམས་ནི། །སྔོན་ཆད་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ། །སྔོན་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་བཞིན། །བྱེད་པ་པོ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང༌། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་གཞན་གྱི་སྐྱོན། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི། །རང་སྐྱོན་བིལ་བ་ཙམ་ཡང་ནི། །ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ༌། །གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཡིན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་མཚན་ཉིད། །མདོར་ན་འདི་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ། །བདེ་བའི་རྗེས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང༌། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ལ་འོང་བདེ་བ་སྟེ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེ་སྡུག་དག །འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འཁོར། །གང་ཞིག་སོང་བ་དེ་འདས་ཟིན། །གང་ཞིག་མ་འོངས་དེ་ཐག་རིང༌། །གང་ཞིག་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བར། །དེ་ལྟར་བྱུང་བ་གནས་པར་གྱིས། །ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།འགའ་ཡང་སུ་ཡི་མཛའ་བོའང་མིན། །སུ་ཡང་གང་གིའང་དགྲ་བོ་མིན། །མཛའ་བོ་དང་ནི་དགྲ་བོ་ཡང༌། །རང་གི་ནུས་པ་ཉིད་ལས་བྱུང༌། །མྱ་ངན་དགྲ་སྐྱེད་འཇིགས་ལས་སྐྱོ་བ། །ཡིད་ཆེས་གནས་གྱུར་སྙིང་དུ་སྡུག །མཛའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གཉིས། །གང་གིས་རིན་ཆེན་འདི་སྤྲུལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཛའ་འདོད་ན། །ཕོ་ཉ་ཉོར་གྱི་ཁེ་སྤོགས་དང༌། །དེ་མིན་ཆུང་མ་ལ་ལྟ་བ། །ཉེས་པ་གསུམ་པོ་སྤང་བར་བྱ། །རླུང་ཤུགས་མི་བཟད་ལྡང་བ་དང༌། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་དབའ་རླབས་དག །འབྱུང་བ་དགག་པ་ནུས་སྲིད་ཀྱི། །རྗེས་ཆགས་སེམས་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །མེ་དང་ཆུ་དང་བུད་མེད་དང༌། །བླུན་པོ་སྤྲུལ་དང་རྒྱལ་པོ་དྲུག །འཕྲལ་དུ་སྲོག་འཕྲོག་བྱེད་མིན་པས། །རྟག་ཏུ་བག་དང་ཆས་པས་བསྟེན། །གཞན་གྱིས་རང་སྐྱོན་མི་རྟོགས་པས། །རང་གི་སྐྱོན་ཡང་ཤེས་ པར་བྱ། །རུས་སྦལ་ཡན་ལག་སྤེད་པ་ལྟར། །རང་གི་ཡོན་ཏན་སྦ་བར་བྱ། །གཞན་གྱི་རང་བཞིན་མ་བརྟགས་ན། །རྔོན་པའི་གླུ་ཡིས་རི་དགས་ལྟར། །བཅོས་མའི་ཚིག་གིས་སླུ་བྱེད་པས། །གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །དམའ་བར་རྩ་དང་ཆུ་སྔོན་པོ། །དུལ་བས་སློབ་མ་བྲིད་བྱས་པ། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ལྷ་ནོར་བུ་མེད། །ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུ། །མཛའ་བོ་ལ་ག་ཡོས་རྙོག་
Chinese
损减即是穷尽，蚁穴也是堆积而高。从聚集里做减少，唯有此才是智者。森林或家宅安住皆可，能利益他人和自己的，布施和诵读的事业等，日夜不要无意义地做。有贪执者住在森林也会有罪过，调伏者住在家里也能调伏诸根。如同住在森林的猛兽暴怒，住在家的良马被调伏一样。圣者极力投入被呵责的事业，贪恋世俗的森林是罪恶之处。行持不被呵责的事业，远离贪欲的家就是苦行林。以心守护正法，以智慧守护明觉，以清洁守护身体，以行为守护种姓。应恒常行布施，不要对人悭吝。财富即使享用也不会穷尽，但因福薄而会穷尽。布施不会穷尽，不享用也不会增多。其他往昔积累的，善用也会因穷尽而穷尽。不说“给予”的财富有什么用？给予也会增多，如同从井里取水，每天水也会增多。谁有正法谁安乐，谁没有正法谁被呵责，以正法能了悟世间，不要为了财富而舍弃它。悭吝之人为了财富，造作了各种痛苦，如果他寻求正法，也不会再被烦恼损害。清净胜于一切，财富的清净尤为殊胜。哪里有财富哪里就清净，土地和水清净就是清净。真实的清净是心的清净，调伏诸根的清净，以及对众生慈爱的清净，水的清净是第五种。不会因动摇而动摇，不会因轻蔑而扰乱，被称为无嗔之人，这是圣者的特征。贫穷之人的话语，即使说得贤妙悦耳，及时而说，说有益之语，也没有人听从。赞叹和力量与争论，智慧和人的努力，无论用什么都无法获得的，谁会为之悲伤？快乐或者痛苦，获得吧。
English
Depletion is exhaustion, and anthills are also high from accumulation. To make reductions from gatherings, only this is wise. Whether dwelling in the forest or at home, whatever benefits others and oneself, the activities of giving and reciting, etc., should not be done meaninglessly day and night. Even if one with attachment dwells in the forest, faults will arise; even if a disciplined one dwells at home, they can still tame their senses. Just as wild beasts dwelling in the forest are wrathful, so too are excellent horses dwelling at home tamed. Holy ones eagerly engage in blameworthy actions, and forests attached to worldly things are places of fault. Engaging in actions that are not blameworthy, and turning away from desire, the home itself is a grove of asceticism. The mind should protect the Dharma. Intelligence should be protected by application. The body should be protected by cleanliness, and lineage should be protected by conduct. One should always give charity, and not be miserly towards people. Wealth, even if used, will not be exhausted, but it will be exhausted due to a lack of merit. Giving will not exhaust it, and not using it will not increase it. Other things accumulated in the past, even if used well, will be exhausted by depletion. What use is wealth that does not say "giving"? Giving will also increase it, just as even if water is drawn from a well, the water will increase greatly every day. Whoever has Dharma has happiness, whoever does not have Dharma is to be blamed, because Dharma understands the world, do not abandon it for the sake of wealth. Miserly people, desiring wealth, create all kinds of suffering, if they seek Dharma, they will not be harmed by afflictions again. Cleanliness is superior to all, the cleanliness of wealth is especially excellent. Wherever there is wealth, there is cleanliness, clean land and water are clean. True cleanliness is the cleanliness of the mind, the cleanliness of taming the senses, and the cleanliness of loving-kindness towards sentient beings, the cleanliness of water is the fifth. It will not be moved by shaking, nor disturbed by contempt, it is called a person without anger, this is the characteristic of a holy person. The words of poor people, even if spoken wisely and pleasantly, spoken in time and speaking usefully, no one will listen. Praise and strength and argument, wisdom and human effort, whatever cannot be obtained by anything, who will grieve for it? Happiness or suffering, obtain it.
Chinese
未得解脱，当行未行，当得未得，若一事成就，有何可悲？何处有死主，便死于何处。何处有光荣，何处有圆满。被自己的业所牵引，自身便往彼处去。善与非善之业，先前所造为何，如前世所行，随作者之后。恶劣之人，寻他人之过，如芥子般大小，自身之过，纵如木瓜般大，亦不能见。他者之自在皆痛苦，自己之自在皆安乐。安乐与痛苦二者之体性，总而言之即是这些。安乐之后是痛苦，痛苦之后是安乐，人们的安乐与痛苦，如轮子般周而复始。已逝者已成过去，未来者尚遥远，不应悲伤者，如是发生便安住吧。《恰那卡》国王之律典，第六品。任何人皆非任何人之友，任何人亦非任何人之敌。朋友与敌人，皆由自身之能力所生。忧伤生敌，恐惧生厌倦，信任变故，内心痛苦。友善二字，何人能将此珍宝转变？若欲恒常友善，则应避免信使之贸易利益，以及窥视他人之妻，此三种过失。狂风怒号，大海巨浪，或可阻挡诸元素，然对已生之贪恋之心则不然。火、水、女人，愚者、伪装者与国王此六者，虽非立即夺命，然应恒常谨慎对待。他人不识自身之过，故亦应知自身之过。如乌龟收缩肢体般，应隐藏自身之功德。若未考察他人之本性，则如猎人之歌诱惑鹿子般，以虚伪之语欺骗，故应知他人之本性。卑贱者以根与蓝水，以调伏诱惑弟子，以苦行无天财，以功德则能聚集一切。对朋友而言，何者是障碍？
English
Without attaining liberation, without traversing what should be traversed, without finding what should be found, if one thing is accomplished, what is there to grieve? Wherever the lord of death is, one dies there. Wherever glory resides, there is perfection. Led by one's own karma, one's self goes to that very place. Whatever virtuous and non-virtuous actions are done, whatever was done in the past, just as one behaved in previous lives, it follows after the doer. Evil people scrutinize the faults of others, even as small as mustard seeds, but their own faults, even as large as bilva fruits, they do not see. All dependence on others is suffering, all self-reliance is happiness. The characteristics of happiness and suffering, in short, are these. After happiness comes suffering, and after suffering comes happiness. The happiness and suffering of people revolve completely like a wheel. Whatever has passed is already gone, whatever is yet to come is far away. Whatever does not become a cause for grief, let it remain as it has come to be. This is the sixth chapter from the treatise on the conduct of King Chanakya. No one is a friend to anyone, nor is anyone an enemy to anyone. Friends and enemies arise from one's own power. Sorrow breeds enemies, fear breeds weariness, trust becomes a place of change, and the heart suffers. The two letters that spell 'friend,' who can transform this jewel? If you always want to be friendly, then avoid the messenger's trading profits, and looking at another's wife. These three faults should be abandoned. The unbearable force of the wind rising, and the great waves of the ocean, it may be possible to prevent the elements from arising, but not so with the mind that is attached. Fire, water, women, fools, pretenders, and kings, these six, although they do not immediately take life, should always be attended to with caution and preparedness. Because others do not recognize their own faults, one should also know one's own faults. Just as a tortoise withdraws its limbs, one should conceal one's own virtues. If the nature of others is not examined, then like a deer lured by the song of a hunter, one is deceived by artificial words, therefore one should know the nature of others. Roots and blue water are low, disciples are seduced by gentleness, gods have no wealth through asceticism, but all are gathered by virtue. What is the obstacle to a friend?