Tibetan
ཞན་དག་གནས་དེ་མི་ཤེས་པས། །གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཉོན་མོངས་སོ། །གང་གིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཙམ་ཞིག །བླ་མས་སློབ་མ་ལ་བསླབས་ན། །གང་བྱིན་བུ་ལོན་མེད་གྱུར་པའི། །རྫས་དེ་ས་སྟེང་ཡོད་མ་ཡིན། །བླ་མ་གང་ནི་ཡི་གེ་གཅིག །སྟེར་ལ་ཕྱག་ནི་མ་བྱས་ན། །ཁྭ་ ཡི་སྐྱེ་གནས་བརྒྱར་སྐྱེ་ནས། །སྨེ་ཤ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་བསླབས་ཤིང༌། །བླ་མའི་ཐད་ནས་མ་བསླབས་ན། །འཕྱོན་མའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་བཞིན། །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་མཛེས་མ་ཡིན། །བྲམ་ཟེའི་བླ་མ་མེ་ཡིན་ལ། །རིགས་ཀྱི་བླ་མ་བྲམ་ཟེ་ཡིན། །ཆུང་མའི་བླ་མ་ཁྱིམ་ཐབ་ཡིན། །ཀུན་གྱི་བླ་མ་གློ་བུར་ལྷགས། །མཛའ་བོ་ལ་ལ་ཕྲེང་བ་འདྲ། །མཛའ་བོ་ལ་ལ་ཤིང་བལ་འདྲ། །མཛའ་བོ་ལ་ལ་ལྷུན་པོ་འདྲ། །མཛའ་བོ་ལ་ལ་ས་གཞི་འདྲ། །མཛའ་བོ་ཕྲེང་བ་འདྲ་སྤང་ཞིང༌། །ཤིང་བལ་དང་འདྲའི་མཛའ་བོ་དང༌། །ལྷུན་པོ་དང་འདྲའི་མཛའ་བོའང་སྤང༌། །ས་གཞི་དང་འདྲའི་མཛའ་བོ་བསྟེན། །པདྨ་དམར་བ་ཉིད་དང་ནི། །དམ་པ་གཞན་དོན་བྱེད་ཉིད་དང༌། །དམ་པ་མིན་པའི་བརྩེ་མེད་ཉིད། །གསུམ་པོ་རྣམ་གསུམ་ངང་གིས་འགྲུབ། །ཚེར་མ་རྣོ་བར་གྱུར་པ་སུ་ཡིས་བྱས། །རི་དྭགས་བྱ་ཡི་རི་མོ་སུ་ཡིས་བྲིས། །བུར་མ་ཤིང་མངར་ནི་མ་པ་ཁ་པ་དག །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ། །གང་ན་སྐྱེ་བོ་གླང་པོ་མྱོས་ལྟར་དྲེགས། །གང་ན་རྟ་དང་བོང་བུ་ཁྱད་པར་མེད། །གང་ན་མཆིད་བུ་མ་རྒད་དབྱེར་མེད་པ། །དེ་རུ་ཡོན་ཏན་ཅན་གནས་ཅི་རུ་རུང༌། །ཡུལ་གང་ན་ནི་ཡོངས་རྟོགས་མཁས་པ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་ལས་བྱུང་ནོར་བུ་དེར་མི་བྲིན། །ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་རིན་ཐང་ཆེ་བ་ལ། །བ་ལང་རྫི་ནི་ཕུལ་གསུམ་སྦྱིན་ཞེས་ཟེར། །ཁྭ་ཡི་ཚོགས་ནང་ངང་པ་མཛེས་མ་ཡིན། །ཝ་ཡི་ཚོགས་ནང་སེང་གེ་མཛེས་མ་ཡིན། །བོང་བུའི་ཚོགས་ནང་རྟ་མཆོག་མཛེས་མ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་བླུན་ནང་མཁས་པ་མཛེས་མ་ཡིན་ཡོན་ཏན་ཤེས་པའི་ནང་དུ་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་དེ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཆུ་བོའི་ཆུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞིམ་པ་དག །རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་ན་བཏུང་དུ་མི་རུང་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་འབད་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན། །འབད་པ་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པས། །འབད་ནས་ཡོན་ཏན་མི་སློབ་པར། །གཞན་དག་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞེས་སྒྲོགས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དུ་མཆོག་བྱེད་ཀྱི། །ཕ་མེས་རིགས་ནི་དོན་མེད་ཡིན། །ཁྱབ་འཇུག་ལ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཕྱག་འཚལ་ནོར་ལྷ་ལམ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་རྩ་མོ་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །ཆོས་ རྩ་དགེ་སློང་བྲམ་ཟ་ཡིན། །རྩ་བ་ལས་ནི་འབྲས་
Chinese
不识贤善之所在，他处世间皆烦恼。 谁人仅学一字偈，上师传授于弟子， 凡所施予无有债，此物世上实难寻。 哪位上师授一字，不敬献上身口意， 将于乌鸦处百次生，转为麻风血污身。 智慧经卷勤研习，若不师承上师教， 犹如娼妓身怀妊， 聚会之中不庄严。 婆罗门之上师乃火， 种姓之上师乃婆罗门， 妻子之上师乃丈夫， 众人之上师为不期而遇者。 有些朋友如花环， 有些朋友如木棉， 有些朋友如须弥山， 有些朋友如大地。 朋友如花环当舍弃， 如木棉般的朋友， 如须弥山般的朋友亦当舍， 应当亲近如大地般的朋友。 红色莲花本性及， 圣者利他之本性及， 非圣者无情之本性， 此三自然而成就。 谁使荆棘变得锋利？ 谁绘禽鸟之纹样？ 蔗糖甜木蜂蜜等， 此等一切皆自性成就。 何处之人如醉象般傲慢， 何处马与驴无差别， 何处幼童老妪无分别， 彼处贤者如何能安住？ 任何地方若无通达智者， 海中生之宝珠无人售。 价值连城之摩尼宝珠， 放牛娃说值三个粪球。 乌鸦群中天鹅不美妙， 狐狸群中狮子不美妙， 驴子群中骏马不美妙， 愚人堆里智者不美妙。 具德之人中功德增， 无德之人中功成过， 河水原本甚甘甜， 入海之后不堪饮。 功德勤奋方成就， 勤奋在于自身中， 勤奋而不学功德， 他人赞其具功德。 功德乃为最殊胜， 祖先血统皆无用。 众人皆应敬遍入天， 礼拜财神乃正道。 佛法之根本乃国王， 佛法之 根本乃僧侣婆罗门， 自根本生出果实。
English
Not knowing the place of the virtuous, elsewhere the world is afflicted. Whoever learns just one verse, when the guru teaches the disciple, whatever is given becomes debtless, such a thing is not found on earth. Whichever guru gives one letter, and does not pay homage, will be born hundreds of times in the place of crows, and will be born with leprosy and blood stains. Wisdom is learned from books, but if not learned from the guru, it is like a pregnant prostitute, not beautiful in the assembly. The guru of Brahmins is fire, the guru of lineage is Brahmin, the guru of a wife is her husband, the guru of all is the unexpected guest. Some friends are like garlands, some friends are like cotton trees, some friends are like Mount Meru, some friends are like the earth. Friends like garlands should be abandoned, friends like cotton trees, friends like Mount Meru should also be abandoned, one should rely on friends like the earth. The nature of the red lotus, and the nature of the holy one who benefits others, and the nature of the unloving non-holy one, these three are naturally accomplished. Who made the thorns sharp? Who drew the patterns of wild animals and birds? Sugar cane, sweet wood, honey, etc., all these are accomplished by nature itself. Where people are arrogant like drunken elephants, where there is no difference between horses and donkeys, where there is no distinction between young children and old women, how can a virtuous person dwell there? In any place where there is no wise person who understands everything, a jewel born from the ocean is not sold there. A priceless jewel of clear water, a cowherd says it is worth three dung balls. A swan is not beautiful in a flock of crows, a lion is not beautiful in a flock of foxes, a thoroughbred horse is not beautiful in a flock of donkeys, a wise man is not beautiful among fools. Merit increases among those with virtue, among those without virtue, merit becomes a fault, the water of a river is originally very sweet, but when it goes to the ocean it becomes undrinkable. Merit is accomplished through diligence, diligence resides in oneself, without diligence and learning merit, others proclaim that one has merit. Merit is the most excellent of all, ancestry is useless. All people should pay homage to the all-pervading one, worshiping the wealth god is the right path. The root of Dharma is the king, the root of Dharma is the monks and Brahmins, from the root comes the fruit.
Tibetan
བུ་སྐྱེ། །དེ་བས་རྩ་བ་གནོད་མི་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །མེ་ཏོག་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ཡིན། །མེ་ཏོག་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ། །དེ་ཕྱིར་མེ་ཏོག་ལ་མི་གཙེ། །རྒྱལ་པོ་ཤིང་དེ་དགེ་སྦྱོང་རྩ་བ་ཡིན། །བློན་པོ་ཡལ་ག་གྲོང་མི་འདབ་མ་ཡིན། །རྩ་བ་བསྲུངས་ན་ཤིང་དེ་མི་ཉམས་པ། །དེ་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལེགས་པར་བསྲུང༌། །ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་རག་ལས་གྱུར་ཀྱང་ན། །མི་ཡི་དབང་པོས་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་བསྲུང༌། །ཆོས་དང་ནོར་དང་གྲོགས་དང་སྙན་པ་དག །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ལས་འཐོབ། །རྒྱལ་པོ་ཙ་ན་ཀ་ཡི་བློས། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ལོངས་སྤྱོད་ལྷ་ཡིས་བསྟངས་པ་དང༌། །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བློ་ལྡན་མཁས་པ་ཐར་པའི་ཕྱིར། །གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་བསླབ་ཅིང༌། །བསླབས་པས་འདི་ལ་གནས་གྱུར་ན། །དཔལ་དང་དགེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་དགྲ་ཡིས་མི་ཚུགས་ཤིང༌། །ནད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ནང་པར་དང་ནི་དགོངས་ཀའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོས་འདི་ནི་བཟླ་བར་བྱ། །གང་གིས་འདི་དོན་ལེགས་བསམས་ནས། །ཇི་བཞིན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་གྱུར་ན། །དེས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཡུལ་འཁོར་ཡང༌། །རྟག་ཏུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དཔལ་ལྡན་པ་ལ་ཀཏྱའི་བུས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཏུས་པ། །ཐོས་པའི་ནོར་མེད་ས་སྟེངས་ན། །ལོང་པ་ཡིན་སྙམ་བསམས་ཏེ་བྱས། །ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་པོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་བྷཱ་ཀ་ར་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ། ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས།
Chinese
子生。因此根本不要损害。 佛法的果实是国王。 花朵是沙门和婆罗门。 从花朵中才能生出果实。 因此不要伤害花朵。 国王是树，沙门是根本。 大臣是树枝，村民是树叶。 如果守护根本，树就不会衰败。 因此要好好守护沙门和婆罗门。 即使一切都依赖于他人， 人的君主也要守护沙门和婆罗门。 佛法、财富、朋友和名声等， 都能从好好供养沙门和婆罗门中获得。 国王查纳卡的智慧， 经过对所有论典的仔细研究， 享用如同天神般的供养， 会特别转变为智慧。 为了解脱的有智慧的智者， 谁学习这部论典， 学习后安住于此， 将获得荣耀和善德。 敌人无法战胜他， 也不会有疾病的恐惧。 早晨和傍晚的时候， 国王应该念诵此论。 谁好好思考此论的意义， 并如实地遵照执行， 他的王位和国土， 将永远增长。 吉祥者啦啦·卡提亚之子， 从法理的论典中摘录， 在没有听闻之财富的地面上， 心想如同盲人一般而作。 查纳卡国王的法理论典第八品圆满。 印度堪布帕布卡拉室利弥扎和校对的译师比丘仁钦桑布翻译并审定。 查纳卡国王的法理论典。
English
A child is born. Therefore, do not harm the root. The fruit of Dharma is the king. The flowers are ascetics and Brahmins. Fruits are born from flowers. Therefore, do not harm the flowers. The king is the tree, the ascetics are the root. The ministers are the branches, the villagers are the leaves. If the root is protected, the tree will not decay. Therefore, protect the ascetics and Brahmins well. Even if everything depends on others, The ruler of men should protect the ascetics and Brahmins. Dharma, wealth, friends, and fame, Are obtained from properly supporting ascetics and Brahmins. The wisdom of King Canaka, After carefully examining all the treatises, Enjoying offerings like the gods, Will especially transform into wisdom. For the wise and learned for liberation, Whoever studies this treatise, And having studied, abides in it, Will obtain glory and virtue. Enemies cannot defeat him, And there will be no fear of disease. In the morning and in the evening, The king should recite this. Whoever thinks well of the meaning of this, And follows it as it is, His kingdom and land, Will always increase. The son of the glorious Lala Katya, Extracted from the treatise on law, On the ground without the wealth of hearing, Thinking like a blind man, he did this. The eighth chapter of the Treatise on the Law of King Canaka is complete. Translated and finalized by the Indian Abbot Prabha Kara Shri Mitra and the reviser, the monk Rinchen Zangpo. The Treatise on the Law of King Canaka.