Tibetan
སྲུན་མཛའ། །དྲུག་པོ་འདི་དག་ཆུ་བུར་མཚུངས། །ཉམ་ཆུང་དཔུང་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །བྱིས་པའི་དབུང་ནི་ད་མོ་ཡི། །གླེན་པའི་དཔུང་ནི་མི་སྨྲ་ཡིན། །རྐུན་མའི་དཔུང་ནི་བརྫུན་ཚིག་ཡིན། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་རྟོགས་གྱུར་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིས། །ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །བློ་ཡིས་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དོན་རྣམས་ཀུན། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བརྐམ་ཆགས་བག་མེད་ཡིད་ཆེས་པས། །གསུམ་པོས་སྐྱེས་བུ་སླུ་བར་བྱེད། །དེ་བས་བརྐམ་ཆགས་བག་མེད་དང༌། །ཡིད་ཆེས་སུ་ཡང་མི་བྱའོ། །ལྐོག་ན་བྱ་བ་ཉམས་བྱེད་པ། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་སྨྲ་བྱེད་པ། །དུག་བུམ་ཁ་ན་འོ་མ་ཅན། །དེ་འདྲའི་མཛའ་བོ་སྤང་བར་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་འདྲེས་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའང་རླག་པར་བྱེད། །ཆུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དང་བ་ཡང༌། །འདམ་གྱིས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་བྱེད། །གང་ཞིག་མགྲོན་མཆོད་ལྷག་མར་གྱུར་དེ་ཟས། །གང་ ཞིག་སྡིག་པ་མི་བྱེད་དེ་ཤེས་ལྡན། །གང་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་ཕན་དེ་མཛའ་བོ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཡོ་མེད་པས་བྱེད་དེ་ཆོས་ཡིན། །གང་ཞིག་རྒན་མེད་པ་དེ་འདུན་ས་མིན། །གང་ཞིག་ཆོས་ལྡན་མི་སྨྲ་དེ་རྒན་མིན། །གང་ལ་བདེན་མེད་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་དེ་བདེན་མིན། །གང་དུ་སེམས་དང་དགའ་བ་བཀྲ་ཤིས་དེ། །གང་ཞིག་གཞན་ལ་མི་རྟེན་དེ་འཚོ་བ། །གང་ཞིག་རང་མི་དང་སྤྱོད་དེ་བསགས་པ། །གང་ཞིག་དགྲ་བོ་ཟིལ་གནོན་དེ་ང་རྒྱལ། །གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་བྲལ་དེ་དེས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་སྲེད་པས་མ་རྨོངས་དེ་དཔལ་ཡིན། །གང་ཞིག་བག་ཕེབས་གྱུར་པ་དེ་མཛའ་བོ། །གང་ཞིག་དབང་པོ་དུལ་བ་དེ་དཔའ་བོ། །རྒྱལ་པོ་མེད་པར་འདུག་མི་བྱ། །བུད་མེད་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་དང༌། །གཙོ་མང་ཡོད་པར་གནས་མི་བྱ། །རྒྱལ་པོ་མཁས་ཡོད་གནས་པར་བྱ། །གཞོན་ནུའི་ཚེ་ན་པས་བསྲུངས་ལ། །ལང་ཚོའི་ཚེ་ན་ཁྱོས་བསྲུངས་ཤིང༌། །རྒན་པའི་ཚེ་ན་བུས་བསྲུངས་པས། །བུད་མེད་རང་དགར་གནས་མ་ཡིན། །གཅེར་བུའི་ཁྲུས་དང་གླང་པོ་མྱོས། །བ་ནི་དད་པོ་བེའུ་སྐྱེས་པ་དང༌། །ཆུ་མེད་པ་ཡི་སྦལ་བ་དག །རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །ནོར་གྱིས་གདུངས་ལ་གཉེན་མེད་བཤེས་ཀྱང་མེད། །འདོད་པས་གདུངས་ལ་འཇིགས་མེད་ངོ་ཚ་མེད། །བཀྲེས་པས་གདུངས་ལ་སྟོབས་མེད་མདངས་ཀྱང་མེད། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་ལ་གཉིད་མེད་བདེ་བ་མེད། །རིགས་ནི་སྤྱོད་པས་སྟོན་པར་བྱེད། །ཡུལ་ནི་
Chinese
贤者之语。 这六者犹如水泡： 弱者的军队是国王， 孩童的军队是妇女， 愚者的军队是不语者， 盗贼的军队是谎言。 无论人如何， 精通经论， 那么，他的智慧， 必定会产生差别。 无论人如何， 以智慧行善业， 那么，一切事情， 都会成就，对此毫无疑问。 贪婪、放逸、轻信， 这三者会欺骗人。 因此，贪婪、放逸， 以及轻信，都不要有。 暗地里破坏事情， 当面却甜言蜜语， 如同毒瓶口含乳， 这样的朋友应当远离。 与恶人交往， 也会使好人堕落。 水即使非常清澈， 也会被泥土弄浑浊。 谁食用供养宾客后的剩余食物， 谁不做恶事，谁就有智慧， 谁在暗中帮助你，谁就是朋友， 谁以诚实无欺的方式行事，谁就是正法。 没有老者的地方，不是集会之处， 没有持法之人的地方，不是长者。 没有真实的地方，那不是正法， 与欺骗有关联的地方，那不是真实。 哪里有心和喜悦，哪里就有吉祥， 谁不依赖他人，谁就能生存， 谁与自己的人相处，谁就能积累， 谁能战胜敌人，谁就有骄傲。 谁没有骄傲，谁就是贤者， 谁不被贪欲迷惑，谁就有光彩， 谁变得放松，谁就是朋友， 谁能调伏自己的感官，谁就是勇士。 没有国王的地方，不要居住， 妇女当家作主的地方， 首领众多之处，不要居住， 应该居住在有贤明国王的地方。 年幼时由父亲守护， 青春时由丈夫守护， 年老时由儿子守护， 妇女不能自由自在地生活。 裸体的沐浴和醉酒的大象， 母牛相信刚生下的小牛， 以及没有水的地方的青蛙， 都应该长久地远离。 被财富折磨的人没有亲戚也没有朋友， 被欲望折磨的人没有畏惧也没有羞耻， 被饥饿折磨的人没有力气也没有光彩， 被疾病折磨的人没有睡眠也没有快乐。 种姓是通过行为来展现的， 国家是
English
Words of the Wise. These six are like water bubbles: The army of the weak is the king, The army of children is women, The army of fools is the silent, The army of thieves is lies. However a person, becomes proficient in scriptures, Then, his wisdom, will surely give rise to distinction. However a person, performs virtuous deeds with wisdom, Then, all matters, will be accomplished, there is no doubt about this. Greed, negligence, and credulity, these three deceive a person. Therefore, greed, negligence, and credulity, should not be had. One who ruins things in secret, but speaks sweetly to your face, like a pot of poison with milk on top, such a friend should be abandoned. Association with bad people, will also cause good people to fall. Even water that is very clear, will be muddied by mud. Whoever eats the leftover food after serving guests, whoever does not commit evil is wise, whoever helps you in secret is a friend, whoever acts with honesty and without deceit is Dharma. A place without elders is not a place for gatherings, A place without Dharma holders is not a place for elders. A place without truth is not Dharma, A place associated with deception is not truth. Where there is heart and joy, there is auspiciousness, whoever does not rely on others can survive, whoever gets along with their own people can accumulate, whoever can conquer enemies has pride. Whoever is without pride is wise, whoever is not deluded by desire has splendor, whoever becomes relaxed is a friend, whoever tames their senses is a hero. A place without a king should not be inhabited, A place where women are the masters, A place with many leaders should not be inhabited, One should inhabit a place with a wise king. In youth, protected by the father, in adolescence, protected by the husband, in old age, protected by the son, women cannot live freely. Naked bathing and drunken elephants, a cow believing in her newborn calf, and frogs in a place without water, should all be avoided for a long time. A person tormented by wealth has no relatives or friends, A person tormented by desire has no fear or shame, A person tormented by hunger has no strength or radiance, A person tormented by illness has no sleep or happiness. Lineage is shown through conduct, A country is
Tibetan
སྐད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད། །བརྩེ་བར་རྟབ་རྟབ་བྱེད་པས་སྟོན། །ཁ་ཟས་ལུས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་ཡིད་དང་མཐུན་གྱུར་པ། །རིང་ན་གནས་ཀྱང་གམ་ན་འདུག །གང་ཞིག་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། །གམ་ན་གནས་ཀྱང་ཐག་རིང་ཡིན། །མི་ནི་སྨྲ་སྤོབས་ཞན་པའི་རིག་པ་དང༌། །བསྟན་བཅོས་སྐྱེས་བུ་ངན་པའི་ལག་གནས་པ། །ལོང་བའི་ཆུང་མ་གཟུགས་བཟང་ལྟ་བུ་སྟེ། །ལུས་ཅན་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ནོར་ནི་རི་བྲགས་ཀུན་ན་མེད། །མུ་ཏིག་ཉ་རྣམས་ཕལ་ལ་མེད། །ནགས་ཚལ་ཀུན་ལ་ཙན་དན་མེད། །དམ་པ་ཀུན་ན་ཡོད་པ་མིན། །རྐང་གཉིས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཕྱུགས། །བླུན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །མི་མངོན་པ་ཡི་ཚེར་མ་ལྟར། །ཚིག་གི་ཟུག་རྔུས་གནོད་ བ་སྐྱེད། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་བུ་དག་ནི། །རིག་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱར་བྱ། །མཁས་ཤིང་བློ་ནི་ཕུན་ཚོགས་ངན། །རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་ཞིག་གཞོན་ཚེ་རིག་མི་སློབ། །ཕ་དགྲ་མ་ནི་ཞེས་དགྲ་ཡིན། །ངང་བའི་ནང་ན་ཆུ་སྐྱར་ལྟར། །མང་པོའི་ནང་ན་མཛེས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བློ་རྒྱ་ཆེ་འདོད་ན། །ཚིགས་བཅད་དམ་ནི་དེ་ཡི་ཕྱེད། །རྐང་པའམ་ཡི་གེ་བསླབས་པ་ཡིས། །ཉི་མ་དོན་མེད་མི་བྱའོ། །གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་ཕུན་ཚོགས་ཤིང༌། །རིགས་མཐོ་བ་ལས་བྱུང་གྱུར་ཀྱང༌། །རིགས་དང་བྲལ་ན་མི་མཛེས་ཏེ། །ཀིང་ཤུ་ཀ་ཡི་མེ་ཏོག་ལྟར། །བྲིད་པ་ལས་ནི་ཉེས་པ་འབྱུང༌། །བརྡེག་པ་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་མང༌། །དེ་བས་བུ་དང་སློབ་མ་ལ། །བརྡེག་པར་བྱ་ཡིས་བྲིད་མི་བྱ། །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་བྲིད་བྱ་སྟེ། །ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བརྡེག་པར་བྱ། །ལོ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང༌། །བུ་ལ་མཛའ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད། །དྲི་རབ་བཟང་ཞིང་མེ་ཏོག་རྒྱས། །ཤིང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ནགས་སུ་ནི། །ནགས་དེ་ཐམས་ཅད་བསྒོས་པར་འགྱུར། །རིགས་ལ་བུ་བཟང་དེ་དང་འདྲ། །རང་བཞིན་བཟང་ཞིང་རིགས་ལྡན་པ། །བུ་ནི་བཟང་པོ་གཅིག་པོ་ཡིས། །རིགས་ནང་སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་དེ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གསལ་བྱེད་ཡིན། །ཤིང་སྐམ་སྡོང་བུ་གཅིག་པུ་ཞིག །མེ་ཡིས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ན། །ནགས་དེ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་ཡིན། །རིགས་ནང་བུ་ངན་དེ་དང་འདྲ། །ཚིག་ཙམ་ཀླག་པ་ཉིད་དང་ནི། །གང་གཞན་བསྟན་བཅོས་ལ་དཔྱོད་དང༌། །ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ལྡན་པ་སྟེ། །བྱ་བར་མ་རྨོངས་གང་དེ་མཁས། །ལ་ལ་མི་ཤེས་པས་ཉམས་ལ། །ཁ་ཅིག་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམས་ལ། །ལ་ལ་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས། །ཤེས་ལྡན་མཁས་པ་གཞན་ཡིན་ལ། །བསྟན་བཅོས་མཁས་པའང་གཞན་ཡིན་ཞིང༌། །ག
Chinese
语言能显示，以爱而殷勤能显示，食物以身体来显示。无论与心意相合的，即使相隔遥远也如在身边；无论与心意不合的，即使近在咫尺也如相隔遥远。人的智慧若因不善言辞而显得不足，论典若在恶人手中，犹如盲人的妻子容貌姣好，却不能令有情众生欢喜。财富并非遍布山岩，珍珠并非常见于鱼类之中，檀香并非遍布所有森林，圣者并非处处皆是。对于两条腿的动物来说，显而易见的是财富，愚笨之人应当完全舍弃，如同隐藏的荆棘一般，言语的芒刺会带来伤害。智者应当经常让孩子们学习各种知识，聪明且智慧圆满之人，恒常都会受到供养。如果在年轻时不学习知识，父母就是敌人。如同天鹅中的水鸟一般，在众人之中并不美丽。如果想要心胸开阔，就应该学习诗句或者诗句的一半，四分之一句或一个字，不要让一天白白流逝。即使外貌和青春美好，出身高贵，如果缺乏智慧，也不会美丽，如同金雀花的鲜花一般。溺爱会带来过失，鞭打能增长优点，因此对于孩子和学生，应该鞭打而不是溺爱。五岁之前应该溺爱，十岁之前应该鞭打，当年龄达到十六岁时，应该像对待朋友一样对待孩子。气味芬芳，鲜花盛开，一棵树也能使整个森林充满香气，家族中的好孩子就像这样。天性善良且具有高贵血统，这样的好孩子，如同家族中的雄狮，像月亮一样照亮家族。一棵枯萎的树，一旦被火焰点燃，就会烧毁整个森林，家族中的恶子就像这样。仅仅是诵读词句，以及对其他论典进行思辨，所有这些都充满烦恼，不迷惑于事务的人才是智者。有些人因无知而衰败，有些人因放逸而衰败，有些人因天性而衰败，有些人因自身的过错而衰败。具有知识的智者是一种人，精通论典的智者又是另一种人。
English
Language reveals, affection shows through diligence, food is shown by the body. Whatever is in accordance with the mind, even if far away, feels near; whatever is not pleasing to the mind, even if nearby, feels distant. A person's intelligence, if lacking eloquence, seems insufficient, and a treatise in the hands of a wicked person is like a blind man's beautiful wife, unable to bring joy to sentient beings. Wealth is not found in every mountain rock, pearls are not commonly found in fish, sandalwood is not found in every forest, and saints are not everywhere. For two-legged beings, wealth is obvious, and foolish people should be completely abandoned, like hidden thorns, the barbs of words cause harm. The wise should always engage their children in various kinds of knowledge, and those who are intelligent and have perfect wisdom are always revered. If one does not learn knowledge in youth, parents are enemies. Like a water bird among swans, one is not beautiful among many. If you want to broaden your mind, you should learn a verse or half a verse, a quarter of a verse, or even a single letter, and do not let a day pass in vain. Even if one has beauty and youth, and comes from a noble lineage, if one lacks wisdom, one will not be beautiful, like the flowers of the kimshuka tree. Indulgence leads to faults, and beating increases virtues, therefore, for children and students, one should beat rather than indulge. Until the age of five, one should indulge, until the age of ten, one should beat, and when the age reaches sixteen, one should treat the child like a friend. With a very good fragrance and abundant flowers, even one tree can fill the entire forest with fragrance, and a good child in a family is like that. One who is naturally good and has a noble lineage, such a good child, like a lion in the family, illuminates the family like the moon. A single withered tree, once ignited by fire, will burn the entire forest, and a bad child in a family is like that. Merely reciting words, and speculating on other treatises, all of these are full of afflictions, and one who is not confused in actions is wise. Some decline due to ignorance, some decline due to carelessness, some decline due to their nature, and some decline due to their own faults. A wise person with knowledge is one thing, and a wise person who is proficient in treatises is another.