Tibetan
ཁོ་ན་བཤད་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །བྲན་གཡོག་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱ། །བདེན་དང་ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་ཡིས། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་འཁོར་བསྐྱང་བྱ་ཞིང༌། །གཞན་གྱི་དཔུང་ནི་གནོད་པ་དང༌། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱིས་ས་བསྐྱང་བྱ། །ཀུན་དགའ་ར་བའི་ཕྲེད་བརྒྱུད་ལྟར། །མེ་ཏོག་མེ་ཏོག་ཙམ་བཏུ་ཡི། །སོལ་བ་མཁན་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །རྩ་ནས་གཅད་པར་མི་བྱའོ། །འོ་མ་བཞོས་ནས་འཐུང་བཞིན་དུ། །བ་ནི་གསད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་འཁོར་ནི། །དུས་ཤེས་ནས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་བྱ། །བ་ཡི་བརླ་ནི་བཅག་གྱུར་ན། །བཞོ་བས་འོ་མ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཡུལ་འཁོར་ཚུལ་མིན་པས། །གནོད་པ་བྱས་ན་འཕེལ་མི་འགྱུར། །ཡུལ་འཁོར་སྦྲང་རྩི་ལྟར་སྤྱད་ཅི། །སྦྲང་བུ་གསད་པར་མི་བྱའོ། །བ་ལས་བདག་པོས་བཞོ་བལྟར། །རྒྱལ་པོས་ས་ནི་དེ་ལྟར་བསྐྱང༌། །དེ་བས་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ས་ནི་རྗེས་སུ་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །ས་རྣམས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ན་ནི། །ཚེ་དང་ སྙན་པ་གྲགས་དཔུང་འཕེལ། །བརྟན་རྣམས་ཕོངས་པ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང༌། །རྣམ་པར་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་ཁར་ཆུད་ཀྱང༌། །སླར་ཡང་འཆར་བར་མི་བྱེད་དམ། །གླུ་མཁན་གར་མཁན་རི་མོ་མཁན། །རོལ་མོ་མཁན་དང་རྩིས་མཁན་དང༌། །དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འཕང་སློབ་དཔོན། །ས་ཡི་བདག་པོས་འབད་དེ་སྲུང༌། །བྲན་གཡོག་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །གང་ཞིག་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་དག །དེ་ནི་སྦྲུལ་ནག་མཆེ་བ་ཟུག །ཉེས་པའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོས་འགྱུར་ཞིང་གཡོན་ཅན་ལ། །ཡོན་པོ་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱད། །སྡུག་ལ་མཛའ་དང་གཡོ་ལ་གཡོ། །དྲང་པོ་རྣམས་ལ་ཁོང་དྲང་ཉིད། །མི་བརྟན་པ་ལ་བརྟན་པ་དང༌། །ལོག་པར་སྨྲ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཙང་སྤྲ་སྤྱོད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཡོག་འཁོར་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པས་བསྡུ། །གཡོག་འཁོར་ནོར་གྱིས་དྲེགས་པ་དང༌། །གང་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྡོ་དང༌། །ཉམ་ཆུང་གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ནི། །དགྲ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། །ས་བདག་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པར། །ཁྲོ་གཉེར་དག་ནི་མི་བྱ་ཞིང༌། །བྲན་གཡོག་ནོར་མེད་པར་མ་ཡིན། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །ས་བདག་གིས་ནི་རྩེད་མོ་དང༌། །བདེ་ལ་ཆགས་པ་རིང་དུ་སྤང༌། །ཁྱིམ་ན་གནས་བཞིན་དགྲ་བོ་ལའང༌། །བདེ་བས་རབ་ཏུ་གདུལ་བར་བྱ། །བརྩོན་དང་བརྟུལ་ཕོད་བརྟན་པ་དང༌། །བློ་དང་ནུས་པ་ཕ་རོལ་གནོན། །ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་གང་ལ་ཡང༌། །དེ་ལ་ལྷ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ། །གང་སྲིད་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་ཡིས། །སྒྲུ
Chinese
唯有宣说之。 善于一切国王者， 应当善加考察奴仆。 依于真实与正法者， 应当恒常守护国土， 他人的军队是损害， 恒常以正法守护土地。 如同欢喜园的横向蔓延， 仅仅采摘花朵而已， 如同烧炭者一样， 不应从根斩断。 挤奶后饮用之时， 不应杀死母牛。 同样，国王的国土， 知晓时机后享用。 如果折断母牛的腿， 挤奶也无法获得牛奶。 同样，以不如法的方式损害国土， 无法增长。 国土应当像蜂蜜一样使用， 不应杀死蜜蜂。 如同主人从母牛挤奶一样， 国王也应如是守护土地。 因此，以一切努力， 应当随后守护土地， 如果善加守护土地， 寿命和 名声、声誉、军队增长。 坚定者即使获得贫穷， 也不会完全衰败， 月亮即使落入罗睺口中， 难道不会再次出现吗？ 歌者、舞者、画师， 乐师和占卜师， 意义的论典、箭术教师， 土地的拥有者应当努力守护。 对于奴仆，无缘无故地， 谁若发怒， 那就像黑蛇咬伤， 被罪过的毒药所侵袭。 国王对于变化无常和奸诈者， 应当以正直来对待。 对于恶劣者友善，对于狡猾者狡猾， 对于正直者内心正直。 对于不稳定者坚定， 对于邪说者也同样。 如同孔雀的行为一样， 以布施来聚集仆从眷属。 仆从眷属因财富而骄傲， 谁若与国王作对， 以及让弱者投入战争， 将会被敌人的威力所压倒。 土地的拥有者恒常无缘无故地， 不应发怒皱眉， 奴仆并非没有财富， 国王的法应当守护。 土地的拥有者对于嬉戏和， 贪恋安乐应当远离。 即使住在家里，对于敌人也， 应当以安乐来调伏。 精进和勇猛坚定， 智慧和能力压伏他人。 无论对于哪种六种功德， 天神也会对其生起欢喜。 无论谁以贪图王位， 努
English
Only that should be said. The one who is wise in all kings, Should carefully examine servants. The one who relies on truth and dharma, Should always protect the country, The army of others is harmful, Always protect the land with dharma. Like the horizontal spread of a pleasure garden, Only picking flowers, Like a charcoal maker, Should not be cut from the root. While milking and drinking milk, Do not kill the cow. Similarly, the king's country, Enjoy after knowing the time. If the cow's thigh is broken, Milking will not get milk. Similarly, if the country is harmed in an improper way, It will not increase. The country should be used like honey, Do not kill the bees. Just as the owner milks from the cow, The king should protect the land in the same way. Therefore, with all efforts, The land should be protected afterwards, If the lands are well protected, Life and Fame, reputation, and army increase. Even if the steadfast ones get poverty, They will not be completely destroyed, Even if the moon falls into the mouth of Rahu, Will it not appear again? Singer, dancer, painter, Musician and astrologer, Meaningful treatises, archery teachers, The owner of the land should strive to protect. For servants, for no reason, Whoever gets angry, That is like a black snake biting, Afflicted by the poison of sin. The king, for the fickle and deceitful, Should always use honesty. Be kind to the bad, be cunning to the cunning, Be honest in heart to the honest. Be firm to the unstable, The same is true for heretics. Like the behavior of a peacock, Gather servants and retinues with generosity. Servants and retinues are proud of wealth, Whoever opposes the king, And let the weak enter the war, Will be overwhelmed by the enemy's power. The owner of the land should always, without reason, Not be angry and frown, Servants are not without wealth, The king's law should be protected. The owner of the land should be far away from play and, Attachment to pleasure. Even living at home, even to the enemy, Should be subdued with ease. Diligence and bravery are firm, Wisdom and ability suppress others. Whatever of the six virtues, Even the gods will rejoice in him. Whoever desires the kingdom, Striv
Tibetan
བ་ཀྱང་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། །སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བས་ཉེས་པ་མིན། །ཙ་ན་ཀའི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།གཡོག་འཁོར་གང་གི་ཡོན་ཏན་ནི། །གང་ཡིན་ཡོངས་བརྟགས་བཤད་པར་བྱ། །མཛངས་ཤིང་བྱ་བ་ཀུན་ལ་མཁས། །གྲུབ་མཐའ་བསྟན་བཅོས་ལ་རབ་བྱང༌། །རྟག་པར་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་སྒྲུབ། །འདི་ནི་བློན་པོ་ཡིན་པར་བཤད། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ནི་ཡན་ལག་ཤེས། །བཟླས་དང་སྦྱིན་སྲེག་དག་ལ་བརྩོན། །རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་བརྗོད་ལ་བརྩོན། །འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་མདུན་ན་འདོན། །ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་ལ་ལེགས་བསླབས། །ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག །ངང་ཚུལ་བཟང་ལ་བྱ་བ་མཁས། །འདི་ནི་སྨན་པ་ཡིན་ཞེས་ བྱ། །བློ་ལྡན་སྨྲ་མཁས་ཤེས་རབ་ཆེ། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་དབང་པོ་དུལ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་མཐོང་བ། །འདི་ནི་ཡི་གེ་པ་ཞེས་བྱ། །རིགས་དང་ངང་ཚུལ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །བདེན་དང་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ། །གཟུགས་བྱད་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་སྤྱན་མིག་ཡིན་པར་བཤད། །རང་ལུགས་མ་འཆོས་རྒྱལ་ལ་བསྟེན། །རིན་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྟོགས་ཤེས། །སྨ་མ་བབ་ཅིང་རྩོལ་བ་ཅན། །དམག་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །བརྡ་ལ་ལེགས་པར་བྱང་གྱུར་ཅིང༌། །སྟོབས་ལྡན་མཐོང་ན་སྡུག་པ་དང༌། །བག་ཡོད་ནོར་ནི་ཆེ་བ་དག །སྒོ་དཔོན་ཆེན་པོར་དེ་བཤད་དོ། །བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང༌། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་རྟོག་མཁས་ཤིང༌། །བརྟན་ལ་ཇི་བཞིན་ལན་འདེབས་ཤིང༌། །འདི་ནི་ཕོ་ཉར་ཤེས་པར་བྱ། །གཡོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་མཁས། །དགེ་ཞིང་སྙན་སྨྲ་དབང་པོ་ཞི། །གཙང་སྦྲ་ཆེ་ཞིང་ཡིད་བརྟེན་རུང༌། །འདི་ནི་ཕྱག་ཚང་ཡིན་པར་བཤད། །ཞར་བ་ཞ་བོ་མ་ནིང་དང༌། །སྒུར་པོ་རྒན་པོ་དབང་པོ་བསྡམས། །འདི་དག་བཙུན་མོའི་སྲུང་མར་ནི། །རྒྱལ་པོས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ། །བྲན་གཡོག་མཆོག་དང་ཐ་མ་དང༌། །བར་མ་མང་པོ་ཤེས་བྱས་ནས། །དེ་རྣམས་ལས་དོན་གསུམ་པོ་ལ། །ཅི་རིགས་པར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །སྨྲ་མང་ཁེངས་དང་ལེ་ལོ་ཅན། །གདུག་དང་གཡོན་ཅན་ཕོངས་ཆོས་ལྡན། །ཆོག་མི་ཤེས་དང་སྨེ་ཤ་ཟ། །བྲན་གཡོག་རྒྱལ་པོས་སྤང་བར་བྱ། །བདག་པོ་ལ་འཁུ་སྤང་བྱ་ཞིང༌། །ཤིན་ཏུ་བཀྲེན་པའི་མི་སྲུན་ཡང༌། །བཀྲེན་པས་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པས། །དེ་བཀྲེན་འདི་གནོད་བྱེད་པ་ཡིན། །མི་སྲུན་བརྐམ་ཆགས་ཕོངས་ཆོས་ཅན། །མུ་ཅོར་སྨྲ་དང་གུས་པ་མེད། །ཞེ་འགྲས་པ་དང་སྡིག་ལས་ཅན། །རྒྱལ་པོས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །སྐྱོད་དང་སྨྲ་བ་ལྕེ
Chinese
即使没有获得财富，那也是福德的缘故，不是因为人的努力而造成的过失。《萨那迦国王律法论》第四章。 任何侍从的功德，是什么都详细考察说明。 聪明且擅长所有事务，精通宗派论典，经常处理国王的事务，这被认为是大臣。 了解吠陀的支分，勤于念诵和火供，经常勤于说吉祥语，这是国王的祭司。 很好地学习了寿命吠陀，通晓一切且外貌好看，品行好且擅长事务，这被称为医生。 聪明、善辩、智慧大，说真话且调伏根门，很好地看到所有论典，这被称为文书。 具备种姓、品行和功德，极其倾向于真理和正法，容貌极其端庄，这被认为是国王的眼睛。 不改变自己的习俗而侍奉国王，完全通晓所有珍宝，胡须已长且有毅力，要知道这是军人。 很好地精通手势，有力量且看起来好看，谨慎且财富巨大，这被认为是伟大的守门人。 聪明且智慧大，擅长揣摩他人的想法，稳重且如实回答，要知道这是使者。 精通所有烹饪论典，善良且言语悦耳，根门寂静，非常干净且值得信赖，这被认为是厨师。 瞎子、瘸子、太监，驼背、老人、根门被束缚，国王应该安排这些人作为妃子的守卫。 了解了上等、下等和中等的许多奴仆后，应该将他们分配到这三种事务中。 多言、傲慢且懒惰，恶毒、奸诈且贫穷，不知满足且吃污秽之物，国王应该抛弃这样的奴仆。 应该抛弃对主人怀有恶意的人，以及极其吝啬的不驯服之人，因为吝啬而不知差别，因此这种吝啬会造成损害。 不驯服、贪婪、贫穷，胡说八道且不恭敬，怀有敌意且行为恶劣，国王应该完全抛弃这些人。 行动和言语轻
English
Even if wealth is not obtained, that is due to merit, not a fault caused by human effort. Chapter Four of "The Treatise on the Laws of King Canaka." The qualities of any attendant, whatever they are, should be thoroughly examined and explained. Intelligent and skilled in all tasks, well-versed in sectarian treatises, constantly attending to the affairs of the king, this is said to be a minister. Knowing the branches of the Vedas, diligent in recitation and fire offerings, constantly diligent in speaking auspicious words, this is the king's chaplain. Well-trained in the Ayurveda, knowing everything and pleasing to look at, with good conduct and skilled in tasks, this is said to be a doctor. Intelligent, eloquent, and of great wisdom, speaking truthfully and subduing the senses, seeing all treatises well, this is called a scribe. Possessing lineage, conduct, and qualities, supremely devoted to truth and dharma, with an extremely beautiful appearance, this is said to be the king's eye. Not changing one's own customs and serving the king, fully understanding all treasures, with a grown beard and perseverance, know that this is a soldier. Well-versed in gestures, strong and pleasing to look at, cautious and with great wealth, this is said to be a great gatekeeper. Intelligent and of great wisdom, skilled in discerning the thoughts of others, stable and answering truthfully, know that this is a messenger. Skilled in all culinary treatises, virtuous and speaking sweetly, with senses pacified, very clean and trustworthy, this is said to be a cook. Blind, lame, eunuch, hunchbacked, old, with senses restrained, the king should appoint these as guards for the consorts. Having understood the many superior, inferior, and intermediate servants, they should be assigned to these three tasks as appropriate. Talkative, arrogant, and lazy, malicious, deceitful, and poor, not knowing contentment and eating impure things, the king should abandon such servants. One should abandon those who harbor malice towards the master, and the extremely miserly and untamed, because they do not know the difference due to miserliness, therefore this miserliness causes harm. Untamed, greedy, poor, speaking nonsense and disrespectful, harboring enmity and acting wickedly, the king should completely abandon these people. Moving and speaking light