Tibetan
་གསོ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ད་རྒན་གྱི་ནད་ཕྱིར་དགྱེ་བ་དང༌། ནང་དུ་གུག་པ་གཉིས་ལ་ཡང་བླུད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བའི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱས་ན་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་གྱིས་སྣོད་ཆེན་པོ་བཀང་བའི་ནང་དུ་ལུས་བཅིངས་ཀྱིས་ཉལ་བ་ཡང་ཕན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིར་དགྱེ་བ་དང་ནང་དུ་གུག་པའི་ནད་འདི་ཉིད་ལས་ནང་དུ་གུག་པའི་ད་རྒན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའ་ཞིང་མི་བཟད་པའི་ནད་ཡིན་ནོ། །སོ་དང་བཞིན་གྱི་མདོག་ཉམས་ཤིང༌། །ཡན་ལག་ལྷོད་ཅིང་དྲན་པ་ཉམས། །རབ་ཏུ་རྡུལ་བ་གཞུ་རེངས་ཡིན། །དེ་ནི་ཞག་བཅུ་ལས་མི་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞུ་ལྟར་རེངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ད་རྒན་གྱི་ནད་སོ་དང་བཞིན་རས་ཀྱི་མདོག་ཉམས་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྷོད་ཅིང་ཞིགས་པ། དྲན་པ་སྟོར་ཞིང་ཉམས་པ། རྡུལ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཞག་བཅུ་ལས་མི་འཚོ་སྟེ། དེ་ལས་མི་ཐུབ་པོ། དེ་ལས་གཞན་ཤུགས་སྨན་གྱུར་འཚོ། །ལུས་སྒུབ་དང་འོན་གླེན་དང༌། །འཐེང་དང་ཞ་བོ་ གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས། །འཕྱེ་བོ་འམ་དབང་པོ་མ་ཚང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་གཞུ་ལྟར་རེངས་པའི་ད་རྒན་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཤུགས་དམན་ཞིང་ཞན་པར་འགྱུར་བས་ཞག་བཅུས་འཆི་སྟེ། གལ་ཏེ་འཚོ་བར་གྱུར་ན་ལུས་སྒུ་ཞིང་སྒུར་བ་དང༌། འོན་ཞིང་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང༌། འཐེང་ཞིང་རྐང་གིས་འགྲོ་མི་ཤེས་པ་དང༌། ཞ་ཞིང་ལག་པས་བྱ་བ་མི་ནུས་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ཉམས་ཤིང་བསྐམས་པ་དང༌། འཕྱེ་བོ་སྟེ་བརླ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་སྟེ་འོན་པ་དང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲམ་པ་ཉམས་པར་འགྲམ་པ་སྣུམ། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་རྣག་གནས་གཞུག །ཁ་གདངས་པ་ལ་ཀོ་སྐོ་ནི། །བཏེག་སྟེ་མཁས་པས་གཞུག་པར་བྱ། །འཐམས་པར་གྱུར་པ་ལྷག་མ་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་གུག་པ་ལྟ་བུར་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འགྲམ་པ་གནས་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་འཆུས་ཏེ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་དུགས་བྱས་ནས་རང་རང་གི་གནས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་དང༌། ཡང་ཁ་གདངས་པར་གྱུར་པའི་རླུང་གི་ནད་ལ་ཀོ་སྐོའི་ཕྱོགས་ནས་ལེགས་པར་བཏེག་སྟེ་རང་གི་གནས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་ལ། འཐམས་པར་གྱུར་པའི་ནད་ལྷག་མ་ལ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གུག་པའི་ད་རྒན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བའོ། །ལྕེ་ལྡིབས་གནས་སྐབས་ཇི་བཞིན་དུ། །རླུང་ནད་ཀྱི་ནི་གསོ་བ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྕེ་ལྡིབས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་རླུང་ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་ནད་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྟགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གླད་པ་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་ལ། །སྣ་སྨན་སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་དང༌། །མིག་དང་རྣ་བ་དགང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླད་པའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བའི་རླུང་གི་ནད་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་བཏང་བ་དང༌། སྤྱི་བོར་ཏིལ་མར་བསྐུ་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། མིག་དང་རྣ་བ་དགང་བའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དག་བྱའོ། །སྐྲང་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཚ་ཞིང་དམར་བཅས་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གླད་བའི་གཞོགས་ཕྱེད་ན་བ་དང༌། སྐྲང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀླད་ནད་དེ་ཚ་ཞིང་དམར་བ་དང་ བཅས་པ་ལ་ནི་གཏར་གདབ་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཞོགས་ཕྱེད་བསྐམས་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང༌། །སྣུམ་དང་ལྡན་པའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞོགས་ཕྱེད་བསྐམས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དཔུང་བ་འཇས་ལ་སྣ་སྨན་དང༌། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྣུམ་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔུང་པ་འཇས་པའི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྨན་སྣ་ནས་གཏང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །བརླ་རེངས་པ་ལ་སྣུམ་ཆོས་དང༌། །སྦྱང་བྱས་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །བད་ཀན་མ་ཞུ་ཚིལ་མང་བས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྩུབ་ཆོས་ཀྱི། །ཟད་པར་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརླ་རེངས་ཀྱི་རླུང་ནད་ལ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་སྦྱང་བ་བྱ་བ་བཀྲུ་སྨན་དང༌། སློན་སྨན་དང༌། མས་གཏོང་བ་དང་གཏར་ག་གདབ་པ་བན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བད་ཀན་དང་མ་ཞུ་བ་དང༌། ཚིལ་མང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་རྩུབ་པའི་ཆོ་ག་བྱས་བདག་གིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཟད་ཅིང་བསྐམས་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །ནས་དང་ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་སྦྱིན། །ཚོད་མ་ལན་ཚྭ་མེད་པ་ནི། །ཏིལ་མར་ཅུང་ཟད་ཆུར་བསྐོལ་བའམ། །སྐམ་སའི་ཤ་ནི་མར་མེད་དང༌། །སྦྲང་རྩི་ཆུ་དང་ཆང་རྙིང་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩུབ་པའི་ཆོ་ག་བྱ་བ་དེ་ཡང་ནས་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་ཞིང་ཚོད་མ་ཡང་ལན་ཚྭ་མེད་པ་ཏིལ་མར་ཅུང་ཟད་བཏབ་ནས་ཆུའི་ནང་དུ་བསྐོལ་བ་སྦྱིན་ལ། གཞན་ཡང་སྐམས་སའི་ཤ་མར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཕྱུག་པོའི་རླུང་ལ་དུག་མོ་ཡུངས། །ཡུང་བའི་སྡེ་ཚན་ཤུ་དག་སོགས། །བསྐོལ་ལ་རྒྱམ་ཚར་བཅས་པ་འམ། །བ་ར་ཎ་སོགས་ཕྱེར་སྦྱར་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱུག་པོའི་རླུང་ནད་ཅེས་བྱ་བའི་བརླ་རེངས་ཀྱི་ནད་ལ་ནི་དུག་མོ་ཡུངས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཤུ་དག་གི་སྡེ་ཚན་ནམ། ཡུང་བའི་
Chinese
难治愈。 所谓“难治愈”是指，对于老病向外弯曲和向内弯曲两种情况，也可以采用之前所说的灌肠、半身瘫痪的治疗方法，这样会有益处。 同样，将身体捆绑后躺在装满芝麻油的大容器中也有益处。 像这样，在外弯曲和内弯曲的疾病中，向内弯曲的老病是最难治愈且令人难以忍受的疾病。牙齿和面色衰败，肢体松弛，记忆力衰退，严重颤抖，身体僵硬如弓。 这种情况活不过十天。 所谓“这种情况活不过十天”是指，像弓一样僵硬的老病，牙齿和面容颜色衰败，身体肢体松弛无力，记忆力丧失衰退，严重颤抖，这种情况活不过十天，无法存活。 除此之外，如果病情稍轻可能会存活。身体弯曲，又聋又哑，跛足，残疾，半身不遂，只能用臀部行走或残缺不全。 所谓“身体弯曲，又聋又哑，跛足，残疾，半身不遂，只能用臀部行走或残缺不全”是指，如果像弓一样僵硬的老病，病情比之前所说的稍轻，不会在十天内死亡，如果存活下来，身体会弯曲佝偻，又聋，听力受损，跛足，无法用脚行走，残疾，无法用手做事，身体半边瘫痪萎缩，只能用臀部行走，或者身体残缺不全，比如耳聋眼瞎等。面颊受损时，用油润滑面颊。 用熏蒸的方法将脓液引到正确的位置。 对于张口不合的情况，用颚骨抬起，由有经验的人来复位。 对于肌肉痉挛的情况，按照治疗半身不遂的方法治疗。 所谓“面颊受损时，用油润滑面颊。 用熏蒸的方法将脓液引到正确的位置。 对于张口不合的情况，用颚骨抬起，由有经验的人来复位。 对于肌肉痉挛的情况，按照治疗半身不遂的方法治疗”是指，面颊从原来的位置移动错位受损的疾病，用油涂抹并熏蒸，使其恢复到原来的位置。 还有，对于张口不合的风病，从颚骨的方向好好抬起，使其恢复到原来的位置。 对于肌肉痉挛的疾病，按照治疗单侧弯曲的老病的方法治疗。 舌头僵硬时，根据情况。 按照治疗风病的方法治疗。 所谓“舌头僵硬时，根据情况。 按照治疗风病的方法治疗”是指，舌头僵硬的风病，按照之前所说的治疗风病的方法，根据疾病的部位
English
Difficult to cure. The so-called "difficult to cure" means that for the two conditions of old age disease bending outward and bending inward, the enema and hemiplegia treatments mentioned earlier can also be used, which will be beneficial. Similarly, it is also beneficial to lie down with the body tied up in a large container filled with sesame oil. In this way, among the diseases of bending outward and bending inward, the old age disease of bending inward is the most difficult to cure and the most unbearable disease. Teeth and complexion deteriorate, limbs are loose, memory declines, tremors are severe, and the body is stiff like a bow. This condition will not survive ten days. The so-called "this condition will not survive ten days" means that the old age disease that is as stiff as a bow, the color of the teeth and face deteriorates, the limbs of the body are loose and weak, memory is lost and declines, and tremors are severe, this condition will not survive ten days and cannot survive. Apart from this, if the condition is slightly milder, it may survive. The body is bent, deaf and mute, lame, disabled, hemiplegic, can only walk on the buttocks or is incomplete. The so-called "the body is bent, deaf and mute, lame, disabled, hemiplegic, can only walk on the buttocks or is incomplete" means that if the old age disease that is as stiff as a bow is slightly milder than what was said before, it will not die within ten days, and if it survives, the body will be bent and hunched, deaf, hearing impaired, lame, unable to walk on feet, disabled, unable to do things with hands, half of the body is paralyzed and atrophied, can only walk on the buttocks, or the body is incomplete, such as being deaf and blind. When the cheek is damaged, lubricate the cheek with oil. Use fumigation to draw the pus to the correct position. For the condition of not being able to close the mouth, lift up with the jawbone and have an experienced person reset it. For the condition of muscle spasm, treat according to the method of treating hemiplegia. The so-called "when the cheek is damaged, lubricate the cheek with oil. Use fumigation to draw the pus to the correct position. For the condition of not being able to close the mouth, lift up with the jawbone and have an experienced person reset it. For the condition of muscle spasm, treat according to the method of treating hemiplegia" means that for the disease where the cheek is moved from its original position and dislocated and damaged, apply oil and fumigate it to restore it to its original position. Also, for the wind disease of not being able to close the mouth, lift it up well from the direction of the jawbone and restore it to its original position. For the disease of muscle spasm, treat according to the method of treating old age disease with unilateral bending. When the tongue is stiff, depending on the situation. Treat according to the method of treating wind disease. The so-called "when the tongue is stiff, depending on the situation. Treat according to the method of treating wind disease" means that for the wind disease of tongue stiffness, treat according to the method of treating wind disease mentioned earlier, depending on the location of the disease.
Chinese
应当根据观察来配合治疗。对于半边头痛，应使用滴鼻药，在头顶涂抹芝麻油，并灌注眼睛和耳朵。对于半边头痛的风病，应使用从鼻孔给药的药物，在头顶涂抹芝麻油的疗法，以及灌注眼睛和耳朵的疗法，如前所述。对于肿胀，应使用催吐药。如果发热且发红，则应进行放血。对于半边头痛并伴有肿胀，应使用催吐药。或者，对于发热且发红的脑病，应通过放血来治疗。对于半身干燥，应使用油性疗法，并使用含油的泻药。对于半身干燥的单侧风病，应进行油性疗法等。对于手臂麻木，应使用滴鼻药，并在饭后给予油。对于手臂麻木的风病，应使用从鼻孔给药的药物等。对于大腿僵硬，应使用油性疗法，但泻药无效。因为是黏液不消化和脂肪过多引起的，因此应对其使用粗糙疗法，通过耗尽来治疗。对于大腿僵硬的风病，使用油性疗法和泻药，即泻药、催吐药、下泻药和放血等无效。为什么呢？因为是由黏液、不消化和脂肪过多引起的。因此，催吐药等是有害的。因此，应对其使用粗糙的疗法，通过耗尽和干燥黏液等来治疗。给予青稞、稗子和荞麦。蔬菜应无盐，略加芝麻油在水中煮沸，或给予无油的旱地肉等。给予蜂蜜、水和陈年酒。对于粗糙的疗法，应给予青稞等食物，蔬菜也应无盐，略加芝麻油在水中煮沸后给予，此外，还应给予无油的旱地肉等。对于富贵病（指生活富裕导致的疾病），使用葶苈子。葶苈子类、水柏枝等，煮沸后加入芒硝或，与印度楝等混合成粉末喂食。对于名为“富贵病”的大腿僵硬的疾病，应使用葶苈子等，或水柏枝类，或葶苈子的
English
Treatment should be combined based on observation. For hemicrania, nasal medicine, sesame oil on the crown of the head, and filling the eyes and ears should be used. For wind disorders of hemicrania, medicine administered through the nose, sesame oil applied to the crown of the head, and filling the eyes and ears should be done as previously mentioned. For swelling, emetic medicine should be administered. If it is hot and red, bloodletting should be performed. For hemicrania accompanied by swelling, emetic medicine should be administered. Alternatively, for brain disorders that are hot and red, treatment should be done by bloodletting. For hemilateral dryness, oily treatments and purgative medicine with oil should be administered. For unilateral wind disorders of hemilateral dryness, oily rituals and so on should be performed. For numbness of the arm, nasal medicine and oil should be given after meals. For wind disorders of numbness of the arm, medicine administered through the nose and so on should be done. For stiffness of the thigh, oily treatments should be used, but purgation is not beneficial. Because it is caused by phlegm, indigestion, and excessive fat, it should be treated with rough treatments by depletion. For wind disorders of stiffness of the thigh, oily treatments and purgation, i.e., purgative medicine, emetic medicine, laxatives, and bloodletting, are not beneficial. Why? Because it is caused by phlegm, indigestion, and excessive fat. Therefore, emetic medicine and so on are harmful. Therefore, it should be treated with rough treatments, depleting and drying up phlegm and so on. Give barley, millet, and buckwheat. Vegetables should be without salt, with a little sesame oil boiled in water, or give dry land meat without butter, etc. Give honey, water, and old wine. For rough treatments, give food such as barley, and vegetables should also be without salt, with a little sesame oil boiled in water, and also give dry land meat without butter, etc. For "rich man's disease" (referring to diseases caused by a wealthy lifestyle), use Lepidium apetalum. Categories of Lepidium apetalum, Daphne tangutica, etc., boiled with Glauber's salt, or mixed with Azadirachta indica, etc., into powder and fed. For the disease of stiffness of the thigh called "rich man's disease," Lepidium apetalum and so on, or categories of Daphne tangutica, or Lepidium apetalum