Tibetan
ང་ཡན་ཆད་གཏོགས་པའི་ནད། །ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡིན། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར། །རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་དུ་གཏོགས་པའི་ནད་སྤྱིར་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མགོ །རྩ་བ་འོག་ནི་ཡལ་གར་བཤད། །དེ་ཕྱིར་རྩ་བ་ལ་གནོད་པའི། །ནད་ནི་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་མགོ་བོ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་ལ། མགོ་བོ་མན་ཆད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེ་བས་ན། སྨན་པས་ལུས་ཀྱི་རྩ་ བར་གྱུར་པ་མགོ་བོ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རིངས་པ་ཁོ་ནར་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དབང་པོ་ཀུན་རྟེན་ཞིང༌། །གང་ལ་སྲོག་ནི་གནས་བྱེད་པས། །དེས་ན་ཡན་ལག་དམ་པ་ཡི། །བསྲུང་བ་ལ་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མགོ་བོ་གང་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཀུན་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང༌། གང་ལ་སྲོག་གི་དབང་པོ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཡན་ལག་དམ་པར་གྱུར་པའི་མགོ་བོ་དེ་བསྲུང་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ་བ་ལ་སྨན་པས་འབད་ཅིང་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །མགོ་བོའི་ནད་གསོ་བའི་རྒྱུད་རྫོགས་སོ།། །།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ངེས་པར་སྦྱང་བ་ལས། ཕྱི་མའི་གནས་ཀྱི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་རྨ་གསོ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་གསོ་བ་ལས་ཡན་ལག་བཞི་བཤད་ནས། ད་ནི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྨ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་ཉེས་པ་དགག་པའི་རྨ་གསོ་བ་སྟེ། དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །རྨ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གློ་བུར། །རེད་དང་མ་རེད་དབྱེ་བ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། གློ་བུར་བའི་དབྱེ་བ་དང༌། རེད་ཅིང་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མ་རེད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་གཞིས་སྐྱེད་ལྷན་ཅིག །ཕྱི་རོལ་རྒྱུས་བྱུང་གློ་བུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྨ་ནི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རླུང་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གློ་བུར་བའི་རྨ་ནི་མཚོན་ཆ་དང་མཚོན་ཆ་ཕྲ་མོ་དང་རྡོ་དང་
Chinese
包括我在内的疾病，共有两百三十一种。这些疾病互不混淆，被广泛而详尽地阐述。也就是说，包括“南宗”在内的所有疾病总共有两百三十一种。而且，这些疾病的性质互不混淆，被广泛而详尽地展示和阐述。贤者们说，人的头是根，下面是枝。因此，对于根部的损害，疾病应该迅速治疗。也就是说，贤者们说，人的头是根，头以下的所有部分都是枝。因此，医生应该尽快治疗对身体的根——头部——造成损害的疾病。依赖于一切感官，生命所依之处。因此，对于神圣的肢体，应该努力保护。也就是说，头部，一切感官如眼睛等所依赖的地方，以及生命所依之处，医生应该努力保护这个神圣的肢体——头部——使其免受损害。头部疾病的治疗之续结束。 《八支精要释·词义月光》中，月爱论师精勤学习后，对《后部》第二十四章的解释。 现在开始讲述创伤的治疗。也就是说，在讲述了《八支疗法》中的四个分支之后，现在按顺序开始第五个分支——创伤。其中，为了消除各种创伤疾病的过患，讲述创伤的治疗，即这一章节。创伤分为先天和突发，有损和无损两种。也就是说，创伤只有先天和突发两种，以及有损和无损两种。由身体疾病所生为先天，由外因所致为突发。也就是说，先天创伤是由身体内部的疾病，如风等引起的。突发创伤是由武器、小型武器和石头等
English
Diseases, including those affecting me, number two hundred and thirty-one. These diseases are distinct from each other and are extensively and thoroughly explained. That is to say, the total number of diseases, including those related to "Namtsong," is two hundred and thirty-one. Moreover, these diseases are distinct in their characteristics and are widely and thoroughly demonstrated and explained. The wise ones say that the head of a person is the root, and what is below is the branch. Therefore, for damages to the root, diseases should be treated quickly. That is to say, the wise ones say that the head of a person is the root, and all that is below the head is the branch. Therefore, doctors should treat the diseases that harm the head, which is the root of the body, as quickly as possible. Upon which all senses rely, where life resides. Therefore, for the sacred limb, effort should be made to protect it. That is to say, the head, upon which all senses such as the eyes rely, and where the life force resides, doctors should strive to protect this sacred limb—the head—from harm. The chapter on the treatment of head diseases is complete. In the "Essence of the Eight Branches Commentary: Moonlight on the Meaning of Words," after diligent study by the teacher Chandra-ananda (Delight of the Moon), is the explanation of the twenty-fourth chapter of the "Later Section." Now, the treatment of wounds will be explained. That is to say, after explaining four branches in the "Eight-Branched Healing," now the fifth branch, trauma, is being composed in order. Among them, to eliminate the faults of various wound diseases, the treatment of wounds is explained, that is, this chapter. Wounds are either congenital or sudden, and either harmful or harmless. That is to say, wounds are only of two types: congenital and sudden, and harmful and harmless. Congenital wounds are caused by diseases of the body, while sudden wounds are caused by external factors. That is to say, congenital wounds are caused by internal diseases of the body, such as wind. Sudden wounds are caused by weapons, small weapons, and stones, etc.
Tibetan
དབྱིག་པ་དང་སེན་མོ་དང་སོ་དང་དུག་དང་བསེ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་དང་འདྲེས་པ་རེད་པ་ཡིན། །དེ་མེད་དག་པ་མ་རེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་འདྲེས་ཤིང་དེས་སྐྱེད་པའི་རྨ་ནི་རེད་པའམ་མ་དག་ཅེས་བྱ་ལ། ནད་དེ་དག་མེད་ཅིང་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་རེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨ་རེད་ཁ་རྒྱས་ཞུམ་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་འམ་ཤིན་ཏུ་སྙི། །ཤིན་ཏུ་མཐོ་འམ་ཤིན་ཏུ་དམའ། །ཤིན་ཏུ་གྲང་ངམ་ཤིན་ཏུ་ཚ། །དམར་ ཞིང་སྐྱ་འམ་གནག་པ་ཉིད། །རྣག་ནི་དྲི་མནམ་ཡོངས་སུ་འཛག །ཤ་དང་རྩ་རྒྱུས་འདྲུལ་བ་དང༌། །གཡོས་ཤིང་མཆེད་ལ་རབ་ཏུ་ན། །གཡོ་ཞིང་ཚ་ལ་སྐྲང་བ་དང༌། །གཡའ་བ་ལ་སོགས་བླ་བརྣན་བཅས། །ཡུན་རིང་དུ་ནི་འཚོ་བ་དཀའ། །རྨ་རད་མཚན་མར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྨ་རེད་ཅིང་མ་དག་པའི་མཚན་མ་ནི་རྨའི་ཁ་རྒྱས་ཤིང་བྱེ་བ་དང༌། ཞུམ་ཞིང་འཁུམས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་རྩུབ་པའམ་ཤིན་ཏུ་སྙི་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་འམ། གནག་པ་ལ་སོགས་པ་འམ། རྨ་མཆེད་ཅིང་རབ་ཏུ་ན་ལ་བླ་བརྣན་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་འཚོ་བར་དཀའ་བ་སྟེ། རྨ་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པའི་མཚན་མ་ནི་དེ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཁྲག་བཅས་ནད་བཅོ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང༌། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང༌། ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང། རླུང་དང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། བད་ཀན་དང་རླུང་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་ཁྲག་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ། །གནག་ཅིང་སྨུག་དམར་ཐལ་མདོག་དང༌། །ཐི་བའི་རུས་པ་ལྟ་བུར་སྣང༌། །ཞོ་ག་ཆུ་འམ་འབྲས་བཀྲུས་ཆུ། །འདྲ་བའི་ཆུ་སླ་ཉུང་དུ་འཛག །ཤ་ཟད་ཤས་ཆེར་ན་ཞིང་ཟུག །རྩུབ་ཅིང་ཙེག་ཙེག་ཚ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྨ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་ནི་ཁ་དོག་གནག་ཅིང་སྔོ་བ་དང༌། སྨུག་པ་དང་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཞོ་ག་ཆུ་ལྟར་སྣང་བ་འམ། འབྲས་བཀྲུས་པའི་
Chinese
灰尘、指甲、牙齿、毒药和奶癣等，是从外部因素产生的。与疾病混合是感染。没有那些就是未感染。所谓“没有那些就是未感染”，是指与风等疾病混合并由此产生的伤口，称为感染或未痊愈，而那些疾病消失且痊愈的，则称为未感染。感染的伤口会张开、收缩，非常硬或非常软，非常高或非常低，非常冷或非常热，呈红色、苍白或黑色。脓液有臭味并不断流出，肌肉和肌腱腐烂，摇动蔓延且非常疼痛，摇动发热且肿胀，瘙痒等伴有赘生物。长期难以愈合。应知晓感染的伤口的特征。所谓“应知晓感染的伤口的特征”，是指感染且未痊愈的伤口的特征是，伤口张开并裂开，收缩并收拢，非常硬且粗糙或非常软等，颜色非常红等，或黑色等，伤口蔓延且非常疼痛并伴有赘生物，长期存在且难以愈合，这些就是非常恶劣的伤口的特征，应知晓。那是与血相关的十五种疾病。所谓“那是与血相关的十五种疾病”，是指由风引起的，由胆汁引起的，由黏液引起的，由血引起的，由风和胆汁引起的，由风和黏液引起的，由风、胆汁和黏液引起的，由风和血引起的，由胆汁和血引起的，由黏液和血引起的，由风、胆汁和血引起的，由风、黏液和血引起的，由黏液、风和血引起的，由黏液、胆汁和血引起的，由风、胆汁、黏液和血引起的，共有十五种。其中由风引起的伤口，呈黑色、紫红色、灰白色，看起来像石灰的骨头。流出像乳浆水或淘米水一样稀少的水。肌肉消耗严重，疼痛且刺痛。粗糙、细微且发热。所谓“其中由风引起的伤口”，是指在那些伤口中，由风引起的伤口颜色呈黑色且发青，紫红色和红色等，看起来像石灰水，或者像淘米
English
Dust, nails, teeth, poison, milk scabs, etc., arise from external factors. Mixing with disease is infection. Without those, it is uninfected. The so-called "without those, it is uninfected" refers to wounds mixed with diseases such as wind and caused by them, which are called infected or unhealed, while those diseases disappear and heal, which are called uninfected. Infected wounds open and contract, are very hard or very soft, very high or very low, very cold or very hot, are red, pale, or black. Pus has a foul smell and constantly flows out, muscles and tendons rot, shake and spread and are very painful, shake and are hot and swollen, itching, etc., accompanied by growths. It is difficult to heal for a long time. The characteristics of infected wounds should be known. The so-called "the characteristics of infected wounds should be known" refers to the characteristics of infected and unhealed wounds, which are that the wound opens and cracks, contracts and gathers, is very hard and rough or very soft, etc., the color is very red, etc., or black, etc., the wound spreads and is very painful and accompanied by growths, exists for a long time and is difficult to heal, these are the characteristics of very bad wounds, and should be known. Those are the fifteen diseases related to blood. The so-called "those are the fifteen diseases related to blood" refers to those caused by wind, caused by bile, caused by phlegm, caused by blood, caused by wind and bile, caused by wind and phlegm, caused by wind, bile and phlegm, caused by wind and blood, caused by bile and blood, caused by phlegm and blood, caused by wind, bile and blood, caused by wind, phlegm and blood, caused by phlegm, wind and blood, caused by phlegm, bile and blood, caused by wind, bile, phlegm and blood, there are fifteen types in total. Among them, wounds caused by wind are black, purplish-red, grayish-white, and look like the bones of lime. Thin water like whey or rice water flows out. Muscle consumption is severe, painful and stinging. Rough, fine and hot. The so-called "among them, wounds caused by wind" refers to among those wounds, the color of wounds caused by wind is black and bluish, purplish-red and red, etc., looks like lime water, or like washed rice