Tibetan
་སྣང་བ་དང༌། རྣག་དང་ཁྲག་གི་ཚོགས་འཛག་པར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་སོ་སྲིན་བུ་ཅན་གྱི་ནད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སོའི་ནད་ནི་གྲངས་བཅུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་དང་ནི་ཁྲག་གིས་རྙིལ། །རྣགས་ཤིང་རུལ་པར་གྱུར་པ་དང༌། །མཉེན་ལ་ཟགས་ཤིང་གནག་པ་དེ། །གྲང་བས་ཉེན་པ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་ཁྲག་གི་ནད་དེ་གཡོས་པར་གྱུར་པས་རྙིལ་རྣགས་ཤིང་དྲིང་བར་གྱུར་ལ། རུལ་ཞིང་འདྲུལ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྲག་རྒྱུན་དུ་འཛག་པ་དང༌། དེ་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་དང༌། ཁྲག་ཟགས་པར་གྱུར་པ་དང༌། མདོག་གནག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྙིལ་ནད་གྲང་བས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ཁྲག་མཁྲིས་རྣགས་པ་ལས་བྱུང་བ། །རྙིལ་ནི་ཚ་བར་བྱེད་པ་དང༌། །ཁྲག་གིས་སྐྲངས་པ་མཐོ་བ་དང༌། །གཡའ་ཞིང་ཁྲག་ནི་འཛག་པ་དང། །ཁྲག་ཆད་ནས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར། །སོ་ན་འགུལ་ཞིང་ནད་ཚབས་ཆུང༌། །ཁ་དྲི་མནམ་འགྱུར་ཉེར་བདར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་རྙིལ་གྱི་ནད་ཉེ་བར་བདར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙིལ་ཚ་བ་འུར་འུར་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲངས་པ་དེ་མཐོན་པོར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་འཛག་པ་དང༌། ཤས་ཆེར་གཡའ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དེ་ཆད་ཅིང་འཁྱིལ་བར་གྱུར་པ་ན་ནི་རྙིལ་གྱི་ཤ་དེ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། སོ་ན་ཞིང་འགུལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ནད་ཚབས་ཅུང་ཟད་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ཁའི་ནང་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་མནམ་པར་འགྱུར་བའི་རྙིལ་གྱི་ནད་དེ་ནི་ཉེ་བར་བདར་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་ནི་གཉིས་སམ་གསུམ་ཐད་ཀར། བད་ཀན་ལས་གྱུར་རྒྱ་ཤུག་ཙམ། །སྐྲངས་པ་སྲ་ཞིང་མི་བཟད་ན། །མྱུར་དུ་སྨིན་པ་སོ་འབུད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་ཐད་ཀར་བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུ་ཙམ་དུ་སྐྲང་ཞིང་སྲ་བ་དང༌། སྐྲངས་པ་དེ་མི་བཟད་པར་ན་ཞིང་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སོའི་ཤ་འབུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །རྙིལ་ནི་ནད་བཅས་ཁྲག་གིས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྐྲང་ཞིང་ལྕི། །ན་ཞིང་ཚ་ལ་གས་པ་ལས། །རྣག་ཁྲག་འཛག་སོའི་ཁོང་འབྲས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་གིས་རྙིལ་གྱི་ཤ་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྐྲངས་པ་དང༌། ལྕི་བར་འདུག་པ་དང༌། ན་ཞིང་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གནས་པ་དང༌། དེ་གས་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣག་དང་ཁྲག་འཛག་པར་གྱུར་པ་ནི་སོའི་ཁོང་འབྲས་ཞེས་བྱའོ། །སོ་རྩར་ཁྲག་མཁྲིས་ལས་གྱུར་ན། །སྐྲང་ཞིང་ནད
Chinese
还有脓和血聚集流出的病，叫做牙齿生虫病。这样，牙齿的病就说了十种。白喉和血使牙龈肿胀，腐烂，柔软而渗出，发黑，这被说是寒症侵袭。名为此。白喉和血的病变动后，牙龈肿胀而腐烂，腐烂而溃烂，无缘无故地不断流血，而且柔软光滑，流血，颜色发黑，这被称为牙龈病寒症侵袭。由血胆凝结而生，牙龈发热，血肿高起，瘙痒而流血，血止后反而增大，牙齿松动，病情较轻，口臭难闻，是近痹。名为此。由血和胆汁引起的牙龈疾病，被称为近痹，牙龈发热蔓延，同样，由血引起的肿胀高起，同样地流血，大部分瘙痒，同样地血停止积聚后，牙龈肉就会增大，牙齿松动，病情稍微减轻， 口中气味不好闻的牙龈疾病，就叫做近痹病。牙齿两三颗的正下方，由白喉引起，像小豆蔻一样，肿胀坚硬难以忍受，迅速成熟，这是牙肉突出。名为此。在两三颗牙齿的正下方，由白喉紊乱引起，像小豆蔻的果实一样肿胀而坚硬，肿胀难以忍受地疼痛，迅速成熟，这就是叫做牙肉突出的疾病。牙龈连同疾病，被血，内外肿胀而沉重，疼痛发热，破裂后，脓血流出，这是牙齿内痈。名为此。伴随气等疾病的血使牙龈肉内外肿胀，沉重，疼痛发热，破裂后，脓和血流出，这就是牙齿内痈。牙根处由血胆引起，肿胀而疼痛
English
And the disease of pus and blood accumulating and flowing out is called the disease of tooth worms. Thus, ten types of tooth diseases are described. Leukorrhea and blood cause the gums to swell, rot, soften and ooze, and turn black, which is said to be invaded by cold. Named this. When the diseases of leukorrhea and blood change, the gums swell and rot, rot and ulcerate, and bleed continuously for no reason, and are soft and smooth, bleed, and turn black, this is called gum disease invaded by cold. Caused by blood bile coagulation, the gums become hot, the blood swelling rises high, itchy and bleeding, and after the blood stops, it increases instead, the teeth become loose, the condition is mild, and the mouth smells bad, which is near paralysis. Named this. Gum disease caused by blood and bile is called near paralysis, the gums become hot and spread, similarly, the swelling caused by blood rises high, similarly bleeding, mostly itchy, similarly after the blood stops accumulating, the gum flesh will increase, the teeth will become loose, and the condition will be slightly relieved, The gum disease with a bad smell in the mouth is called near paralysis. Directly below two or three teeth, caused by leukorrhea, like cardamom, swollen, hard and unbearable, quickly matures, this is protruding gums. Named this. Directly below two or three teeth, caused by leukorrhea disorder, swollen and hard like cardamom fruit, the swelling is unbearably painful, and it matures quickly, this is called protruding gums. The gums, along with the disease, are swollen and heavy inside and out by blood, painful and hot, and after rupturing, pus and blood flow out, this is tooth carbuncle. Named this. The blood accompanying diseases such as qi causes the gum flesh to swell inside and out, become heavy, painful and hot, and after rupturing, pus and blood flow out, this is tooth carbuncle. At the root of the tooth, caused by blood bile, swollen and painful
Tibetan
་དང་བཅས་པ་དང༌། །ཁ་ཆུ་འཛག་ཅིང་རྙིལ་འདྲུལ་བ། །ཁོང་སྟོང་གི་ནི་ནད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་སྐྲངས་པ་དང༌། ཁ་ཆུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་སྟོང་གི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །འདུས་པ་ལས་གྱུར་རིམས་དང་བཅས། །རྣག་དང་བཅས་པའི་ཁྲག་འཛག་ལ། །སོ་ཡི་སྦྲེལ་མཚམས་ཞིག་པ་ནི། །ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲངས་པ་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་ནད་ལས་གྱུར་ཅིང་སྐྲངས་པ་དང༌། རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྣགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི། མིང་ཁོང་སྟོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །བད་ཀན་གྱིས་ནི་སོ་ཡི་མཐར། །ཤ་མཛེར་ལྟར་སྐྲང་འགྲམ་པ་དང། །རྣ་བ་ན་བྱེད་སྤྱོད་ལམ་ཉམས། །དེ་ནི་ཤ་ལྷག་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པས་ཤའི་མཛེར་པ་ལྟ་བུའི་སྐྲངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེས་འགྲམ་པ་དང་རྣ་བ་ན་བར་བྱེད་པ། རང་གི་སྤྱོད་ལམ་ཁ་ཟས་ཟ་བ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ནད་དེ་ནི་ ཤ་ལྷག་སྐྱེས་པ་འམ། ཤའི་རྨེན་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །རྙིལ་ནི་བདར་བར་གྱུར་པ་ལས། །ནད་ཚབས་ཆེན་པོར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །གང་ཞིག་སོ་ནི་འགུལ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་སྣད་པ་ལས་བྱུང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བདར་ཅིང་བྲུད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཤས་ཆེར་ན་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའི་ནད་དེ་ནི་སོ་སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྙིལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པའི་ནད། །གསོར་རུང་ཡལ་བར་བོར་བ་གང༌། །ནང་དུ་དེ་ནི་ནད་འཛག་པས། །དེས་ནི་རྒྱུན་ལམ་ཕྲ་བ་སྐྱེད། །དེ་ནི་ཡང་ཡང་རྣག་འཛག་ཅིང༌། །པགས་པ་ཤ་དང་རུས་པ་འབིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གང་གི་རྙིལ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ནད་གསོར་རུང་ཞིང་བཅོས་སུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཡལ་བར་བོར་བར་གྱུར་ན་ནད་དེའི་སྐྱོན་ནང་དུ་འཛག་པས་དེའི་ནང་གི་རྒྱུན་ལམ་གྱི་བུ་ག་ཕྲ་མོ་བསྐྱེད་ལ་བུ་ག་དེ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣག་འཛག་ཅིང་པགས་པ་དང་ཤ་དང་རུས་པ་འབིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རང་རང་མཚན་ཉིད་ནི། །ཇི་སྐད་བཤད་པས་ལྔར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྲ་མོར་འབིགས་པའི་ནད་དེ་ཡང་ནད་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྙིལ་གྱི་ནད་ནི་བཅུ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྕེ་ནི་ཤ་ཁའི་ལོ་ལྟར་རྩུབ། །ཚོར་བ་མེད་གས་རླུང་གནོད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ལྕེའི་
Chinese
以及。口水流淌且牙龈腐烂，称为空虚病。意思是说，牙齿根部因血液和胆汁引起的疾病而肿胀，口水流淌等是空虚病。由集合引起的伴随瘟疫，伴随脓液的血流，牙齿连接处损坏，称为大空虚。意思是说，肿胀本身是由集合病引起的，肿胀，瘟疫侵袭，以及伴随脓液等特征，名称为大空虚，这是大仙人们所说的。寒症导致牙齿末端，像肉疣一样肿胀腮帮，耳朵疼痛，行为能力丧失，这被称为肉赘。意思是说，由于寒症紊乱，会像肉疣一样出现肿胀，导致腮帮和耳朵疼痛，自身行为能力，如进食等丧失的疾病，被称为长肉赘或肉的淋巴结。牙龈因摩擦而变得粗糙，疾病会变得严重，如果牙齿松动，那是由于损伤引起的。意思是说，用牙签等摩擦和磨损牙龈，会导致大部分疼痛等疾病，这被称为牙齿损伤引起的疾病。依赖牙龈的疾病，可以治愈但被忽视的，疾病会渗入内部，因此会产生细小的通道。它会反复流脓，穿透皮肤、肉和骨头。意思是说，如果某人的牙龈所依赖的疾病是可以治愈且想要治疗的，但如果被忽视，疾病的损害会渗入内部，从而产生内部通道的细小孔隙，并且从该孔隙中会反复流脓，并穿透皮肤、肉和骨头。而且，每种疾病的特征，如前所述，应了解为五种。意思是说，细小穿透的疾病，也应根据疾病自身的特征，了解为五种变化。这样，牙龈的疾病应了解为十三种。舌头像肉叶一样粗糙，没有感觉，破裂，是风的损害。意思是说，受到风病损害的舌头
English
and. Saliva flows and gums rot, it is called emptiness disease. It means that swelling of the roots of the teeth caused by blood and bile diseases, drooling, etc. are emptiness diseases. Caused by aggregation, accompanied by plague, blood flow with pus, damage to the connection of teeth, it is called great emptiness. It means that the swelling itself is caused by aggregation disease, swelling, plague invasion, and characteristics such as pus, the name is great emptiness, which is said by the great sages. Cold causes the end of the teeth, swelling like a wart on the cheek, ear pain, loss of behavior ability, this is called a fleshy growth. It means that due to cold disorder, swelling like a wart will appear, causing pain in the cheek and ears, and the disease that causes loss of self-behavior ability, such as eating, is called a fleshy growth or a lymph node of flesh. The gums become rough due to friction, the disease will become serious, and if the teeth become loose, it is due to injury. It means that rubbing and abrading the gums with toothpicks, etc., will cause most painful diseases, which is called a disease caused by tooth damage. Diseases that depend on the gums, which can be cured but are neglected, the disease will seep into the inside, thus creating small channels. It will repeatedly drain pus and pierce the skin, flesh, and bones. It means that if a person's disease that depends on the gums can be cured and wants to be treated, but if it is neglected, the damage of the disease will seep into the inside, thus creating small pores in the internal channels, and pus will repeatedly drain from the pores and pierce the skin, flesh, and bones. Moreover, the characteristics of each disease, as mentioned above, should be understood as five types. It means that the disease of small penetration should also be understood as five changes according to the characteristics of the disease itself. In this way, gum diseases should be understood as thirteen types. The tongue is as rough as a meat leaf, without sensation, cracked, it is the damage of wind. It means that the tongue damaged by wind disease