Tibetan
་མི་མཐོང་མིག་སྨན་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཆེར་པའི་ནང་དུ་པི་པི་ལིང་བཅུག་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་མིག་སྨན་ཡང་མཚན་མོ་ལོང་བ་ལ་ཕན་ནོ། །མ་ཧེའི་མཆིན་པ་མཆེར་པ་དང༌། །ཏིལ་མར་མར་ནི་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་མ་ཧེའི་མཆིན་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུའི་ལོ་མ་ནི། །མར་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་བ་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འཚོ་བྱེད་སྣ་བཅུའི་ལོ་མ་མར་གྱི་ནང་དུ་བསྐོལ་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་བན་ནོ། །ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ཨེ་རཎྜ། །ཉེའུ་ཤིང་ལང་ག་ལིའི་ལོ་མ། །མར་དང་བརྔོས་བ་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་མར་དང་བཙོས་ཏེ་ཟོས་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དྲོ་ན་པུཥྤ་མར་དང་བརྔོས། །བཟའ་དང་བཏུང་བར་སྦྱར་བའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་དྲོ་ན་པུཥྤ་ཞེས་བྱ་བའི་སྨན་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་བསྟེན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །དུད་འཐུལ་མཁྲིས་པ་སྐྱུར་བྲོ་བས། །ཚིག་ལ་མར་ནི་རྙིང་པ་དག །སྣུམ་གྱུར་བསིལ་བའི་བཀྲུ་སྨན་གཏང༌། །བསིལ་སྨན་གྱིས་ནི་ཀུན་ཏུ་བྱུག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མིག་སྨན་དུད་པ་འཐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མཁྲིས་བས་ཚིག་པ་དང༌། སྐྱུར་གྱི་ས་ཚིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིག་ནད་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ་སྨན་བསིལ་བས་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ་ཞིང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀུན་ དུ་བསྐུ་ཞིང་བྱུག་པར་བྱའོ། །བ་ལང་ལྕི་ཁུ་འོ་མ་མར། །བསྐོལ་བ་ཡི་ནི་མིག་སྨན་ནམ། །བལ་བུའི་ལོ་མ་ཡུག་སྣམ་བསྐོལ། །ཕྱེ་མ་བཏབ་པའི་མིག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བའི་ལྕི་བ་བཙིར་བའི་ཁུ་བ་དང་འོ་མ་དང་མར་རམ། ཡང་ན་བལ་བུའི་ལོ་མ་དང༌། བཙག་ཡུག་སྣམ་གྱི་ཕྱེ་མ་བསྐོལ་བའི་མིག་སྨན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ད་སེང་ཕྲོམ་ཨ་ནནྟ། །སྐྱེར་པ་བཙོད་དང་ཤིང་མངར་ནི། །མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་འོ་མ་བསྐོལ། །ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེ་ད་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བརྒྱད་འགྱུར་གྱི་འོ་མ་དང༌། ཏིལ་མར་བསྐོལ་བའི་སྣ་སྨན་བཏང་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །འོ་མ་མར་སར་གྱིས་བརྟ་བྱ། །དེས་མ་ཞི་ན་གཏར་ག་གདབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འོ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མར་སར་ཡིན་པས་ན་འོ་མའི་མར་སར་ཏེ། དེས་བརྟ་བར་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞི་བར་མ་གྱུར་ན། གཏར་ག་གདབ་ཅིང་ཁྲག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །སེམས་ལས་ནད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས། །ཟས་རྩུབ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་དང༌། །སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་སྣ་སྨན་དང༌། །སྨན་ཐིགས་བླུགས་སོགས་ཉེས་པ་དང༌། །ཁ་ཟས་ཕྱེད་ཞུ་སློན་པ་དང༌། །བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་བརྣག་པ་དང༌། །མིག་ནད་མ་བཅོས་ཡུན་རིང་ལས། །རབ་རིབ་ནད་ལྡན་བརྟ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང༌། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་ཕྱེད་ཙམ་མ་ཞུ་བ་ལས་སློན་པ་དང༌། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྣག་པ་ལས་མིག་རབ་རིབ་ཀྱི་ནད་དང་ལྡན་པར་བརྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་གཞི་སོགས་བརྟགས་ཏེ། །རང་གི་སྨན་ནི་ཇི་བཞིན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བར་ཉེས་པར་བརྟགས་ལ་ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལས། རང་གི་སྨན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལས་དེ་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཟས་འཛིན་མེ་འོད་གློག་ལ་སོགས། །བལྟས་པས་མིག་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དག །དེ་ལ་བསིལ་སྨན་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟ་བྱ་ཞིང༌། །དེ་ལྟར་གསེར་བདར་མར་གྱི་མིག་སྨན་གཏང༌། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉི་མ་གཟས་འཛིན་པའི་ཚེ་མིག་གིས་ཤས་ཆེར་བལྟས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མེའི་འོད་དང་གློག་ལ་སོགས་པ་འཚེར་བག་ཅན་བལྟས་པར་གྱུར་པ་ལས་མིག་ཉམས་པར་གྱུར་ཅིང་ནད་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནད་དེ་ལ་ནུས་པ་བསིལ་བའི་སྨན་གྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་མར་གྱི་ནང་དུ་བདར་བའི་མིག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །མི་ཡིས་ཇི་སྲིད་འཚོ་ཡི་བར་དུ་ནི། །རྟག་ཏུ་མིག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་བྱ། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡི། །མི་ལ་ནོར་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྣམས་ཇི་སྲིད་འཚོ་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མིག་བསྲུང་ཞིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ལོང་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི། ནོར་དང་འབྱོར་པ་བདོག་ཅིང་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདིར་དོན་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་བསྟེན་གཏར་ག་སྦྱང་བྱ་དང༌། །སེམས་དགའ་མིག་སྨན་སྣ་སྨན་བཅས་བསྟེན་ན། །བྱ་ཤ་ཟ་ཞིང་རྐང་པའི་རིམ་གྲོ་དང༌། །ཞུན་མར་བཏུང་བས་རྟག་ཏུ་མིག་བསྲུང་བྱ། །ཁ་ཟས་མི་འཕྲོད་ཟ་བ་རྟག་ཏུ་སྤང༌། །རབ་ཕྲ་འཚེར་དང་གཡོ་བ་མི་ལྟ་ཞེས། །སྐྱེས་བུའི་མིག་ནི་མཆོག་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཐབས། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་འདི་དག་སྟེ། རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་གསུམ་བསྟེན་ཅིང་བཟའ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་དུ་གཏར་ག་གདབ་པ་དང༌། བཀྲུ་སྨན
Chinese
“不视眼药殊胜”之意。其中，将荜茇放入臛中，如前所述调配的眼药，对夜盲症也有益。水牛肝脏与臛，芝麻油与酥油共食之意。或者，如前所述食用水牛肝脏等也有益。滋养十种草药之叶，与酥油一同熬煮后食用之意。或者，将滋养十种草药之叶在酥油中熬煮后食用也有益。阿提穆克塔、埃兰达，小树和朗嘎里的叶子，用酥油煎炸后食用之意。或者，将阿提穆克塔等的叶子用酥油煮熟后食用也有益。德罗那普什帕用酥油煎炸，食用和饮用相结合也有益之意。或者，按照前面所说的服用名为德罗那普什帕的药物也有益。烟熏胆汁味酸涩，对于灼热，需要陈年酥油。用油性清凉的泻药清洗，用清凉的药物涂抹全身之意。对于名为烟熏的眼疾，以及胆汁引起的灼热和酸性灼热等眼疾，应进行油性治疗，并用清凉的药物进行清洗，同样，也应在全身涂抹。牛粪汁、牛奶和酥油熬煮后可作眼药，或用棉花叶和粗布熬煮，加入面粉的眼药也有益之意。用牛粪挤出的汁液、牛奶和酥油，或者用棉花叶和粗布粉末熬煮的眼药也有益。梅达、森格琼、阿难陀，酸枣、白菖蒲和甘草，用八倍于酥油的牛奶熬煮，用芝麻油熬煮的滴鼻剂也有益之意。用梅达等药物，加入八倍于酥油的牛奶和芝麻油熬煮后，滴鼻也有益。用牛奶酥油滋养，若仍未平息则放血之意。因为是从牛奶中提取的酥油，所以是牛奶酥油，用它来滋养身体，即使这样做了仍然没有平息，就应该放血。由心生病和悲伤恐惧，食物粗糙，蹲坐，催吐药、泻药、滴鼻药，滴眼药等过失，食物半生不ོན་པ་等，忍受饥渴等，眼病不治时间长了，会使患有眼翳病的人病情加重。这是说，侍奉心劳等，以及催吐药等过失，同样食物一半未消化而引起，忍受饥饿等会使患有眼翳病的人病情加重。对此，检查病因等，如实配制自己的药物。这是说，从心劳等疾病的原因中，像眼翳一样判断过失，从病因如何入手，配制并服用自己的药物是什么。太阳被遮蔽时，眼睛过多地注视，同样注视火焰和闪电等刺眼的东西，会导致眼睛受损并患病，对于这种疾病，应以具有清凉功效的药物汁液等来治疗，同样用油剂等来治疗，同样在金油中研磨眼药。这是说，人们在有生之年，要努力保护眼睛免受一切损害。如果白天和黑夜对于一个人来说变得一样，那么即使这个人有财富，也是没有意义的。这是说，人们在有生之年，要努力保护眼睛免受一切损害，使其不受损害。为什么呢？因为对于一个失明的人来说，即使拥有财富和财产，在这个世界上也是没有意义和没有结果的。应服用三种果实，进行放血和泻药，保持心情愉快，服用眼药和鼻药，吃鸟肉，进行足部按摩，饮用澄清的酥油，从而始终保护眼睛。应始终避免吃不适宜的食物，不要看过于细小、刺眼和晃动的东西。这是保护人眼的最佳方法，伟大的仙人穆秋（Mukhud）如是说。这是说，保护眼睛的方法有这些：始终侍奉并食用三种果实，同样进行放血，使用泻药。
English
Meaning of "Superior Eye Medicine for the Unseeing." Among them, putting long pepper into the omentum, the eye medicine prepared as described above is also beneficial for night blindness. Meaning of eating buffalo liver and omentum, sesame oil and ghee together. Or, eating buffalo liver, etc., as described above is also beneficial. Meaning of boiling the leaves of ten nourishing herbs with ghee and eating them. Or, it is also beneficial to boil the leaves of ten nourishing herbs in ghee and eat them. Meaning of frying Atimukta, Eranda, small trees, and Langali leaves with ghee and eating them. Or, it is also beneficial to cook the leaves of Atimukta, etc., with ghee and eat them. Meaning of frying Dronapushpa with ghee, and combining eating and drinking. Or, it is also beneficial to take the medicine called Dronapushpa as mentioned above. Smoky bile tastes sour and astringent, for burning, old ghee is needed. Wash with oily and cooling laxatives, and apply cooling medicine all over the body. For eye diseases called smoky, and eye diseases such as burning caused by bile and acidic burning, oily treatment should be performed, and cooling medicine should be used for washing, and similarly, it should be applied all over the body. Boiling cow dung juice, milk, and ghee can be used as eye medicine, or boiling cotton leaves and coarse cloth, and adding flour eye medicine is also beneficial. Eye medicine made from juice squeezed from cow dung, milk, and ghee, or cotton leaves and coarse cloth powder is also beneficial. Meda, Sengqiong, Ananta, jujube, calamus, and licorice, boil with eight times the milk of ghee, and sesame oil boiled nasal drops are also beneficial. It is also beneficial to use Meda and other medicines, add eight times the milk of ghee and sesame oil, and drip into the nose. Nourish with milk ghee, and if it still does not subside, then bleed. Because ghee is extracted from milk, it is milk ghee, use it to nourish the body, even if you do so and it still does not subside, you should bleed. Diseases caused by the mind, sorrow, and fear, coarse food, squatting, emetics, laxatives, nasal drops, eye drops, etc., faults, food half-raw,
English
Oenpa etc., enduring hunger and thirst etc., if eye diseases are not treated for a long time, it will worsen the condition of people with cataracts. This is to say that serving mental labor etc., and the faults of emetics etc., likewise, half of the food is not digested and caused by it, enduring hunger etc. will worsen the condition of people with cataracts. In this regard, examine the cause of the disease etc., and prepare your own medicine as it is. This is to say that from the causes of diseases such as mental labor, judge the faults like cataracts, and from how the cause of the disease starts, prepare and take your own medicine. When the sun is obscured, the eyes look at it too much, and likewise, looking at dazzling things such as flames and lightning will damage the eyes and cause illness. For this disease, it should be treated with juices of medicines with cooling effects, and likewise, it should be treated with oil agents etc., and likewise, grind eye medicine in gold oil. This is to say that people should try to protect their eyes from all harm for as long as they live. If day and night become the same for a person, then even if that person has wealth, it is meaningless. This is to say that people should try to protect their eyes from all harm for as long as they live, so that they are not harmed. Why? Because for a blind person, even if they have wealth and property, it is meaningless and fruitless in this world. One should take three fruits, perform bloodletting and laxatives, keep a happy mood, take eye medicine and nasal medicine, eat bird meat, perform foot massage, and drink clarified butter, thereby always protecting the eyes. One should always avoid eating unsuitable foods, and do not look at things that are too small, dazzling, and shaky. This is the best way to protect human eyes, as said by the great sage Mukhud. This is to say that the methods of protecting the eyes are these: always serve and eat three fruits, likewise perform bloodletting, use laxatives.