Tibetan
ང་བ་དང༌། ཁ་ཟས་ཀྱང་དེ་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ནི་སོར་མོ་དང་ཨུཏྤ་ལའི་ཆུ་ལ་སོགས་པས་སློན་དུ་གཞུག་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ནི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་གོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་མ་གོམས་ནད། །མི་འཕྲོད་ནད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་མ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དང༌། སྨན་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་མ་གོམས་པའི་ནད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གིས་ནད་ནི་དཀྱེལ་གྱུར་པས། །ཇི་བཞིན་རྗེས་སུ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང༌། །ནད་རྣམས་རྫོགས་ཤིང་མངོན་གྱུར་པ། །སྐྱེས་ཤིང་འོངས་པ་དཀྱེལ་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་གང་གིས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་ཅིང་སོགས་པ་དང༌། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཕེལ་ཞིང་ཤས་ཆེར་སྐྱི་བར་འགྱུར་བས་ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལམ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་སྐྱེས་ཤིང་ནད་རྣམས་རྫོགས་པར་གྱུར་ནས། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་ཤིང་འོངས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གྲངས་བརྟག་གཙོ་བོ་དང༌། །སྟོབས་དང་དུས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཀྱེལ་སྐྱེས་པ་ནི་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་ལས། །རིམ་ནི་བརྒྱད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱེ་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ནད་གཞི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལས་རིམ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དང༌། ལུད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནད་རྣམས་སྤྱིར་ནི་བསྡུས་བ་ལས། །ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་བརྟག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐ་མི་དད་པ་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལས་ཆ་ཤས་སུ་དབྱེ་ཞིང་ཆ་རེ་རེ་བགོས་པ་ནི་བརྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་དབང་གཞན་དབང་གཉིས་ལས་ནི། །ནད་རྣམས་གཙོ་བོར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཚུ
Chinese
而且食物也由此产生，所以给予稻米等，行为方面，用手指和莲花水等来引导，像这样接近并转化成舒适的习惯，就叫做习惯。因为习惯本身能平息疾病，所以称为习惯。与此相反的，不习惯的疾病，就叫做不适病。意思是说，与上述相反，与习惯的定义，也就是与所说的接近转化不符，服用药物等会带来痛苦，并使人失去舒适，这就叫做不适，也就是不习惯的疾病。通过什么方式，疾病会变得旺盛？就像那样逐渐发展，各种疾病变得完整和明显，产生和出现，这就是旺盛。同样，它也被称为产生和出现，因为它最终是完成的。它通过数量、检查、主要因素、力量和时间来区分。意思是说，旺盛的疾病通过数量等区分，可以分为五种。数量是如何体现的呢？就像在这部著作中，描述了八种顺序一样，这暂时是描述数量的方式。同样，血液和胆汁有三种类型，痰液有五种类型等等，这些都应该理解为数量。将各种疾病总体上归纳在一起，然后将各个部分分开进行检查，这就是检查。在自身控制和他人控制这两种情况下，主要讨论的是疾病。意思是说，自身控制和他人控制，指的是有后续关联和没有后续关联的情况。
English
And food is also produced from this, so giving rice etc., in terms of behavior, guiding with fingers and lotus water etc., like this, approaching and transforming into a comfortable habit is called habit. Because habit itself can pacify diseases, it is called habit. The opposite of this, unfamiliar diseases, are called unsuitable diseases. It means that, contrary to the above, inconsistent with the definition of habit, that is, inconsistent with the said approaching transformation, taking medicine etc. will bring pain and make people lose comfort, this is called unsuitability, that is, unfamiliar diseases. Through what means will diseases become vigorous? Just like that, gradually develop, all kinds of diseases become complete and obvious, arising and appearing, this is called vigorous. Similarly, it is also called arising and appearing, because it is ultimately completed. It is distinguished by number, examination, main factors, strength, and time. It means that vigorous diseases can be divided into five types by distinguishing them by number etc. How is the number embodied? Just like in this work, it describes eight sequences, this is temporarily a description of the way of number. Similarly, blood and bile have three types, phlegm has five types, etc., these should all be understood as number. Generally summarizing all kinds of diseases together, and then separating the various parts for examination, this is examination. In the two cases of self-control and other-control, the main discussion is about diseases. It means that self-control and other-control refer to situations with and without subsequent associations.
Tibetan
ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ནད་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་སོགས་མ་ལུས་ཕྱོགས་གཅིག་ལས། །སྟོབས་ནི་ཆེ་ཆུང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ནད་གཞི་སྔར་བྱུང་བའི་ཚུལ་དང༌། ཚུལ་ཕྱེད་པ་དང༌། གོམས་པ་རྣམས་མ་ལུས་པ་འམ། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ནད་གཞི་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་རེ་རེ་ཞིང་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པར་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནམ། མ་རྫོགས་པ་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཉིན་མཚན་དུས་དང་ཟས་ཟོས་ཆས། །ཉེས་པ་ཇི་བཞིན་ནད་ཀྱི་དུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དང་དུས་དང་ཟས་ཟོས་པ་ནི་ཉིན་མཚན་དུས་དང་ཟས་ཟོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་ཏེ། དེས་ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་ནད་ཀྱི་དུས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནད་གཞིའི་དོན་བཤད་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ནད་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་གཞིའི་དོན་དེ་འོག་ནས་གཞུང་ རྩོམ་པར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནད་གཞི་ནི། །ནད་ནི་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པར་གྱུར་པའི་ནད་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་འམ་གཞི་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ཏེ། ནད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ལས་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གནོད་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་པ། །བསྟེན་པས་ལྡང་བར་འགྱུར་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟེན་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་ལྡང་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །གནོད་འགྱུར་སྔར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་གསུམ་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཆུང་བ་དང༌། ལོག་པ་དང༌། དྲག་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྔར་མདོའི་གནས་
Chinese
据说，在两种类型中，这是疾病的主要类型。关于“从原因等所有方面，应该了解力量的大小”这句话，疾病的原因是先前发生的疾病的状态、半状态和习惯。应该知道，所有这些或一个方面都会导致力量大小的差异。从疾病等四种情况来看，所有这些都会导致不同的差异。因为正在编写关于每种疾病的论著，那么所说的疾病原因是否完全是所有导致疾病的因素？或者，一个方面也会导致疾病？同样，特征是完全完整还是不完整？如果理解了这一点，因此说：“日夜时和饮食，过错如其疾病时。”关于这句话，白天和夜晚、时间和饮食被称为日夜时和饮食。它们的份额是部分。应该知道，它们如何导致过错是疾病的时间。因此，这是由时间的差异来区分的。这样解释了疾病的基础的含义。关于“这样解释了疾病的基础的含义”这句话，这样以简要的形式解释并展示了“疾病基础”这个词的含义。关于“那将被详细解释”这句话，疾病基础的含义将在下面的文本中广泛地展示和解释。关于“所有疾病的疾病基础是，疾病是混乱的”这句话，所有有害疾病的原因或基础是风、胆汁和痰。据说，这三种疾病的缺陷是从混乱和动荡中产生和出现的。关于“据说，通过依赖各种有害事物，它会上升”这句话，据说，它们上升的原因是通过依赖食物和行为等各种有害事物，风等疾病会上升和出现。关于“三种组合的三种类型，有害的先前已经说过”这句话，风、胆汁和痰三种组合的三种类型，即小、错误和强烈的特征，有害的先前已经在根本的位置说过。
English
It is said that among the two types, this is the main type of diseases. Regarding the statement, "From all aspects such as causes, one should understand the magnitude of the power," the cause of the disease is the state of the disease that occurred previously, the half-state, and the habits. It should be known that all of these or one aspect will lead to differences in the magnitude of the power. From the four conditions such as the disease, all of these will lead to different differences. Because treatises are being written about each disease, is the cause of the disease that is said to be completely all the factors that cause the disease? Or, will one aspect also cause the disease? Similarly, is the characteristic completely complete or incomplete? If this is understood, therefore it is said: "Day and night, time and food, faults as they are, the time of disease." Regarding this statement, day and night, time and food are called day and night, time and food. Their share is a part. It should be known that how they cause faults is the time of disease. Therefore, this is distinguished by the difference in time. Thus, the meaning of the basis of the disease is explained. Regarding the statement, "Thus, the meaning of the basis of the disease is explained," thus in a brief form, the meaning of the word "basis of disease" is explained and shown. Regarding the statement, "That will be explained in detail," the meaning of the basis of the disease will be widely shown and explained in the text below. Regarding the statement, "The basis of all diseases is that the disease is chaotic," the cause or basis of all harmful diseases is wind, bile, and phlegm. It is said that the defects of these three diseases arise and occur from chaos and turmoil. Regarding the statement, "It is said that by relying on various harmful things, it will rise," it is said that the reason they rise is that by relying on various harmful things such as food and behavior, diseases such as wind will rise and occur. Regarding the statement, "The three types of combinations of the three, the harmful has been said previously," the three types of combinations of wind, bile, and phlegm, namely the small, the wrong, and the strong characteristics, the harmful has been said previously in the root location.