Tibetan
ས་བྱ་བ་ལ། སཱ་ལུ་ནི་སྐྲན་ཅན་གྱིས་བཟའ་བའི་དོན་དུ་བྱའོ། །བ་དང་རའི་འོ་མ་དང་པ་ཏོ་ལ་ནི་ཚོད་མ་དང་སྤགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། །སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་མར་ནི་གཡོས་སུ་བྱ་བ་དང་སྔོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། །བ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་བཟའ་བ་དག་ཏུ་བྱའོ། །བཏུང་བར་བ་ལ་བྲི་ཧ་ཏི། །ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་ བ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་པོར་ནི། །སློན་བྱ་མི་བཟོད་དེ་སྨྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ །གལ་ཏེ་བྱར་མི་བཟོད་པ་འམ། སློན་བྱར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་ཉམས་དམན་པར་བྱའོ། །ཁ་དྲོ་ཚ་བའི་ཐུག་སོགས་ཀྱི། །རིམ་པས་དེ་འོག་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་དང་ཐལ་སྨན། །ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་ཉིས་འགྱུར་གཏང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་དང་སྨྱུང་བ་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ་ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་དང་ཟས་དེ་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནད་པའི་ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཤིང་ཀུན་དང༌། ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕྱེ་མ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་དང༌། ཤིང་ཀུན་དང༌། སྟར་བུ་སྨན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འབུར་རམ་གཏིང་རིང་གྱུར། །ཚེར་བ་ཆུང་ཞིང་སྲ་ལ་བརྟན། །ལྟོ་སྦོས་ལ་སོགས་ལྡན་པའི་སྐྲན། །དུགས་བྱས་ནས་ནི་སྙི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སྟེང་དུ་འབུར་བར་གྱུར་ཏམ། མི་མངོན་ཞིང་ཟབས་ཀྱི་གཏིང་རིང་བར་གྱུར་པ་དང༌། ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང༌། སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང༌། བརྟན་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང༌། ལྟོ་སྦོས་པའི་བླ་བརྣན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ་སྙི་ཞིང་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་བྱའོ། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་ཅན་ལ། །མར་ཚ་ཐལ་སྨན་བཅས་ཆུ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཡོད་པའི་མི་ལ་ནི་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ནག་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། །ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒྱམ་ཚ་ཤིང་ཀུན་ཁ་རུ་ཚ། །སེའུ་འབྲུ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་མར། །བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་མྱུར་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ།
Chinese
ས་བྱ་བ་ལ། 萨鲁尼当以“被肿瘤吞噬”释之。བ་དང་རའི་འོ་མ་དང་། 牛奶、羊奶，པ་ཏོ་ལ་ནི་ཚོད་མ་དང་སྤགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། 帕托拉，当释为蔬菜和面糊。སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་མར། 陆生动物的肉和酥油，当释为烹饪之用，以及青稞等物。བ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ། 巴茹什迦等果实，当释为烹饪和食用之物。བཏུང་བར་བ་ལ་བྲི་ཧ་ཏི། 饮用方面，巴拉、布里哈蒂等，ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། 煮沸后饮用。ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་ 关于“饮用”方面，བ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། 巴拉、布里哈蒂等五小根，以及煮沸的水，应予饮用。བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་པོར་ནི། 黏液病变，最初，སློན་བྱ་མི་བཟོད་དེ་སྨྱུང་བྱ། 若无法催吐，则应禁食。ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། 关于黏液病变引起的肿瘤，དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ །最初应使用催吐药进行催吐。གལ་ཏེ་བྱར་མི་བཟོད་པ་འམ། 若无法进行，འམ། སློན་བྱར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་ཉམས་དམན་པར་བྱའོ། 或是无法催吐的情况，则应禁食，使其衰弱。ཁ་དྲོ་ཚ་བའི་ཐུག་སོགས་ཀྱི། 温热的粥等，རིམ་པས་དེ་འོག་མེ་དྲོད་སྐྱེད། 逐渐地，在此之后，生起火热。ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་དང་ཐལ་སྨན། 苦楝等以及灰药，ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་ཉིས་འགྱུར་གཏང༌། 苦楝、星果二倍量。ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་དང་སྨྱུང་བ་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། 如此催吐和禁食之后，ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་དང་ཟས་དེ་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནད་པའི་ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། 寒性和热性的药物和食物，以及与此混合的粥等，应逐渐地为病人恢复腹部的火热。 །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཤིང་ཀུན་དང༌། 同样，苦楝等的粉末，苦楝，ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕྱེ་མ་དང༌། 之前提到的卡如嚓等的粉末，དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་དང༌། 同样，灰药，ཤིང་ཀུན་དང༌། 苦楝，སྟར་བུ་སྨན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། 星果等剩余药物加倍，以生起火热。གལ་ཏེ་འབུར་རམ་གཏིང་རིང་གྱུར། 若是隆起或深陷，ཚེར་བ་ཆུང་ཞིང་སྲ་ལ་བརྟན། 刺痛轻微，坚硬而稳定，ལྟོ་སྦོས་ལ་སོགས་ལྡན་པའི་སྐྲན། 伴有腹胀等的肿瘤，དུགས་བྱས་ནས་ནི་སྙི་བར་བྱ། 应先进行热敷使其软化。ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སྟེང་དུ་འབུར་བར་གྱུར་ཏམ། 关于黏液病变引起的肿瘤，若是隆起，མི་མངོན་ཞིང་ཟབས་ཀྱི་གཏིང་རིང་བར་གྱུར་པ་དང༌། 或是隐而不显，深陷其中，ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང༌། 感觉轻微，僵硬不动，སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང༌། 坚硬而缺乏弹性，བརྟན་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང༌། 稳定而不移动，ལྟོ་སྦོས་པའི་བླ་བརྣན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། 伴有腹胀等症状，དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ་སྙི་ཞིང་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་བྱའོ། 应当先进行热敷，使其软化并略微降低。བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་ཅན་ལ། 对于黏液病变引起的肿瘤患者，མར་ཚ་ཐལ་སྨན་བཅས་ཆུ་བླུད། 应饮用酥油、盐、灰药混合的水。ཅེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཡོད་པའི་མི་ལ་ནི་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ནག་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། 对于患有黏液病变引起的肿瘤的人，应饮用药物酥油、灰药以及黑盐的混合物。ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཚ་བ་གསུམ། 大麦、青稞、弯曲灰烬、三种盐，རྒྱམ་ཚ་ཤིང་ཀུན་ཁ་རུ་ཚ། 岩盐、苦楝、卡如嚓，སེའུ་འབྲུ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་མར། 苹果籽、十种根煮酥油，བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་མྱུར་འཇོམས། 迅速消除黏液病变引起的肿瘤。ཞེས་བྱ་བ་ལ།
English
ས་བྱ་བ་ལ། Salu should be interpreted as "being consumed by tumors." བ་དང་རའི་འོ་མ་དང་། Cow's milk, goat's milk, པ་ཏོ་ལ་ནི་ཚོད་མ་དང་སྤགས་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། Patola should be interpreted as vegetables and dough. སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་མར། The meat and butter of terrestrial animals should be interpreted as for cooking, as well as barley and other things. བ་རུ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ། Barushaka and other fruits should be interpreted as for cooking and eating. བཏུང་བར་བ་ལ་བྲི་ཧ་ཏི། For drinking, Bala, Brihati, etc., ལ་སོགས་བསྐོལ་བ་བླུད་པར་བྱ། should be boiled and drunk. ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏུང་བའི་དོན་དུ་ནི་ Regarding "drinking," བ་ལ་དང་བྲི་ཧ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། Bala, Brihati, etc., five small roots, and boiled water should be drunk. བད་ཀན་ལས་གྱུར་དང་པོར་ནི། For tumors arising from phlegm, initially, སློན་བྱ་མི་བཟོད་དེ་སྨྱུང་བྱ། if vomiting is unbearable, then fasting should be done. ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ལ་ནི། Regarding tumors arising from phlegm, དང་པོ་ཁོ་ནར་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ལ་སློན་དུ་གཞུག་གོ །initially, emetics should be used to induce vomiting. གལ་ཏེ་བྱར་མི་བཟོད་པ་འམ། If it is unbearable to do, འམ། སློན་བྱར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སྨྱུང་བར་བྱ་ཞིང་ཉམས་དམན་པར་བྱའོ། or if vomiting is not possible, then fasting should be done to weaken it. ཁ་དྲོ་ཚ་བའི་ཐུག་སོགས་ཀྱི། Warm and hot porridge, etc., རིམ་པས་དེ་འོག་མེ་དྲོད་སྐྱེད། gradually, after that, generate fire heat. ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་དང་ཐལ་སྨན། Neem and other things, and ash medicine, ཤིང་ཀུན་སྟར་བུ་ཉིས་འགྱུར་གཏང༌། neem, star fruit, double the amount. ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སློན་དང་སྨྱུང་བ་བྱས་ཟིན་པའི་རྗེས་ལ། After such vomiting and fasting are done, ཁ་བ་དང་ཚ་བའི་སྨན་དང་ཟས་དེ་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་བའི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ནད་པའི་ཁོང་བའི་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། warm and hot medicines and foods, and porridge mixed with such things, should gradually restore the patient's abdominal fire heat. །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་ཕྱེ་མ་ཤིང་ཀུན་དང༌། Similarly, powders of neem and other things, neem, ཁ་རུ་ཚ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཕྱེ་མ་དང༌། powders of Karutsa and other things mentioned earlier, དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་དང༌། similarly, ash medicine, ཤིང་ཀུན་དང༌། neem, སྟར་བུ་སྨན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། star fruit and other remaining medicines doubled to generate fire heat. གལ་ཏེ་འབུར་རམ་གཏིང་རིང་གྱུར། If it is bulging or deep, ཚེར་བ་ཆུང་ཞིང་སྲ་ལ་བརྟན། the pain is mild, hard, and stable, ལྟོ་སྦོས་ལ་སོགས་ལྡན་པའི་སྐྲན། tumors accompanied by bloating, etc., དུགས་བྱས་ནས་ནི་སྙི་བར་བྱ། should be fomented to soften it. ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་སྟེང་དུ་འབུར་བར་གྱུར་ཏམ། Regarding tumors arising from phlegm, if it is bulging, མི་མངོན་ཞིང་ཟབས་ཀྱི་གཏིང་རིང་བར་གྱུར་པ་དང༌། or hidden and deep, ཚོར་བ་ཆུང་ཞིང་བེམ་བེམ་པོར་གནས་པ་དང༌། the sensation is mild and it is stiff, སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་པ་དང༌། hard and inelastic, བརྟན་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང༌། stable and unmoving, ལྟོ་སྦོས་པའི་བླ་བརྣན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། and accompanied by bloating, དང་པོར་དུགས་བྱས་ལ་སྙི་ཞིང་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་བྱའོ། it should first be fomented to soften it and slightly lower it. བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་ཅན་ལ། For patients with tumors arising from phlegm, མར་ཚ་ཐལ་སྨན་བཅས་ཆུ་བླུད། water mixed with butter, salt, and ash medicine should be drunk. ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་སྐྲན་ཡོད་པའི་མི་ལ་ནི་སྨན་མར་ཐལ་སྨན་ནག་དང་བཅས་ཤིང་སྦྱར་བ་བླུད་པར་བྱའོ། For people with tumors arising from phlegm, a mixture of medicinal butter, ash medicine, and black salt should be drunk. ནས་ཚིག་འཁུས་ཐལ་ཚ་བ་གསུམ། Barley, buckwheat, bent ash, three salts, རྒྱམ་ཚ་ཤིང་ཀུན་ཁ་རུ་ཚ། rock salt, neem, Karutsa, སེའུ་འབྲུ་རྩ་བ་བཅུ་བསྐོལ་མར། apple seeds, ten roots boiled in butter, བད་ཀན་ལས་གྱུར་སྐྲན་མྱུར་འཇོམས། quickly eliminate tumors arising from phlegm. ཞེས་བྱ་བ་ལ།