Tibetan
ག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ནད་པ་དེས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་སྨོད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སླར་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་མདངས་དང་ཉམས་སྟོབས་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བད་མཁྲིས་རི་དགས་ལ་སོགས་ཤ །རླུང་ལ་མཐུ་རྩལ་གཟན་ཚོལ་ཤ །ཚོ་ཁུར་སྦྱར་ཞིང་ཕན་པ་དང༌། །ཤ་ཁུ་སོགས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱ། །ཡུངས་མར་དག་དང་བརྔོས་པའམ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་མར་དང་བརྔོས། །ཁུ་བར་ལྡན་ཞིང་མཉེན་ལ་སྣུམ། །སྤོད་ལ་སོགས་དང་ལེགས་གཡོས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པའི་ཤ་སྟེ་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཆེན་པོ་དང༌། ཁྲོན་རྐོ་བ་དང༌། མཆུས་གཟན་ཚོལ་བའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཤ་བརྡུངས་ཤིང་བཏགས་པའི་ཤ་ཁུ་བླུད་ན་ཕན་ནོ། །རླུང་ལས་གྱུར་པ་ལ་ནི་མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཟས་ཚོལ་བ་སྟག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་བརྡུངས་པ་ལས་ཤ་ཁུར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཁུ་དང་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཚོད་མ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་སྦྱར་ཞིང་གཡོས་སུ་བྱས་པའམ། ཡུངས་མར་དང་བརྔོས་ཤིང་གཡོས་པའམ། ཡང་ན་མར་དང་བརྔོས་པ་དག་ཅི་རིགས་པར་རླུང་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཁུ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཞིམ་པ་དང༌། མཉེན་ཞིང་ཚ་བ་ཆུང་ངུ་བསྐོལ་བ་དང༌། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བག་མེད་པ་དང༌། སྤོད་དེ་སྒེའུ་གཤེར་དང་བཅའ་སྒ་དང༌། སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་ལེགས་བར་གཡོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལས། །གཡོས་པའི་ཡུ་ཤར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་རྒྱ་སྲན་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་ན་ལེ་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྤོད་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་པའི་ ཡུ་ཤར་སྦྱར་བ་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཕན་ནོ། །པི་པི་ལིང་བཅས་ནས་དང་བཅས། །རྒྱ་སྲན་བཅས་ཤིང་དོང་གྲར་བཅས། །སེའུ་འབྲུ་སྐྱུ་རུ་ར་དང་བཅས། །ར་ཤའི་ཁུ་བ་སྣུམ་ཅན་བླུད། །དེས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ། །གནོད་པ་དྲུག་ནི་སེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ར་ཤའི་ཁུ་བ་པི་པི་ལིང་དང་བཅས་ཤིང་དེ་དག་གཡོས་པ་དང༌། ནས་དང་རྒྱ་སྲན་དང་དོང་གྲའི་ཁུ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། སེའུ་འབྲུ་དང༌། སྐྱུ་རུ་ར་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་དང་གཡོས་པ་གང་ཡིན་པ་བླུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ར་ཤའི་ཁུ་བ་དེས་ནི་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆམ་པ་ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ། །མགོ་ནད་སྐད་འགགས་མ་ཞུར་བཅས། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་བསྟན་པའི་ནད་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པ་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །ཆང་རྙིང་རྩ་སྦུབས་སྦྱོང་བྱེད་པ། །ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ། །རྒུན་ཆང་ཆང་རྙིང་ཆང་དངས་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཆང་ཞིམ་ཆང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་ཅིང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་བུ་ག་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ངོམས་པ་ཉིད་དུ་བླུད་པར་བྱ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒུན་ཆང་དང༌། ཆང་རྙིང་དང༌། ཆང་དངས་མ་བླུད་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་བསྐོལ་བའམ། །ཏ་མ་ལ་ཀ་ཆུར་བསྐོལ་བ་འམ། །པརྞི་བཞི་དང་བསྐོལ་བའམ། །འུ་སུ་བཅའ་སྒ་བསྐོལ་བ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་དང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱ་བའམ། ཏ་མ་ལ་ཀ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བའམ། མ་ཤ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་པརྞི་བཞི་བསྐོལ་བའམ། འུ་སུ་དང་བཅའ་སྒའང་བསྐོལ་བའི་ཆུ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་མ་དག །འབད་པས་བཙོས་པ་རྗེས་མཐུན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་ལྔའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ཁ་ཟས་གཙང་ཞིང་སྨེ་བག་མེད་པ་འབད་པས་བཙོས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མ་འམ། ཤ་ཁུའི་ནང་དུ་བཙོ་བར་བྱ། །བ་ལ་བཏབ་པའི་མར་སྦྱར་བའམ། །ཤ་ཟའི་ཤ་ཁུར་བཙོས་ པ་སྦྱིན། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་བཅུ་དང་འོ་མའམ་ཤ་ཁུར་བཙོས་ལ། སྨན་པ་ལའི་ལྡེ་གུ་བཏབ་པའི་སྨན་མར་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་པའམ། ཤ་ཟ་བའི་ཤ་ཁུ་དང་བཙོས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དག་དང་ནི། །མར་བསྐོལ་སྦྲང་རྩིར་བཅས་པའང་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོ་མ་བཅུ་འགྱུར་དང་མར་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་མར་སྦྱིན་ན་ཡང་ཕན་ནོ། །ཛི་བན་ཏི་དང་ཤིང་མངར་དང༌། །རྒུན་འབྲུ་དུག་མོ་ཡུངས་འབྲས་བུ། །མ་ནུ་ཟུར་པ་པི་པི་ལིང༌། །བྱ་ཀྲི་གཟེ་མ་བ་ལ་དང༌། །ཏ་མ་ལ་ཀི་ཨུཏྤལ་སྔོ། །ཀྱི་ལྕེ་བ་དང་བྱི་ཚེར་བ། །ལྡེ་གུར་བྱས་དང་མར་བསྐོལ་བ། །གཅོང་ཆེན་སེལ་བའི་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ཏི་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མར་གྱི་བཞི་ཆའི་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་དང༌། ཆུ་མར་གྱི་བཞི་འགྱུར་བསྲེས་པ་དང༌། མར་བསྐོལ་བའི་སྨན་ཡང་གཅོང་ཆེན་པོའི་ནད་རྒྱལ་པོའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འབྲ་གོ་རྒུན་འབྲུ་མ་དུ་ཀ །པ་རུ་ཤ་དང་པི་པི་ལིང༌། །མར་དང་བསྐོལ་བས་སྐད་འགགས་དང༌། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་རིམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲ་གོ
Chinese
任何诸如此类的肉在世间都应受到谴责，如果病人知道了，就会生起厌恶之心，从而导致呕吐。同样，身体的光泽和力量也不会恢复。对于黏液和胆汁，应食用鹿肉等；对于气，应食用依靠力量和技巧觅食的肉类。将肉汤混合在一起是有益的，也可以添加到肉汤等食物中。可以用芥子油炒，或者根据情况用黄油炒。食物应富含汤汁，柔软且油腻，并用香料等调味。也就是说，对于由黏液和胆汁引起的严重消耗性疾病，可以食用鹿肉等肉类，如野猪等大型动物的肉，以及挖掘洞穴和用喙觅食的动物的肉，将肉捣碎并熬制成肉汤喂食，这样有益。对于由气引起的疾病，应食用依靠力量觅食的动物的肉，如老虎等，以及水生动物的肉，将肉捣碎制成肉汤。同样，也可以将这些肉汤与面条等食物和各种蔬菜混合烹饪，或者用芥子油炒制，或者用黄油炒制，根据具体情况，可以为气、黏液和胆汁病患者提供食物，这些食物应富含汤汁，美味可口，柔软且略带温热，油腻而不粗糙，并用香料，即姜黄、干姜、豆蔻等香料精心烹制。同样，萝卜和豌豆等蔬菜，也应加入用油烹制的尤沙尔（一种菜肴）。也就是说，同样地，萝卜、豌豆等蔬菜的汤汁，应与小茴香等香料混合，并加入油腻的尤沙尔，这对患有严重消耗性疾病的病人也有益。长胡椒与大麦同煮，豌豆与董嘎（一种植物）同煮，豆蔻与余甘子同煮，应喂食油腻的羊肉汤。这可以消除感冒等六种危害。也就是说，羊肉汤应与长胡椒一起煮，并与大麦、豌豆和董嘎的汤一起煮，还应与豆蔻、余甘子和黄油等油类一起煮，凡是这样烹制的食物都应喂食。这样的羊肉汤可以消除感冒等危害，即感冒、咳嗽、呼吸不畅、头痛、声音嘶哑
English
Meat of any kind is to be condemned in the world, and if the patient knows it, it will give rise to a feeling of disgust, which will lead to vomiting. Likewise, the body's radiance and strength will not be restored. For phlegm and bile, eat venison, etc.; for wind, eat meat that seeks food by strength and skill. Mixing the broth together is beneficial, and it can also be added to meat broth and other foods. It can be stir-fried with mustard oil, or stir-fried with butter as appropriate. The food should be rich in broth, soft and greasy, and seasoned with spices, etc. That is to say, for severe wasting diseases caused by phlegm and bile, venison and other meats can be eaten, such as the meat of large animals such as wild boars, as well as the meat of animals that dig holes and seek food with their beaks. It is beneficial to mash the meat and boil it into a broth to feed. For diseases caused by wind, eat the meat of animals that seek food by strength, such as tigers, and the meat of aquatic animals. Mash the meat to make a broth. Likewise, these broths can also be mixed with foods such as noodles and various vegetables and cooked, or stir-fried with mustard oil, or stir-fried with butter. Depending on the specific situation, food can be provided to patients with wind, phlegm, and bile diseases. These foods should be rich in broth, delicious, soft and slightly warm, greasy and not rough, and carefully cooked with spices, i.e., turmeric, dried ginger, cardamom, and other spices. Similarly, the juices of vegetables such as radishes and peas should be mixed with spices such as fennel and added with oily Yushar (a dish), which is also beneficial for patients with severe wasting diseases. That is to say, similarly, the juices of vegetables such as radishes and peas should be mixed with spices such as fennel, and oily Yushar should be added, which is also beneficial for patients with severe wasting diseases. Long pepper cooked with barley, peas cooked with Dongga (a plant), cardamom cooked with Amla, should be fed with oily mutton soup. This can eliminate six harms such as colds. That is to say, mutton soup should be cooked with long pepper, and cooked with the soup of barley, peas and Dongga, and also cooked with cardamom, Amla and oils such as butter, and whatever is cooked in this way should be fed. Such mutton soup can eliminate harms such as colds, i.e., colds, coughs, difficulty breathing, headaches, hoarseness.
Chinese
以及调伏，此为该论典所说的调伏疾病。尤其对于胆病等，应灌注陈年酒，此能清净脉道孔隙，务必使其满足。灌注葡萄、陈年及清澈之酒。对于胆病等引起的衰竭病，尤其应灌注美味且非常陈旧的酒，此能清净脉道孔隙，务必使其满足。更特别的是，对于胆病等，不要灌注葡萄、陈年及清澈之酒。或煮五小根，或煮答麻拉嘎于水中，或与四叶煮，或煮乌苏与姜黄灌注。或者煮五小根的药水灌注，或者答麻拉嘎与水同煮，或者煮麻夏巴尼等四叶，或者煮乌苏与姜黄的水灌注。此与洁净食物皆宜，努力烹煮则相宜。五根水等与洁净无垢的食物一同努力烹煮，则相宜且有益。以十根与牛奶或肉汤煮，或加入瓦拉的酥油，或给予肉食者的肉汤烹煮之物。以十根与牛奶或肉汤一同烹煮，加入加入了药草炼成的药用酥油给予，或者给予肉食者的肉汤烹煮之物。十倍牛奶与炼制酥油，佐以蜂蜜亦有益。或者将十倍的牛奶与炼制的酥油，加入蜂蜜一同给予药用酥油，也有益处。耆婆香与甘草，葡萄干及毒鼠李子，马努、祖巴、毕毕灵，鸟屎、葛匝玛、瓦拉，答麻拉嘎、青莲花，吉祥草与刺柏，以此等药材炼制酥油，能除大瘰疬。将耆婆香等药材四分之一炼制酥油，与四倍水酥混合，炼制的药用酥油也能消除大瘰疬之病，即能调伏所谓的国王病。阿果、葡萄干、马度嘎，巴汝夏与毕毕灵，与酥油一同熬煮，能治声音嘶哑，痰液、呼吸不畅及热病。阿果
English
And subdue, this is the disease subdued by the teachings of this treatise. Especially for bile diseases, old wine should be poured, which can purify the pores of the pulse channels, and must be satisfied. Infuse grape wine, old wine and clear wine. Especially for wasting diseases caused by bile diseases, delicious and very old wine should be poured, which can purify the pores of the pulse channels, and must be satisfied. More specifically, for bile diseases, do not infuse grape wine, old wine and clear wine. Or boil five small roots, or boil tamaraka in water, or boil with four leaves, or boil usu with turmeric and infuse. Or infuse the boiled water of five small roots, or boil tamaraka with water, or boil four leaves such as masha parni, or infuse the boiled water of usu and turmeric. This is suitable with clean food, and it is suitable to cook hard. The water of five roots and other things are cooked hard with clean and flawless food, which is suitable and beneficial. Cook ten roots with milk or broth, or add ghee of vala, or give cooked things with broth to meat eaters. Cook ten roots with milk or broth, add medicinal ghee made with herbs and give it, or give cooked things with broth to meat eaters. Ten times milk and refined ghee, with honey are also beneficial. Or give ten times milk and refined ghee, with honey together with medicinal ghee, which is also beneficial. Jivaka and licorice, raisins and poison ivy seeds, manu, zuba, pippali, bird droppings, gazema, vala, tamaraka, blue lotus, kili grass and juniper, ghee made with these medicinal materials, can remove large scrofula. One-fourth of the medicinal materials such as Jivaka are used to refine ghee, mixed with four times water ghee, and the refined medicinal ghee can also eliminate the disease of large scrofula, that is, it can subdue the so-called king's disease. Ago, raisins, maduka, barusha and pippali, boiled with ghee, can cure hoarseness, phlegm, difficulty breathing and fever. Ago