Tibetan
སེའུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སྐྱུར་པོའི་ཁུ་བར་རྒྱམ་ཚ་བཏབ་པ་བླུད་ན་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་བཅས། །ཞུན་མར་གྱིས་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་སྐྱུག་སྨན་ཞུན་མར་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞག་པ་ཕན་ནོ། །དེ་བཞིན་པོ་སོན་ཆ་ཏང་པ་ལ། །མ་དུ་ཀ་ནི་བསྐོལ་ཆུས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་ཆུ་བླུད་ལ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །ཤིང་མངར་པོ་སོན་ཆའི་ལྡེ་གུ། །བི་དབུ་རམ་ཤིང་ཁུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཤིང་མངར་དང་པོ་སོན་ཆ་ལྡེ་གུ་བྱས་ཤིང་ཆུ་འཐགས་སུ་བྱས་པ་ལ། བི་ད་རིའི་ཁུ་བ་དང༌། བུ་རམ་ ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་བླུད་དེ་སློན་དུ་གཞུག་པ་ཕན་ནོ། །མཁྲིས་ལུད་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་ལ། །དུར་བྱིད་མངར་བའི་སྨན་སྦྱར་བཏང༌། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བའི་སྨན། །སྐྱུག་སྨན་ཕྱིར་ནི་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་ཤས་ཆུང་ཞིང་སྲ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་རྒུན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་མངར་བ་དང་སྦྱར་བ་དག་བཀྲུ་སྨན་གྱི་དོན་དུ་བླུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ནི་དུར་བྱིད་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྐྱུག་སྨན་གྱི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ནད་སྦྱངས་ནས་ནི་ཐུག་པ་སོགས། །བསིལ་དང་མངར་དང་སྣུམ་པ་སྤྱད། །བད་ཀན་ཤས་ཆེར་ཁ་བ་དང༌། །རྩུབ་པ་དང་སྦྱར་གྲང་ཐུག་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཀྲུ་སྨན་གཉིས་ཀྱིས་ནད་སྦྱངས་པར་གྱུར་ནས་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བསིལ་བ་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲངས་པ་དང༌། མངར་བའི་རོ་དང་ལྡན་པ་དང༌། སྣུམ་ཞིང་རྩུབ་བད་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ནི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་སྨན་ཁ་བ་དང་སྦྱར་ཞིང་སྣུམ་མེད་པའི་རྩུབ་བག་བླུད་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་གྱུར་ཁ་ར་སྐྱུ་རུ་ར། །རྒུན་འབྲུ་ཨུཏྤལ་ཙནྡན་དཀར། །སྦྲང་རྩིར་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་སྦྱིན། །བད་ཀན་བཅས་ལ་ན་ལེ་ཤམ། །གླ་སྒང་དང་ནི་བཅས་པ་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ཁ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་བཅས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུད་པ་བད་ཀན་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་དང་བཅས་པའི་སྨན་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་
Chinese
将塞吾子等酸味果实的汁液中加入碱，服用有益。胆汁痰液兼有粘液时，用炼乳作为催吐药有益。也就是说，对于胆汁引起的痰液兼有粘液，服用催吐药炼乳并使其呕吐是有益的。同样，对于波森恰当巴，用马杜卡煮水吗？也就是说，同样，对于胆汁引起的痰液兼有粘液，服用波森恰等药物的水并使其呕吐是有益的。甜木波森恰的汤剂，与毗陀罗木糖树汁混合。也就是说，或者将甜木和波森恰制成汤剂，并与毗陀罗的汁液和糖树的汁液混合，服用并使其呕吐是有益的。胆汁痰液粘液较少时，服用杜鹃等甜味药混合物。粘液较多时，服用苦味药。为了催吐而服用。也就是说，对于胆汁引起的痰液粘液较少且坚硬时，将杜鹃、葡萄等甜味药物混合，作为泻药服用。同样，对于胆汁引起的痰液粘液较多时，将杜鹃、蓝宝石等苦味药物混合，为了催吐而服用。疾病清除后，食用粥等。食用清凉、甜味和油腻的食物。粘液较多时，服用苦味药。与粗糙物混合，服用冷粥。也就是说，用催吐药和泻药两种药物清除疾病后，应食用粥等食物。而且，要食用清凉且充分冷却的、具有甜味的、油腻且无粗糙粘液的食物。对于粘液较多的胆汁疾病，应将粥等食物与苦味药混合，并服用无油的粗糙食物。胆汁引起的诃梨勒、余甘子，葡萄、乌 উৎপལ་（梵文天城体：उत्पल，梵文罗马转写：utpala，汉语字面意思：乌 উৎপལ་）、白檀香。与蜂蜜混合制成汤剂服用。兼有粘液时，服用甘松。与豆蔻一起服用。也就是说，对于纯粹由胆汁引起的痰液，应服用诃梨勒、余甘子等药物制成的汤剂。对于胆汁引起的痰液兼有粘液，应服用甘松和豆蔻等药物，诃梨勒等。
English
It is beneficial to administer alkali mixed with the juice of sour fruits such as Se'u 'bru. For bile phlegm with mucus, emetic ghee is beneficial. That is to say, for phlegm caused by bile with mucus, it is beneficial to administer emetic ghee and induce vomiting. Similarly, for Poson Cha Tangpa, should Madhuka be boiled in water? That is to say, similarly, for phlegm caused by bile with mucus, it is beneficial to administer water of Poson Cha and other medicines and induce vomiting. A decoction of sweet wood Poson Cha, mixed with the juice of Vidari sugar tree. That is to say, or make a decoction of sweet wood and Poson Cha, and mix it with the juice of Vidari and the juice of the sugar tree, administer it and induce vomiting. When bile phlegm has less mucus, administer a mixture of sweet medicines such as Durbyid. When there is more mucus, administer bitter medicine. Administer for the purpose of inducing vomiting. That is to say, when phlegm caused by bile has less and harder mucus, mix sweet medicines such as Durbyid and grapes, and administer them as a purgative. Similarly, when phlegm caused by bile has more mucus, mix bitter medicines such as Durbyid and sapphire, and administer them for the purpose of inducing vomiting. After the disease is cleared, eat porridge etc. Use cool, sweet and oily food. When there is more mucus, take bitter medicine. Mix with roughage and take cold porridge. That is to say, after clearing the disease with both emetics and purgatives, one should eat porridge and other foods. Moreover, one should eat cool and well-cooled, sweet-tasting, oily and non-rough mucus-free food. For bile diseases with more mucus, porridge and other foods should be mixed with bitter medicine, and rough, oil-free food should be taken. For bile caused by Haritaki, Amla, grapes, Utpala (梵文天城体：उत्पल，梵文罗马转写：utpala，汉语字面意思：Utpala), white sandalwood. Administer a decoction mixed with honey. When there is mucus, administer Nalesham. Administer with cardamom. That is to say, for phlegm caused purely by bile, a decoction made of Haritaki, Amla and other medicines should be administered. For phlegm caused by bile with mucus, medicines such as Nalesham and cardamom, Haritaki etc.
Tibetan
དང་སྦྱར་ཏེ་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རླུང་ནད་ལ་ནི་མར་བཅས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ནད་དང་བཅས་པའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་ན་ལེ་ཤམ་དང་གླ་སྒང་མེད་པའི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྨན་དེ་དག་མར་དང་བཅས་པ་སྦྱིན་ནོ། །མར་དང་ཏིལ་མར་དང་བུ་རམ་དང་ཤ་ཁ་ར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་སྦྱར་བའི་ལྡེ་གུ་ནི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལས་ལྟོས་ཏེ་ཚད་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒུན་འབྲུ་ལྔ་བཅུ་པི་པི་ལིང༌། ། སུམ་ཅུ་ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྦྱར། །སྦྲང་རྩི་འམ་བ་ཡི་ལྕི་བའམ། །བེའུ་གཞོན་ལྕི་ཁུར་ལྡེ་གུར་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒུན་འབྲུ་ནི་གོ་ཏ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བླང་གི་ནུ་སོར་འདྲ་བའི་རྒུན་འབྲུ་སྦོམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་རྡོག་མ་ལྔ་བཅུ་དང༌། པི་པི་ལིང་རྡོག་མ་སུམ་ཅུ་དང༌། ཁ་ར་སྲང་གཅིག་སྟེ་འདི་དག་སྦྱར་བ་སྦྲང་རྩི་དང་ལྡེ་གུར་བྱས་པ་སྦྱིན་པའམ། བའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བའམ། བེའུ་གཞོན་ནུ་ནུ་ཞོ་འཐུངས་པའི་ལྕི་བའི་ཁུ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཤིང་ཚ་སུག་སྨེལ་ཚ་བ་གསུམ། །རྒུན་འབྲུ་པི་པི་ལིང་རྩ་བ། །མ་ནུ་འབྲས་ཡོས་གླ་སྒང་དང༌། །ཟུར་པ་དཀར་དང་ར་སྣ་དང༌། །སྐྱུ་རུ་ར་དང་བ་རུ་ར། །ཁ་ར་སྦྲང་རྩི་ཞུན་མར་སྦྱར། །ལྡེ་གུས་སྙིང་ནད་ལུད་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ལྡེ་གུར་སྦྱར་བ་ནི་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པའི་ལུད་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངར་བའི་སྨན་དང་སྲོག་ཆགས་ནི། །སྐམ་སའི་ཤ་དང་ནས་དང་ནི། །ཁྲེ་དང་ཁྲེ་རྒོད་མུངྒ་སོགས། །ཡུ་ཤ་དང་ནི་ཚོད་མ་དང༌། །ཁ་བ་ཚད་ལྡན་སྦྱར་ལྡེ་གུ། །ཁ་བ་དང་ནི་སྦྲང་རྩིར་བཅས། །བད་ཀན་ཤས་ཆེའི་ནད་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ལུད་པ་ལ་ནི་སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁུ་དང༌། སྨན་མངར་པོ་རྒུན་འབྲུ་དང༌། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་བ་བྱིན་ན་ཕན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་པུ་ཤེལ་ཙེ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་དང༌། མོན་སྲན་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཡུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་མ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཁ་བ་དང༌། སྦྲང་རྩི་དང་བཅས་པ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་ཤས་ཆུང་སཱ་ལུ་དང༌། །དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་ཤ་ཁུ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་ཤས་ཆུང་བའི་མཁྲིས་པའི་ལུད་པ་ལ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་དང༌། འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་སྨན་ཤ་ཁུ་དང་བཟའ་བ་ཕན་ནོ། །བཏུང་བར་ཁ་རའམ་རྒུན་ཆུ་འམ། །བུ་རམ་ཤིང་ཁུ་འམ་འོ་མ་བླུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་བཏུང་བ་ནི་ཁར་དང་རྒུན
Chinese
然后混合制成药膏给予。对于肺病，与黄油一起有益。也就是说，对于伴有肺病的胆汁痰液，给予不含娜列香和豆蔻的红糖等药物，并与黄油一起。将黄油、芝麻油、红糖、冰糖、蜂蜜混合制成的药膏，应根据疾病等情况，按适当的剂量混合。葡萄五十，荜茇三十，红糖一两混合。蜂蜜或母牛的粪便水，或小牛犊喝奶后粪便水混合制成药膏。也就是说，葡萄是指一种叫做“果达那”的，像母牛乳头一样的大葡萄。取其五十个，荜茇三十个，红糖一两，将这些混合后，与蜂蜜制成药膏给予，或与母牛的粪便水，或小牛犊喝奶后粪便水混合给予。肉桂、小豆蔻、三种荜茇，葡萄、荜茇根，诃子、稻芽、豆蔻，白樟脑、阿魏，余甘子和毗醯勒，红糖、蜂蜜、炼制黄油混合。药膏消除心脏病痰液。也就是说，将肉桂等药物混合制成药膏，可以消除心脏病等的痰液。甜味药物和动物，旱地肉和青稞，稗子和荞麦、印度辣木等，冬葵和蔬菜，适量的盐混合制成药膏。盐和蜂蜜一起，对痰湿过多的疾病有益。也就是说，对于痰湿过多的痰液，给予旱地动物的肉汤，甜味药物如葡萄，红糖树汁等，与疾病等量混合有益。同样，给予布歇尔策等的汁液，孟加拉豆，印度辣木等蔬菜，以及药物盐和蜂蜜一起有益。对于痰湿较少的，食用稻米和六十日稻的肉汤有益。也就是说，对于痰湿较少的胆汁痰液，食用稻米和六十日稻的药物肉汤有益。饮用红糖或葡萄汁，或红糖树汁或牛奶。也就是说，对于胆汁引起的疾病，饮用红糖和葡萄。
English
Then, mix and make an ointment to give. For lung disease, it is beneficial with butter. That is to say, for bile phlegm accompanied by lung disease, give sugar and other medicines that do not contain Nalesham and cardamom, along with butter. The ointment made by mixing butter, sesame oil, brown sugar, rock sugar, and honey should be mixed in appropriate doses according to the condition of the disease, etc. Fifty grapes, thirty long peppers, and one ounce of brown sugar are mixed. Honey or cow dung water, or calf dung water after drinking milk, are mixed to make an ointment. That is to say, grapes refer to a large grape called "Godana" that looks like a cow's nipple. Take fifty of them, thirty long peppers, and one ounce of brown sugar. After mixing these, give them with honey to make an ointment, or mix them with cow dung water, or calf dung water after drinking milk. Cinnamon, cardamom, three types of long pepper, grapes, long pepper root, haritaki, rice sprouts, cardamom, white camphor, asafoetida, amla and bibhitaki, brown sugar, honey, and clarified butter are mixed. The ointment eliminates phlegm from heart disease. That is to say, mixing cinnamon and other medicines to make an ointment can eliminate phlegm from heart disease, etc. Sweet medicines and animals, upland meat and barley, barnyard millet and buckwheat, moringa, etc., mallow and vegetables, and appropriate amount of salt are mixed to make an ointment. Salt and honey together are beneficial for diseases with excessive phlegm. That is to say, for phlegm with excessive phlegm, giving broth from upland animals, sweet medicines such as grapes, brown sugar tree sap, etc., mixed in equal amounts with the disease is beneficial. Similarly, giving juices such as bushel tse, Bengal beans, moringa and other vegetables, as well as medicinal salt and honey together is beneficial. For those with less phlegm, eating rice and sixty-day rice broth is beneficial. That is to say, for bile phlegm with less phlegm, eating rice and sixty-day rice medicinal broth is beneficial. Drink brown sugar or grape juice, or brown sugar tree sap or milk. That is to say, for diseases caused by bile, drink brown sugar and grapes.