Tibetan
ར་རོ། །དེ་བས་ཐམས་ཅད་འདུས་གྱུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་དེ་བས་ན་འོར་ནད་ཐམས་ཅད་ནི་ནད་གཞི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱེ་བྲག་ལས། །གཟུགས་བྱེད་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །ནད་གཞི་ཐ་དད་གཉིས་དང་ཀུན། །སྣད་དང་དུག་གིས་ཕོག་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནད་གཞི་ཐ་དད་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང༌། གཉིས་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང༌། ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་སྟེ་དེ་ལྟར་བདུན་དང༌། སྣད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་དུག་གིས་ཕོག་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ཏེ་སྤྱིར་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རང་དང་གློ་བུར་གཉིས། །ཡན་ལག་ཀུན་སྐྲང་ཕྱོགས་གཅིག་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་འོར་ནད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ན་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཉེས་པའི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་དང༌། གློ་བུར་བའི་ཉེས་པ་དུག་དང་སྣད་པ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་སྐྲང་བའི་འོར་ནད་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །ཁྱབ་དང་མཐོ་དང་མདུད་པ་ཡི། །དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུའང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་འོར་ནད་དེ་ནི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་རྣམས་འདོད་ཅིང་བཤད་དེ། ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མཐོ་བ་ནི་གྲོག་མཁར་ལྟར་བགས་ཀྱིས་མཐོ་བའོ། །མདུད་པ་ཅན་ནི་མདུད་པ་ལྟར་ཏོག་ཏོག་པོར་འདུག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་འོར་ནད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འོར་ནད་ཀྱི་ནི་སྤྱི་ཡི་རྒྱུ། །ནད་ལས་སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་ཉིད། །ནད་ལས་སྨྱུང་སོགས་ ཀྱིས་ཉམ་ཆུང༌། །མྱུར་དུ་ལྷག་པར་ཟོས་ལས་འབྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་གློ་བུར་བའི་འོར་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ནད་གཞི་ལས་བྱུང་བའི་འོར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལྷག་པ་གཞན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བའི་རྒྱུ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་དང༌། སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང༌། སྨྱུང་བ་བྱས་ཤིང་ཟས་བཅད་པ་དང༌། སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས་ཀྱིས་དུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པར་གྱུར་པའི་མིས་མྱུར་དུ་སྟེ། དེའི་མོད་ལ་ཟས་དྲག་པར་ཟོས་ན་འོར་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན
Chinese
如是。因此宣说一切和合而成。 所谓“因此一切和合而成”，原因在于，所有瘰疬病都是由三种病因和合而成，这是常识之子等仙人所说的。 诸原因之差别中，具造形九者之自性。 病因各异二与全，触损及毒所生起。 所谓“诸原因之差别中，具造形九者之自性。病因各异二与全，触损及毒所生起”，瘰疬病的原因各自确定的差别，会变成具有造形特征的九种自性。也就是，由风等不同病因所生的三种，由二二混合所生的三种，由全部和合所生的一种，这样总共七种，以及由触损所生和由毒所触所生的两种，总共九种。 又或自生与突发，肢体皆肿一方二。 所谓“又或自生与突发，肢体皆肿一方二”，又或者瘰疬病有两种，一种是内在自身存在的病因所生，一种是突发的病因毒和触损所生。 又有两种，一种是身体的肢体全部肿胀的瘰疬病，一种是肢体的一方发生的。 遍布与高与结节，以形之差别亦说三。 所谓“遍布与高与结节，以形之差别亦说三”，又或者那瘰疬病是以遍布等差别分为三种，仙人们是这样认为并宣说的。遍布是广大之意。高是像蚁丘一样逐渐隆起。结节是像结节一样疙疙瘩瘩地聚在一起。 这样看来，那些差别的瘰疬病被认为是三种。 瘰疬病之总因，由病所生为差别。 病后节食等令衰弱，迅速过量食所生。 所谓“瘰疬病之总因，由病所生为差别。病后节食等令衰弱，迅速过量食所生”，俱生和突发的所有瘰疬病的总的共同原因在下面会说到。由病因所生的瘰疬病的特征是，还有其他特别的原因。同样，突发的原因是瘟疫等疾病，呕吐药等行为，以及节食和禁食，以及等等，所说的因劳累等衰弱和消瘦的人，迅速地，就在那时猛吃东西，就会产生瘰疬病。 那么
English
Thus. Therefore, it is said that all are combined and formed. The so-called "Therefore, all are combined and formed" means that all scrofula diseases are formed by the combination of three causes of disease, as stated by the son of common knowledge and other sages. Among the differences of causes, it possesses the nature of nine form-makers. Different causes of disease, two and all, arise from touch damage and poison. The so-called "Among the differences of causes, it possesses the nature of nine form-makers. Different causes of disease, two and all, arise from touch damage and poison" means that the differences in the causes of scrofula, each determined, will become the nature of nine types with the characteristics of form-making. That is, three caused by different causes of disease such as wind, three caused by the mixture of two and two, and one caused by the combination of all, making a total of seven, and two caused by touch damage and poison, making a total of nine. Or congenital and sudden, limbs all swollen, one side two. The so-called "Or congenital and sudden, limbs all swollen, one side two" means that there are two types of scrofula, one caused by the internal cause of disease existing in oneself, and one caused by the sudden cause of disease, poison and touch damage. There are also two types, one is scrofula with all the limbs of the body swollen, and the other occurs on one side of the limbs. Spreading, high, and nodular, also said to be three by the difference of shape. The so-called "Spreading, high, and nodular, also said to be three by the difference of shape" means that the scrofula is divided into three types by the difference of spreading, etc., which is what the sages believe and declare. Spreading means vast. High means gradually rising like an anthill. Nodular means gathering together in lumps like nodules. In this way, those different scrofula are considered to be three types. The general cause of scrofula, what is born from disease is the difference. Weakened by fasting etc. after illness, quickly caused by excessive eating. The so-called "The general cause of scrofula, what is born from disease is the difference. Weakened by fasting etc. after illness, quickly caused by excessive eating" means that the general common cause of all congenital and sudden scrofula will be discussed below. The characteristic of scrofula caused by disease is that there are other special causes. Similarly, the sudden cause is diseases such as epidemics, actions such as emetics, and fasting and abstinence from food, and so on, what is said is that people who are weakened and emaciated due to fatigue etc., quickly, at that moment, eat strong food, which will cause scrofula. Then
Tibetan
ས་གཞན་ཡང་ལྕི་བ་དང༌། །སྐྱུར་དང་སྣུམ་བསིལ་ལན་ཚྭ་དང༌། །ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་ཚ་བ་དང༌། །མྱ་ངན་ཆུ་གཉིད་དྲགས་དང་ཡར། །ཟས་ཟོས་ཤ་ལྕི་ཤ་སྐམ་དང༌། །མ་ཞུ་ངལ་དང་བུད་མེད་དྲགས། །རྐང་གིས་ལམ་དུ་འགྲོ་བའམ། །བཞོན་པས་དྲག་ཏུ་བསྐྱོད་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་གཞན་ཡང་ནད་མེད་པར་གནས་པ་དག་གིས་ཟས་དང་སྐོམ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་དྲགས་པ་བསྟེན་པས་འོར་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པས་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་ཚད་འཁྲུ། །གཞང་འབྲུམ་ལྟོ་བའི་ནད་དང་ནི། །མངལ་ནས་ཁྲག་ཟག་རིམས་ཀྱིས་བཏབ། །གསུད་དང་ཆུ་སེར་སློན་ཉེས་དང༌། །སྦྲུམ་མ་དང་ནི་མེ་དབལ་གྱི། །ནད་དང་སྐྱ་རྦབ་དག་གིས་བཏབ། །གཞན་ཡང་ལོག་པར་གསོས་གྱུར་པའི། །ནད་དེ་བྲང་དུ་གནས་ན་ནི། །སྟོད་སྐྲང་ཆུ་སོར་གནས་སྨད་སྐྲང༌། །དབུས་ན་གནས་པ་རབ་ཏུ་སྐྲང༌། །ཡན་ལག་ཀུན་ཁྱབ་ཐམས་ཅད་སྐྲང༌། །ཉིང་ལག་ལ་བརྟེན་དེ་སྐྲང་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནད་རྣམས་ལེགས་པར་གསོས་ཤིང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གསོས་པར་གྱུར་ན་འོར་ནད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བྲང་ན་གནས་པ་ལུས་ཀྱི་རོ་སྟོད་ཀྱི་ཆ་སྐྲང་པར་བྱེད་ལ། ཆུ་སོར་གནས་ན་ཆུ་སོ་མན་ཆད་ཀྱི་རོ་སྨད་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། ། དབུས་ཏེ་ལྟེ་བ་དང་རྐེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ན་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ན་ཐམས་ཅད་སྐྲང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་རེ་རེའི་ཉིང་ལག་ལ་གནས་ན་གང་ལ་གནས་པའི་ཉིང་ལག་ཉིད་སྐྲང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་སྔོན་ཚུལ་རྩ་རྣམས་ཚ། །ཡན་ལག་སྙོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོར་ནད་ཀྱི་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྩ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟོད་པར་ཚ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རྣམས་སྙོམ་ཞིང་ན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལས་སྐྲང་བ་འཕོ་ཞིང་རྩུབ། །སྤུ་རྩུབ་སྨུག་ཅིང་གནག་པ་དང༌། །ལྤགས་འཁུམས་འདར་བརྩེ་རེག་ན་ན། །ན་ཞིང་ཟུག་པ་བེམ་བེམ་པོ། །མྱུར་བར་ལྡང་ཞིང་མྱུར་དུ་ཞི། །སྐྲང་བ་མནན་ན་དམའ་བར་འགྱུར། །སྣུམ་དང་དྲོ་བས་མཉེས་ན་ཞི། །མཚན་མོ་ཆུང་ཞིང་ཉིན་མོ་ཆེ། །པགས་པ་ཡུངས་ཀར་ལྡེ་གུ་ཡིས། །བསྐུས་ལྟར་ཚ་བ་ཙག་ཙག་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལས་གྱུར་པའི་འོར་ནད་ནི། འཕོ་ཞིང་གནས་
Chinese
還有其他像是沉重的土地，酸、油、涼、鹹，灰、藥、鋒利、熱，悲傷、嗜睡、過度以及向上，吃得過多、肥胖、消瘦，消化不良、疲勞和過度性行為，用腳在路上行走，或者騎乘過度驅馳等等。意思是說，還有，那些原本沒有疾病的人，如果過度攝取沉重的食物和飲料等等，就會引發水腫病。同樣地，消化不良等等也會引發疾病。 痰液、呼吸不暢、發燒腹瀉，肛門膿腫、腹部疾病，子宮出血、感染疾病，嘔吐和血清治療不當，以及孕婦和燒傷，疾病和白癜風等等所引發的，還有，如果錯誤治療的疾病位於胸部，則上半身腫脹，位於水溝穴則下半身腫脹，位於中部則極度腫脹，遍布四肢則全身腫脹，依賴於肢體則該肢體腫脹。意思是說，痰液等等的疾病，以及其他疾病，如果得到妥善治療，並按照醫學典籍中所說的那樣進行治療，就會成為水腫病的起因。因為這個原因，風等等的疾病會被擾亂，如果它位於胸部，就會使身體的上半部分腫脹，如果它位於水溝穴，就會使水溝穴以下的下半部分腫脹。 如果位於中部，也就是肚臍和腰部的位置，就會使身體的中間部分腫脹。如果遍布身體的所有肢體，就會使全身腫脹。如果位於每個肢體的末端，就會使位於該處的末端腫脹。它的先兆是脈搏發熱，肢體變得僵硬。意思是說，水腫病的先兆是眼睛等等的脈搏非常難以忍受地發熱，肢體變得僵硬和疼痛。由風引起的水腫會移動且粗糙，毛髮粗糙、灰暗且發黑，皮膚收縮、顫抖，觸摸時疼痛，疼痛且刺痛，感覺麻木，迅速出現且迅速消退，腫脹處按壓會下陷，用油和溫暖的東西按摩會消退，晚上小而白天大，皮膚像用芥末油和亞麻籽油塗抹一樣，有刺痛感。意思是說，由風引起的水腫病會移動且
English
Also, other things like heavy earth, sour, oily, cool, salty, ash, medicine, sharp, hot, sorrow, drowsiness, excess and upward movement, overeating, obesity, emaciation, indigestion, fatigue, and excessive sexual activity, walking on the road with feet, or riding excessively, etc. It means that, also, those who are originally without disease, if they excessively consume heavy foods and drinks, etc., will cause edema. Similarly, indigestion, etc., will cause disease. Phlegm, difficulty breathing, fever and diarrhea, anal abscesses, abdominal diseases, uterine bleeding, infectious diseases, improper vomiting and serous fluid treatment, as well as diseases caused by pregnant women and burns, diseases and vitiligo, etc., and also, if improperly treated diseases are located in the chest, the upper body swells, if located in the water channel point, the lower body below the water channel point swells, if located in the middle, it swells extremely, if spread throughout the limbs, the whole body swells, if dependent on the limbs, that limb swells. It means that diseases such as phlegm, etc., and other diseases, if treated properly and treated as described in medical texts, will become the cause of edema. Because of this reason, diseases such as wind will be disturbed, and if it is located in the chest, it will cause the upper part of the body to swell, and if it is located in the water channel point, it will cause the lower part of the body below the water channel point to swell. If it is located in the middle, that is, the position of the navel and waist, it will cause the middle part of the body to swell. If it is spread throughout all the limbs of the body, it will cause the whole body to swell. If it is located at the end of each limb, it will cause the end located there to swell. Its preliminary symptoms are that the pulse is hot and the limbs become stiff. It means that the preliminary symptoms of edema are that the pulse of the eyes, etc., is unbearably hot, and the limbs become stiff and painful. Edema caused by wind moves and is rough, the hair is rough, grayish, and black, the skin contracts, trembles, is painful to the touch, is painful and stinging, feels numb, appears quickly and subsides quickly, the swelling sinks when pressed, subsides when massaged with oil and warmth, is small at night and large during the day, and the skin feels tingling as if smeared with mustard oil and linseed oil. It means that edema caused by wind moves and