Tibetan
འམ། ཐན་པས་ཁྱེར་བ་དང༌། རླུང་གིས་གནོད་པ་སྟེ། འབྲུ་ལ་ གནོད་པ་རླུང་རྩུབ་མོས་ཉེན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཆུས་ཕོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རོ་བསྲེགས་པའི་དྲིས་ཕོག་པ་དང༌། བཤང་བ་དང་གཅི་བས་ཕོག་པ་བསྡུའོ། །སྲིན་བུས་ཟོས་པ་ནི་འབུ་སྲིན་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་བའོ། །ཆུ་ནང་ལྷུང་བ་སྟེ། ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་དང༌། ས་ངན་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་སར་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབྲུ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འོས་པའི་ས་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པར་སྐྱེས་བའོ། །དུས་མ་ཡིན་བར་སྐྱེས་བ་ནི་སྨིན་པའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འབྲུ་གང་དུས་གང་སྐྱེས་པར་གྲགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དུས་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲུ་གཞན་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་དག་དང་འདྲེས་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་རཀྟ་ཤ་ལི་རྩ་སྣར་ནི་འབྲས་ཡ་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདྲ་དང་འདྲེས་ན་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ་མ་ཤ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲ་མ་ཅན་ཡང་གྲམ་ཅན་གྱི་རིས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་དང༌། གོང་བུ་ཅན་ཡང་གོང་བུ་ཅན་གྱི་རིས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་འབྲུ་གྲ་མ་ཅན་ནི་འབྲུ་གང་བུ་ཅན་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ནི་སར་བ་དང་རྙིང་པ་འདྲེས་པ་དག་ནི་འབྲུ་གཞན་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པ་སྟེ། ལོ་མང་པོར་ལོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་པས་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ནུས་པ་ཟད་པའི་འབྲུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས། ལོ་གཅིག་ལོན་ན་འབྲུ་ཐམས་ཅད། །ལྕི་བ་ཉིད་ནི་སྤོང་གྱུར་གྱི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་འདོར་མ་ཡིན། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འདོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཐུ་ཉམས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྙིང་པར་གྱུར་པའི་འབྲུ་ཡིན་ནོ། །ཚོད་མའང་དེ་བཞིན་རྩུབ་པར་ནི། །གཡོས་བ་དག་དང་མི་སྙི་དང༌། །རོ་ནི་སྨིན་པར་མ་གྱུར་དང༌། །ལ་ཕུག་མ་གཏོགས་སྐམ་པོ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོད་མའང་དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་སྤང་བར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རྩུབ་པོས་བཙོས་པ་སྟེ། རྩུབ་པ་ཉིད་དུ་བཙོས་པ་ནི་རྩུབ་པོར་གཡོས་པའམ། ཡང་ན་རྩུབ་པོ་སྟེ་དར་བ་དང་ཞོ་ག་ཆུ་དང་སྐྱུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ད
Chinese
或者，被旱灾带走，以及被风损害，对于谷物，被粗暴的风侵袭，同样地，被蛇等喷出的口水沾染等等，还有被焚尸的气味沾染，以及被粪便和尿液沾染都包括在内。被虫子吃掉，就是被虫子们吃掉。掉入水中，即沉入水中。土地不好，即生长在不适合的土地上，也就是说，谷物适合生长的土地不是那种土地，而是生长在其他地方，就是生长在不适合的地方。在不应时的季节生长，即没有到成熟的季节，谷物在哪个季节生长而出名，在那个季节之外的其他季节生长，这就是它的意思，它的特征是味道等没有完全成熟而造成的损害。所谓“含有其他谷物”，是指与其他不同种类的谷物混合在一起，例如稻米中的拉克塔沙利稻米，如果与名为亚瓦卡的青稞混合，就会造成损害。同样，门豆斯德乌蒙嘎与门豆格热乌玛沙不同。同样，有芒的谷物也要避免与有芒的谷物种类不同而混合，以及有穗的谷物也要避免与有穗的谷物种类不同而混合。有些人说，有芒的谷物与无芒的谷物是不同的。同样，另一些人说，新谷和旧谷混合在一起，就是与其他谷物混合在一起。同样，要避免效力减弱且非常陈旧的谷物，即因为经过了很多年而变得非常陈旧，导致效力减弱，能量耗尽的谷物。对此，在其他经典中说：所有谷物，过了一年，就要舍弃沉重的，但它的效力不会消失，之后会逐渐消失。因此，要舍弃效力减弱且非常陈旧的谷物。蔬菜也是如此，粗糙的，煮过的和不柔软的，味道没有成熟的，除了萝卜以外的干燥的。所谓“蔬菜也是如此”，是指要避免受到霜冻等侵袭。同样，用粗糙的东西煮，即用粗糙的东西煮熟，或者粗糙的东西，即乳浆、酸奶、水和酸味的东西等。
English
Or, carried away by drought, and damaged by wind, for grains, afflicted by harsh winds, similarly, being touched by the saliva of snakes and so on, also being touched by the smell of burnt corpses, and being touched by feces and urine are included. Eaten by worms, that is, eaten by insects. Falling into water, that is, sinking into water. Bad land, that is, growing in unsuitable land, that is, the land where grains are suitable to grow is not that land, but growing in other places, that is, growing in unsuitable places. Growing in an untimely season, that is, not reaching the season of maturity, the grain that is famous for growing in which season, growing in seasons other than that season, that is its meaning, its characteristic is the damage caused by the taste and so on not being fully mature. The so-called "containing other grains" means being mixed with other different kinds of grains, for example, Rakta Shali rice in rice, if mixed with barley called Yavaka, it will cause damage. Similarly, Mon bean Sde'u Munga is different from Mon bean Gre'u Masha. Similarly, grains with awns should also be avoided from being mixed with different kinds of grains with awns, and grains with ears should also be avoided from being mixed with different kinds of grains with ears. Some people say that grains with awns are different from grains without awns. Similarly, others say that the mixture of new and old grains is the mixture with other grains. Similarly, grains that have weakened in potency and are very old should be avoided, that is, because they have been very old for many years, resulting in weakened potency and exhausted energy. In this regard, it is said in other scriptures: All grains, after one year, should be discarded if they are heavy, but their potency will not disappear, and then they will gradually disappear. Therefore, grains that have weakened in potency and are very old should be discarded. Vegetables are also the same, rough, cooked and not soft, the taste is not mature, dry except for radishes. The so-called "vegetables are also the same" means that it is necessary to avoid being attacked by frost and so on. Similarly, cooking with rough things, that is, cooking with rough things, or rough things, that is, whey, yogurt, water, and sour things, etc.
Tibetan
ང༌། གཡོས་པ་ནི་རྩུབ་པོར་གཡོས་པའོ། །མི་སྙི་བ་ནི་སྲ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྲ་བའམ། གཡོས་སུ་བྱས་པས་སྲ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལ་ཕུག་མ་གཏོགས་པ་སྐམ་པོ་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལ་ཕུག་སྐམ་པོ་བཟའ་བར་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའང་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་ཏེ། །བིལ་བ་མ་གཏོགས་རློན་པ་སྤང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་ཤིང་ཐོག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མང་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འབྲུ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་ཅིང་སྣད་པ་དང༌། འབུས་ཟོས་པ་དང༌། ཆུར་ལྷུང་བ་དང༌། ས་ངན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་དང། རོ་མ་སྨིན་པ་དང༌། སྐམ་པོ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་འབྲུ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་རྩུབ་མོར་གཡོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། འདིར་མི་སྦྱར་བ་དང༌། རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐམ་པོ་ཡང་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དགོས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་པར་སྣང་བས། དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རློན་པ་སྟེ། སྨིན་པར་མ་གྱུར་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བིལ་བ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། དེའི་མ་སྨིན་པའི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དག་དྲང་སྲོང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞན་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདིར་འབྲུ་དང་ཤ་དང་ཚོད་མ་དང་ཤིང་ཏོག་འབྲས་བུར་གྲགས་པ་དང༌། མ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་མ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུའི་སྡེ་ཚན་ནོ།། །།ད་ནི་ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་པ་དག་ཟས་ཀྱི་གཡོས་ལ་དགོས་པ་དང༌། སྨན་དང་ཟས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལན་ཚྭ་ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཕྲ་ཞིང་བཤང་གཅི་འབྱིན་ལ་ འཇམ། །རླུང་འཇོམས་འཇུ་བྱེད་ཚ་ཞིང་རྣོ། །ཡི་ག་འབྱེད་ཅིང་བད་མཁྲིས་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལན་ཚྭ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིར་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཆུ་རྣམས་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། རང་གི་ནུས་པ་སྙིང་གར་ནི། །སོང་སྟེ་རྣམ་པར་སྡུད་བྱེད་ཅིང༌། །རྣོ་བས་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ལ། X །ཚ་བས་མྱུར་དུ་འཛག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཀུན་ཀྱང་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཞེས་བཤད་
Chinese
啊！烹调是粗糙地烹调。不柔软是坚硬，是自然坚硬，或是烹调后坚硬。同样，味道成熟是指味道的性质没有完全成熟。同样，除了萝卜以外，干燥的应该避免。因为之前已经说过干燥的萝卜可以食用。水果也大多如此，除了木橘以外，潮湿的应该避免。也就是说，水果也大多如此，就像谷物受到霜冻等损害，被虫蛀，掉入水中，生长在贫瘠的土地上，非时节生长，味道不成熟，干燥的都应该避免。之所以说“大多”，是因为与其他谷物混合、粗糙烹调等情况不在此列，而葡萄等干燥的也可以食用，而且看起来没有问题，为了区分这些情况，所以说了“大多”。同样，所有的水果，只要是潮湿的，没有成熟的，都应该避免。其中，木橘是个例外，因为圣人已经说过未成熟的木橘有很多药用价值。这里其他的都可以按照之前的方法类推。关于食物的知识，这里没有提到谷物、肉类、蔬菜、水果等有名和无名的食物，这些应该向见多识广、精通术语的人请教。水果的章节结束。现在要讲述盐等烹调食物所需的，以及药物和食物的配方等：所有的盐都增加粘液，细微且能促进排便和小便，温和。消除风，助消化，辛辣且锐利。开胃，增加粘液和胆汁。也就是说，所有的盐通常都会增加粘液，并且会使体液从脉管中渗出，所以说所有的盐都会增加粘液。正如医典中所说：自己的力量到达心脏，起到聚集的作用，锐利性能起到切割的作用，辛辣性能起到快速渗出的作用，所以说所有的盐都会增加粘液。正如医典中所说。
English
Ah! Cooking is rough cooking. Not soft is hard, either naturally hard or hardened by cooking. Similarly, 'ripe in taste' means that the nature of the taste is not fully mature. Likewise, dry things should be avoided except for radishes. Because it has been said before that dry radishes can be eaten. Most fruits are also like this; except for bael fruit, moist ones should be avoided. That is, most fruits are like this, just as grains are damaged by frost, etc., eaten by insects, fallen into water, grown from bad soil, grown out of season, unripe in taste, and dry ones should be avoided. The reason for saying 'mostly' is that mixing with other grains, rough cooking, etc., are not included here, and dry grapes, etc., can also be used, and it seems that there is no problem, so 'mostly' is said to distinguish these situations. Similarly, all fruits, as long as they are moist and not ripe, should be avoided. Among them, bael fruit is an exception, because the sage has said that unripe bael fruit has many medicinal values. Here, all the others can be inferred in the same way as before. Regarding the knowledge of food, the names of grains, meats, vegetables, fruits, etc., famous and unnamed, are not mentioned here, and these should be learned from those who have seen a lot and are proficient in terminology. The section on fruits ends. Now I will talk about salt and other things needed for cooking food, as well as the formulas for medicine and food, etc.: All salts increase phlegm, are subtle and promote bowel movements and urination, and are gentle. Eliminates wind, aids digestion, is spicy and sharp. Appetizing, increases phlegm and bile. That is, all salts generally increase phlegm and cause fluids to seep from the blood vessels, so it is said that all salts increase phlegm. As it is said in the medical text: One's own power reaches the heart, playing a gathering role, sharpness can play a cutting role, and spiciness can play a role in rapid seepage, so it is said that all salts increase phlegm. As it is said in the medical text.