Tibetan
བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡང་བ་དང་མལ་ན་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ཁ་སྐྱེས་མཐོ་མི་མཉམ་དང༌། །སྲ་ཞིང་རབ་ན་འཚོ་བར་དཀའ། ། འཇམ་ཞིང་མཉམ་ལ་ན་བ་མེད། །རྨ་ནི་མྱུར་དུ་དག་ཅིང་འཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཁ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་མཐོ་བའི་ཟླུམ་པོ་ཡོད་པ་དང༌། མཐོ་དམན་མི་མཉམ་པ་དང༌། སྲ་ཞིང་མཉེན་བག་མེད་བ་དང༌། རབ་ཏུ་ན་ཞིང་ཚོར་བ་དྲག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྨ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཚོ་ཞིང་འབྱང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨ་གང་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང༌། ན་བ་མེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་དག་ཅིང་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རྨ་ནི་ཡུན་རིང་ཤ་ཆུང་དང༌། །རྩུབ་པས་འབྱོར་བར་མ་གྱུར་ན། །ནད་གཞི་དུས་ཚིགས་ཇི་བཞིན་དུ། །སྨན་དང་ལོ་མས་དགབ་པར་བྱ། །མ་རྙིངས་གཞོན་ཞིང་བུ་ག་མེད། །ཀུན་ནས་ལེགས་པར་ཁེབས་བ་དང༌། །ཕྱིས་ཤིང་མི་རྩུབ་ལོ་མ་ནི། །འོ་མ་ཅན་ཤིང་སྟག་པ་དང༌། །ཨརྫུ་ན་དང་ཀ་དམ་བའི། །ལོ་མ་ཡིས་ནི་གཡོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་ཡུན་རིང་ཞིང་དུས་རིང་པོ་ལོན་ཏེ། རྙིངས་པ་དང༌། ཤ་ཆུང་ཞིང་ཟད་པ་དང༌། རྩུབ་པར་གྱུར་བའི་རྒྱུས་འབྱོར་ཞིང་འཚོ་བར་མ་གྱུར་ན། ནད་གཞི་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང༌། དུས་ཚིགས་དང་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་རྨའི་སྨན་ལྡེ་གུ་དང༌། སྣུམ་ལ་སོགས་པ་རྨ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དག་བསྐུ་བར་བྱ་བ་དང༌། ཤིང་འོ་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མས་དག་བཅིང་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་རླུང་ལས་གྱུར་པའི་རྨ་གྲང་བའི་དུས་སུ་སྣུམ་པ་དང་དྲོ་བས་གསོ་བ་དང་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དྲོ་པའི་དུས་སུ་ནི་བསིལ་བར་གསོ་བ་དང༌། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་རྨ་དང༌། གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་དུས་སུ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྩུབ་པ་དང༌། གྲང་བས་གསོ་བར་བྱ་སྟེ། འགྲེས་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་མ་རྙིངས་ཤིང་དེངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཞོན་ཞིང་གསར་པ་དང༌། བུག་རྡོལ་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་ཁེབས་ཤིང་ལེགས་པར་གཞག་པ། ཕྱིས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པར་བཀྲུས་པ་དང༌། མི་རྩུབ་ཅིང་སྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལོ་མའི་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ལེགས་ པར་གཡོགས་པར་བྱའོ། །མཛེ་དང་མེ་ཡིས་ཚིག་པ་དང༌། །འབུས་ཟོས་གཅིན་ནད་སྦྲང་རྩི་འདྲ། །བྱི་བ་སྦྲུལ་གྱི་དུག་དང་ནི། །ཐ་ལ་སྨན་རྣོ་དང་དུག་གིས་ཕོག །རྨ་ནི་བཅིང་བར་མི་བྱ་ཞིང༌། །ཤ་འདྲུལ་གཞན་ཁར་མི་བཟད་རྣགས། །འདྲུལ་ཤིང་ཚ་དང་ན་བཅས་པར། །སྐྲ
Chinese
也会转变。同样地，起身和躺卧等一切行为都不会有损害。伤口若生出高低不平，坚硬且剧痛则难以愈合。平滑且平整无疼痛，伤口迅速洁净且愈合。对于这段话，伤口如果长得很大且有高起的圆形，高低不平，坚硬且不柔软，剧痛且感觉强烈，这样的伤口难以愈合。伤口如果平滑柔软，没有疼痛，则会迅速洁净且愈合。伤口若长期肉少，因粗糙而未愈合，应如疾病的状况和时节一样，用药物和树叶覆盖。不要用老旧的，要用嫩的且没有孔洞的，从各方面都良好覆盖，擦拭干净且不粗糙的树叶，用含乳汁的树木，如栴檀树，阿 Arjuna 树和卡丹巴树的树叶覆盖。对于这段话，伤口若长期且时间长，已经陈旧，肉少且耗尽，因粗糙而未愈合，应如疾病的状况相符，如时节相符一样，将伤口的药物药膏和油等对伤口有益的涂抹，用含乳汁的树木等的树叶包扎治疗。也就是说，由风引起的伤口在寒冷时节用油性和温暖的治疗，胆汁过多的伤口，同样在炎热时节用清凉的治疗，痰液过多的伤口，在寒冷和炎热时节大多用粗糙和寒冷的治疗。用这个方法应用于所有情况。同样地，树叶不要用老旧且枯萎的，要用嫩的且新鲜的，没有孔洞的，同样地，从各方面都良好覆盖且良好放置，擦拭干净且没有污垢，不要用粗糙且坚硬的树叶，要用含乳汁的树木等产生的树叶良好地覆盖。麻风和火烧，虫咬尿病如蜂蜜，老鼠蛇的毒以及，其他用锋利的药物和毒药所伤。伤口不要包扎，腐烂的肉其他处难忍的脓液，腐烂且发热带疼痛的。
English
It will also transform. Similarly, all actions such as getting up and lying down will be without harm. If a wound grows high and uneven, hard and very painful, it is difficult to heal. If it is smooth and even without pain, the wound will quickly become clean and heal. Regarding this, if a wound grows large and has a high round shape, is uneven in height, hard and not soft, very painful and has a strong sensation, such a wound is difficult to heal and recover. If a wound is smooth and soft, without pain, it will quickly become clean and heal. If a wound is long-lasting and has little flesh, and has not healed due to roughness, it should be covered with medicine and leaves, just like the condition of the disease and the season. Do not use old leaves, use young ones without holes, cover well from all aspects, wipe clean and use non-rough leaves, cover with leaves from milky trees such as sandalwood, Arjuna trees, and Kadamba trees. Regarding this, if a wound is long-lasting and has been old for a long time, with little flesh and exhausted, and has not healed due to roughness, it should be treated in accordance with the condition of the disease, and in accordance with the season, apply wound medicine, ointments, and oils that are beneficial to the wound, and bandage and heal with leaves from milky trees, etc. That is, wounds caused by wind should be treated with oiliness and warmth in cold seasons, wounds with excessive bile, similarly, should be treated with coolness in hot seasons, and wounds with excessive phlegm should mostly be treated with roughness and coldness in cold and hot seasons. Apply this method to all situations. Similarly, do not use old and withered leaves, use young and fresh ones, without holes, and similarly, cover well from all aspects and place well, wipe clean and without dirt, do not use rough and hard leaves, but use leaves produced from milky trees, etc., to cover well. Leprosy and burns, insect bites, diabetes like honey, rat and snake poison, and other injuries from sharp medicines and poisons. Wounds should not be bandaged, rotting flesh, unbearable pus in other places, rotting, hot, and painful.
Tibetan
ངས་སྐམས་མེ་དབལ་མི་བཅིང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་མཛེས་བཏབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མེས་ཚིག་པའི་རྨ་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབུས་ཟོས་པའི་རྨ་ནས་དུག་གིས་ཕོག་བའི་རྨ་ཡང་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་རུལ་ཞིང་འདྲུལ་བ་ནས་མེ་དབལ་གྱི་བར་གྱི་རྨ་ཡང་བཅིང་བར་མི་བྱའོ། །རྨ་གང་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་པར། །སྦྲང་མ་སྲིན་བུ་འཇུག་བྱེད་དེ། །དེ་ཡིས་ཟོས་པས་ན་བ་དང༌། །སྐྲང་དང་རྣག་ཁྲག་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་མ་བསྲུངས་ཤིང༌། །མ་བཙས་པས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེང་ནི་བཀྲུ་དང་དག་པར་ནི། །བྱེའུ་རུག་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འབུ་ཞུགས་པའི་རྨ་དེར་ནི་བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་སྦྱར་བས་བསྐུ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་དག་སྟེ་བསྐྲད་པར་བྱའོ། །སབ་ཏ་པརྞི་ཀ་རཉྫ། །ཨར་ཀ་དང་ནི་ནིམ་པ་དང༌། །རྭ་ཚ་དང་ནི་ཤིང་ཚ་རྣམས། །བ་གཅིན་དང་ནི་བཏགས་བ་ཡི། །ལྡེ་གུ་དེ་ལ་བསྐུ་བ་དང༌། །ཐལ་སྨན་ཆུ་ནི་བླུགས་པས་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་རྨ་དེར་སབ་ཏ་པརྞི་ལ་སོགས་པ་དང༌། བ་གཅིན་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་བསྐུ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་སྨན་རྣོན་བོའི་ཆུ་བླུགས་པ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཤ་རློན་གྱིས་གཡོགས་ལ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་དབྱུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་རྨ་དེ་ཤ་རློན་རྨའི་ཚང་དང་དབྱིབས་འདྲ་བའི་ཤའི་དུམ་བུས་བཀག་ཅིང་གཡོགས་ལ། འབུ་དེ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ན་མྱུར་ཞིང་རིངས་བར་གདོན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ནང་ན་སྐྱོན་བཅས་པས། །མྱུར་དུ་འཚོ་བ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་གནོད་པ་ཆུང་དུས་ཀྱང༌། །སླར་ཞིང་འགྲམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འདི་ནི་ནང་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་རྣག་ས་ ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པས་སྨན་པས་རིངས་ཤིང་མྱུར་བར་འདྲུབས་ཤིང་འབྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཚོབ་པའི་སྨན་བསྐུ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་དེ་ན་ངན་གནོད་པ་དང་བཅས་པས་རྨ་དེ་འཚོ་ཞིང་འབྱར་ཡང་སླ་ཞིང་འགྲམས་པ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འཚོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་ཞུ་དང༌། །དྲག་ཤུལ་བུད་མེད་བསྟེན་སོགས་སྤང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨ་འཚོབ་ཅིང་འབྱོར་བར་གྱུར་ཀྱང་ནད་པ་དེས་མ་ཞུ་བ་དང་དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པ་སྤང་ངོ༌། །ཟླ་བ་དྲུག་གམ་བདུན་གྱི་བར། །ཆོ་ག་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཞུ་བ་དང༌། བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོག་འདི་ནི་རྨ་འཚོབ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་གམ་བདུན་གྱི་བར་དུ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམ་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་ནི་བྱུང་གྱུར་ཚེ། །ནད་གཞི་ལ་སོགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །ཕྱི་མ་ནས་བཤད་རྒྱ་ཆེར་ལེགས་བརྟགས་ལ། །ཐབས་ནི་དེ་དང་དེ་ཡིས་འབད་དེ་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨའི་གནས་སྐབས་གསལ་བར་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དང་མིང་གང་དག་ཡིན་བ་དེ་དག་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན། སྨན་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ལ། རྨ་དེ་གསོ་བའི་ཐབས་དེ་དང་དེས་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་གསོ་བར་བྱའོ། །བློས་གཞུང་ལ་མ་བརྟགས་པའི་རང་དགའ་དང༌། འབད་པ་མེད་པའི་སྒྱིད་ཞན་པས་ནི་མི་བྱའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། ཟླ་བ་ལ་དགའ་བ།
Chinese
我不会包扎干燥的火焰伤。意思是，不要包扎已经种下的丑陋之物，同样地，也不要包扎被火烧伤的伤口。同样地，被虫子吃掉的伤口和被毒药侵袭的伤口也不要包扎。同样地，从腐烂和溃烂的肉到火焰伤的伤口也不要包扎。如果伤口没有好好保护，苍蝇和虫子就会进入，它们吃掉伤口会导致疼痛，肿胀和脓血流出。意思是，任何没有好好保护的伤口，如果没有进行处理，就会发生虫子进入等损害。现在，为了清洗和净化，混合鸟粪等成分。意思是，对于有虫子的伤口，混合鸟粪等成分进行涂抹，通过涂抹和净化来驱除虫子。萨布达帕尔尼卡卡兰扎。阿卡和尼姆巴，拉擦和辛擦。牛尿和捣碎的牛粪，将糊状物涂抹在那里，倒入灰药水会有帮助。意思是，再次在伤口上涂抹萨布达帕尔尼等，以及涂抹用牛尿捣碎的糊状牛粪。同样地，倒入灰药的稀释水也有帮助。或者用生肉覆盖，然后迅速取出。意思是，或者用与伤口大小和形状相似的生肉片覆盖伤口，当虫子附着在上面时，迅速而及时地取出。这个内部有缺陷，所以不要急于使其愈合，即使损害很小，也会再次蔓延。意思是，这个伤口内部有缺陷，被脓液等覆盖，所以为了让医生迅速而及时地缝合和粘合，不要涂抹使其愈合的药物，因为如果药物带有不良损害，即使伤口愈合和粘合，也会容易蔓延和溃烂。即使愈合了，也要避免不消化和接触强烈女性等。意思是，即使伤口愈合和恢复，病人也要避免不消化和强烈行为等。六个月或七个月之间，要努力遵守仪式。意思是，不消化和与女性接触等仪式，从伤口愈合后六个月或七个月之间，要遵守和约束。
English
I will not bandage dry fire wounds. That means, do not bandage what has been planted as ugly, and similarly, do not bandage wounds burned by fire. Similarly, do not bandage wounds eaten by insects and wounds afflicted by poison. Similarly, do not bandage wounds from rotting and festering flesh to fire wounds. If the wound is not well protected, flies and insects will enter, and their eating will cause pain, swelling, and the flow of pus and blood. That means, any wound that is not well protected, if not treated, will cause harm such as the entry of insects. Now, for washing and purification, mix ingredients such as bird droppings. That means, for wounds with insects, mix ingredients such as bird droppings and apply them, and expel the insects by applying and purifying. Saptaparni Karanja. Arka and Nimba, Racha and Shingcha. Cow urine and mashed cow dung, apply the paste there, and pouring ash medicine water will help. That means, again apply Saptaparni etc. to the wound, and apply mashed cow dung paste with cow urine. Similarly, pouring diluted ash medicine water is also helpful. Or cover with raw meat, and then quickly remove it. That means, or cover the wound with a piece of raw meat similar in size and shape to the wound, and when the insects attach to it, quickly and promptly remove it. This is flawed inside, so do not rush to heal it, even if the damage is small, it will spread again. That means, this wound is flawed inside and covered with pus etc., so in order for the doctor to quickly and promptly suture and adhere it, do not apply medicine to heal it, because if the medicine has bad damage, even if the wound heals and adheres, it will easily spread and fester. Even if it heals, avoid indigestion and contact with strong women etc. That means, even if the wound heals and recovers, the patient should avoid indigestion and strong actions etc. For six or seven months, strive to observe the rituals. That means, rituals such as indigestion and contact with women, from six or seven months after the wound heals, should be observed and restrained.
Chinese
哦！在彼时彼刻发生之时，疾病等以力量相随，从后部所说广为善加考察，以彼和彼之方法努力医治。名为此者，伤口的阶段未明确指示之方式和名称为何，那些产生和出现之时，医生以风等疾病等的力量相随，对此之续部后部所广说者善加考察和研究，以医治伤口的彼和彼之方法，以努力而医治。不以智慧考察经典之自以为是，以及没有努力之懒惰是不应做的。肢分八支之精华汇集的解释，名为词义之月光，由导师月喜所近而造，第二十九章节之解释完毕。 肢分八支之精华的解释，名为词义之月光。月喜。
English
O! When it occurs at that very moment, diseases and the like follow with force, extensively examine what is said in the latter part, and diligently heal with this and that method. This is called, when the stages and names of the wound that are not clearly indicated occur and arise, the doctor follows with the power of diseases such as wind, and examines and studies what is extensively explained in the latter part of this continuum, and heals the wound with diligence by this and that method. Self-satisfaction without examining the scriptures with wisdom, and laziness without effort should not be done. The explanation of the essence of the eight limbs collected, called "Moonlight of the Meaning of Words," composed by the teacher Zla-ba-la-dga'-ba (Moonjoy), the explanation of the twenty-ninth chapter is completed. The explanation of the essence of the eight limbs, called "Moonlight of the Meaning of Words." Zla-ba-la-dga'-ba (Moonjoy).