Tibetan
གམ། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དང་བར་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །དེས་ན་གང་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་ངམ་བར་མ་སྟེ་ལམ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །གསར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་མ་རྙིངས་པ་སྟེ། སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོ་གཅིག་ཡན་ཆད་འདས་པའི་ནད་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་ནི་གསོ་སླ་ཞིང༌། གསོ་བའི་ཐབས་ནི་སླ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསོ་དཀའ་བའི་ནད་བཤད་པ་ནི། ནད་ནི་མཚོན་སོགས་ཀྱིས་གདབ་ཅིང༌། །གསོ་བ་དཀའ་ཞིང་དེ་ལས་འདྲེས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་གང་མཚོན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་ཅིང་གདབ་དགོས་པ་དེ་ནི། གསོ་དཀའ་ཞིང་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། ཐབས་མང་པོ་དང་ཡུན་རིང་པོས་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། གསོ་དཀའ་བ་ལ་དཀའ་བ་དང༌། །ཐབས་མང་ཡུན་ནི་རིང་པོས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནས་ཚིག་འཁུས་པའི་ཐལ་བས་བསྐུ་བ་དང༌། མེ་གདབ་པ་དང༌། དུག་གིས་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུའོ། །དེ་ལས་འདྲེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གསོར་རུང་བའི་མཚན་མ་ལས། ནད་དང་འདྲེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཡང་གསོ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ལས་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གསོ་སླ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདྲེས་ཤིང་གཉིས་སམ་གསུམ་ཚོགས་པར་གནས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞོན་པ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐུལ་བ་དང༌། དབང་པོ་ཐུལ་བ་ཡིན་ཡང༌། ནད་གནད་ཀྱི་གནས་སུ་སོང་བ་དང༌། སྨན་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་ནུས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་ཡང་རྒས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་གཞོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲེ་བར་བྱའོ། །གསོ་ བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི། ཚེ་ཡི་ལྷག་མ་ལུས་ཕྱིར་འཚོ། །གོ་བཟློག་པ་ལ་གོམས་ཕན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་མང་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གསོ་བའི་ཐབས་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ལ། ཚེའི་ལྷག་མ་ནི་མ་ཟད་པས། ནད་ཀྱིས་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་དག་ལ་ནི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཕན་པ་དག་གིས་རེ་ཞིག་གསོ་ཞིང་འཚོ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །འདི་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ནད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ། །འདི་ལ་ནི་ཚེའི་ལྷག་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས། རེ་ཞིག་སྤང་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མ
Chinese
或者，树枝等等是通过外部、内部和中间的区分来判断的。因此，任何疾病，只要是从风等中的任何一种产生的，而不是从两种或三种产生的；同样，从外部、内部或中间的单一途径产生的，就容易治疗。所谓“新的”，是指疾病尚未变成慢性，意思是产生后时间不长。因为超过一年的疾病就难以治疗。因此，这样的疾病容易治疗，治疗方法也很简单。解释难以治疗的疾病是：疾病是被刀剑等刺伤的，治疗困难且由此混合的。意思是说，任何需要用刀剑等来处理和刺伤的疾病，都是难以治疗和难以逆转的，因此需要多种方法和长时间的治疗。正如经文中所说：难以治疗的是困难的，需要多种方法和长时间。用“牙齿等”一词，包括用烧焦的青稞粉涂抹、烧灼、用毒药涂抹等等。所谓“由此混合”，其中的“由此”指的是从前面所说的可治疗的征象开始，如果与疾病混合，那么也很难治疗。其中，由此混合的特征是与前面所说的容易治疗的特征相混合，并且两种或三种聚集在一起。例如，即使年轻时身体强壮、感官敏锐，但疾病已经到了关键部位；即使拥有能够承受所有药物的身体，但也已经衰老；或者即使还年轻，也无法承受所有药物。因此，应该用这种方式来衡量所有情况。治疗
English
Or, branches and so on are distinguished by external, internal, and intermediate divisions. Therefore, any disease that arises from any one of the elements such as wind, but not from two or three; similarly, that which arises from a single path, whether external, internal, or intermediate, is easy to treat. The term "new" means that the disease has not become chronic, meaning that it has not been long since it arose. Because diseases that have lasted for more than a year are difficult to treat. Thus, such diseases are easy to treat, and the methods of treatment are also simple. Explaining difficult-to-treat diseases: Diseases are inflicted by weapons and so on, and are difficult to treat and mixed with other factors. This means that any disease that needs to be treated and inflicted with weapons and so on is difficult to treat and difficult to reverse, thus requiring many methods and a long time to treat. As it is said in the scriptures: What is difficult to treat is difficult, requiring many methods and a long time. The term "teeth and so on" includes smearing with scorched barley flour, cauterization, smearing with poison, and so on. Regarding "mixed with other factors," "from this" refers to starting from the previously mentioned signs of treatability, if it is mixed with disease, then it is also difficult to treat. Among them, the characteristic of being mixed with other factors is that it is mixed with the previously mentioned characteristics of being easy to treat, and two or three are gathered together. For example, even if one is young, strong in body, and sharp in senses, but the disease has reached a critical point; even if one has a body that can tolerate all medicines, but is already old; or even if one is still young, one cannot tolerate all medicines. Therefore, all situations should be measured in this way. Treatment
Tibetan
ཚན་ཉིད་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་བཟློག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདས་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་གསོ་སླ་བ་ལས་བཟློག་པའོ། །གོམས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱ་ཞིང་བསླབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕན་པའི་ཟས་དང༌། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གསོ་བས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྐྱེད་ཅིང༌། ཡང་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བསྡུས་པ་ལས། བདེ་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ནས་ནི། །ཅུང་ཟད་རྒྱུ་ནི་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང༌། །ནད་ཀྱི་ལྷག་མ་མེད་མི་འགྱུར། །ལས་སྐྱེས་ཚེ་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །ལྷུང་བ་ལས་ནི་འཇུས་པ་བཞིན། །ནད་ལ་ཕན་པས་གཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི། བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས། །འདོད་དང་རྨོངས་དང་ཁྲོ་བར་བྱེད། །འཆི་ལྟས་སྣང་ཞིང་དབང་པོ་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བཅོས་ཤིང་གསོ་བའི་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་གང་གསོ་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལས་ཀྱང༌། ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གནས་པ་སྟེ་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང༌། ནད་རྐང་དང་ཁུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཟུངས་ཤིན་ཏུ་གཏིང་རིང་བར་ཞེན་པ་གནད་དང་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞེན་པ་དེ་ནི་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་ཅིང་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་གསོར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། འདོད་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའོ། །རྨོངས་པ་ནི་སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་དྲན་པ་ཉམས་ལ་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་གནས་དང་མལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་དགའ་ཞིང་སེམས་ལྡོག་པའོ། །བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་དག་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཆི་ལྟས་སྣང་ཞིང་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཆི་ལྟས་སྣང་བ་ནི་འཆི་བའི་མཚན་མ་སྣང་བའོ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་དབང་པོ་འགགས་པར་བྱེད་པའི་ནད་ཀྱང་བཅོས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་དབང་པོ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ནད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ལ་གསོ་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ། གཞན་དུ་སྨན་པའི་རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གཞུང་ལས། དང་པོར་འདི་ལྟར་ནད་བརྟགས
Chinese
其他的特性大多是相似的。所謂的「顛倒」，顛倒的是什麼呢？是從剛過去的容易治療的自性中顛倒過來。習慣就是反覆地做和學習，因此要用有益的食物和行為來治療。這樣治療會產生少許的舒適感，而且會因為少許的因素而增長。也就是說，從總結中說：「產生少許的舒適感之後，少許的因素就會增長，疾病的殘餘不會消失，由業產生的壽命是確定的，就像從墜落中抓住東西一樣，要用對疾病有益的方法來掌握。」這是所說的。所要捨棄的，是說變成沒有治療的方法，處於非常顛倒的狀態，產生貪欲、愚癡和嗔恨，出現死亡的徵兆並且感官衰退。這就是說，對於那些沒有治療和恢復的方法的，就是沒有治療的方法，也就是所要捨棄的意思。沒有治療的方法是什麼呢？就是處於非常顛倒的狀態。有些疾病僅僅是治療的方式，也處於非常顛倒的狀態，也就是超越了所有應做的行為的道路，疾病的根源和精液等等身體的精華非常深入地執著，在關鍵部位和關節的內部執著，那是沒有治療的方法並且無法恢復的。同樣地，產生貪欲等等也是無法恢復的。貪欲就是對各種對象特別地執著和迷戀。愚癡就是心智迷亂、記憶喪失並且變得無知。嗔恨就是對任何地方，包括住所和床鋪等等都不喜歡並且心生厭惡。所謂的「產生」就是指像那些一樣的產生，那也是沒有治療的方法的。同樣地，出現死亡的徵兆並且感官衰退也是應該捨棄的。其中，出現死亡的徵兆就是出現死亡的跡象。感官衰退就是眼睛等等感官衰退，並且使感官停止的疾病也是沒有治療的方法的，因為會迅速地摧毀感官。因此，首先要徹底檢查疾病，然後才開始治療。否則，醫生自己的利益等等肯定會受損。也就是說，經典中說：「首先要這樣檢查疾病。」
English
Other characteristics are mostly similar. What is meant by "reversal"? It is reversed from the easily curable nature that has just passed. Habit is to do and learn repeatedly, therefore, it should be treated with beneficial food and conduct. By treating in this way, a little comfort will be generated, and it will increase due to a small factor. That is to say, from the summary: "After a little comfort is generated, a small factor will increase, the remnants of the disease will not disappear, the lifespan produced by karma is certain, just like grasping something from a fall, it should be grasped with methods beneficial to the disease." This is what is said. What is to be abandoned is said to become without a method of treatment, to be in a very reversed state, to generate desire, ignorance, and hatred, to show signs of death, and to have failing senses. This means that for those who have no method of treatment and recovery, it is without a method of treatment, which is the meaning of what is to be abandoned. What is without a method of treatment? It is what is in a very reversed state. Some diseases are only the method of treatment, and they are also in a very reversed state, that is, beyond all the paths of actions that should be done, the root of the disease and the essence of the body such as semen are very deeply attached, attached inside the key parts and joints, that is without a method of treatment and cannot be recovered. Similarly, generating desire and so on is also irrecoverable. Desire is to be particularly attached and infatuated with various objects. Ignorance is to have a confused mind, loss of memory, and to become ignorant. Hatred is to dislike any place, including dwellings and beds, and to feel disgusted. The so-called "generating" refers to generating like those, which is also without a method of treatment. Similarly, the appearance of signs of death and the failing of senses are also to be abandoned. Among them, the appearance of signs of death is the appearance of signs of death. The failing of senses is the failing of senses such as the eyes, and the disease that stops the senses is also without a method of treatment, because it will quickly destroy the senses. Therefore, first, the disease should be thoroughly examined before starting treatment. Otherwise, the doctor's own interests and so on will definitely be damaged. That is to say, the scriptures say: "First, examine the disease in this way."