Tibetan
་རྩུབ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཆ་མཐུན་པ་རྣམས། དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང༌། མངོན་པར་དགའ་བ་ལས་འདིའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་གནས་ཏེ་ནད་རང་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གང་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ནད་རྣམས་སོགས་པར་གྱུར་ནས་དཀྱེལ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དང༌། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡང་བ་ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་ཉིད། །རང་གི་རྟགས་ནི་སྟོན་པ་དང༌། །བདེ་མེད་ནད་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ལྡང་བ་ནི་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་གྱུར་བ་ལས། ནད་རྣམས་རང་གི་གནས་ལས་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རང་གི་གནས་སྤངས་ནས། ལོག་པའི་ལམ་གཞན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡང་བ་ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ནད་ལྡང་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་འཕེལ་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐུན་པས་ན་ཚུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སོགས་པ་ནི་རང་གི་གནས་ཉིད་དུ་ནད་གང་འཕེལ་བར་མ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་ལ། ལྡང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་བ་སྟེ། རང་གི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ནད་རྣམས་ལམ་གཞན་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྡང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན། རྩུབ་སོགས་དྲོ་བར་ལྡན་པས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། ལྡང་བའི་རྒྱུ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་རྟགས་ནི་སྟོན་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ནད་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་ལྡང་བར་འདོད་ལ། སྤྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ། བདེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དབོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་འབའ་ཞིག་ལས་ནད་རྣམས་ལྡང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ཞིང་ཆ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ཚད་ལས་ལྷག་ཀྱང་ལམ་དེ་ཉིད་ན་གནས་ནས་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མ་ཟད་པས། ནད་གང་འབྱུང་བ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ནད་རང་གི་ཚད་ལས་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང༌། ནད་སྟོབས་ཅན་གཞན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། རང་གི་གནས་སྤངས་ཏེ་ལོག་པའི་ལམ་དུ་གྱུར་ནས། རང་གི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཤས་ཆེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། ནད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་པར་སྨྲས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རང་གནས་གནས་པ་མཉམ་ཉིད་དང༌། །ནད་རྣམས་མ་བྱུང་ཞི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཚིག་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་རྣམས་རང་གི་གནས་ན་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་བ་མ་བྱུང་ཞིང་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཀྱང་ཞི་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །ནད་རྣམས་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང༌། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས། །ད་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དུས་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ན་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང༌། ཞི་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སོགས་དང་ལྡང་དང་རབ་ཞིབ། །རླུང་ནི་སོག་སོགས་གསུམ་ཚེ། །མཁྲིས་པ་དབྱར་ལ་སོགས་པར་ཏོ། །བད་ཀན་དགུན་སྨད་སོགས་པར་རེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ནད་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དག་རླུང་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བ་ལས། རླུང་ནི་སོ་ག་སོགས་གསུམ་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་གའི་དུས་སུ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། དབྱར་གྱི་ཚེ་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། སྟན་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །མཁྲིས་པ་ནི་དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དབྱར་ནི་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་ནི་ལྡང་ངོ༌། །དགུན་ནི་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བད་ཀན་ནི་དགུན་སྨད་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་སོགས་པ་དང་ལྡང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དགུན་སྨད་ནི་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔྱིད་ནི་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་ག་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་རླུང་འདི་ནི་སོ་ག་སོགས་པར་མི་འཐད་ཀྱི། །ལྡང་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཞིང་རྩུབ་པའི་དུས་ཡིན་པས། སྨན་ཕལ་ཆེར་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་ཡང་མཁྲིས་པ་སོགས་པར་མི་འཐད་དེ། ཆུ་རྣམས་སྐྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱུར་བ་སྨིན་པས་མཁྲིས་པ་ལྡང་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཡང་དགུན་སོགས་པར་མི་འཐད་དེ། ཆུ་རྣམས་སྣུམ་པ་དང༌། སྨན་རྣམས་ཀྱང་སྣུམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱང་གྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེའི་ཚེ་ལྡང་བར་འགྱུར་གྱི། སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཡང་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྨན་དང་ལུས་ཀྱང་དེ་མཚུངས་པས། །སོ་ག་རླུང་ནི་སོགས་འགྱུར་གྱི། །དྲོ་བའི་དུས་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པ་སྟེ་སོ་གའི་དུས་སུ་ཡང་བ་དང༌། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་དང༌། ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང༌། རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དང༌། དུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པ་ཡིན་པས། རླུང་ཡང་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཆ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རླུང་ལྡང་བར་རིགས་མོད་ཀྱི། སོ་གའི་ཚེ་རླུང་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ལྡང་བར་མི་འགྱུར། དེ་གང་གིས་ཤེ་ན། དྲོ་བའི་དུས་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་བཀག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་སྔ་མ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་གྱི་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆུ་རྣམས་འཇུ་བ་སྐྱུར་བ་དང༌། །སྨན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །མཁྲིས་པ་སོགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ནི། །གྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབྱར་ཆུ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུ་བ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས། མཁྲིས་པ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ལྡང་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབྱར་སྨད་ཀྱི་ཚེ་གྲང་བ་ཡིན་བས་ན་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲང་བ་ནི་དྲོ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་གྲང་བ་འདིས་ལྡང་བའི་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་དང་སྨན་ནི་བསིལ་བ་དང༌། །སྣུམ་པས་དུས་ནི་མཚུངས་གྱུར་ཀྱང༌། །དགུན་སྨད་བད་ཀན་སོགས་འགྱུར་གྱི། །བསྒོངས་པས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགུན་སྨད་ནི་ཆུ་དང་སྨན་བསིལ་བ་དང༌། སྣུམ་པ་དང༌། དུས་ཀྱང་བསིལ་བ་དང་སྣུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བད་ཀན་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། སོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲང་བས་བསྒོངས་ཤིང་མར་འཁྱགས་པ་ལྟར་གྱུར་བས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་ག་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་འབྱུང་བ་བཤད་པ་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང༌། སོ་ག་ལ་སོ
Chinese
粗糙等性质相符的，从宽大的因缘中会发生紊乱，而与此不符的性质，如油腻等是所希望的，从显而易见的喜悦中可以推断出这些。因此，将会这样显示：自己的处所，即疾病自身所处的处所，凡是增长的，那就是“等”；疾病变成“等”之后，从宽大的因缘中就会紊乱和动摇，并且会产生希望与其不符的油腻等性质。增长而进入歧途的本身，显示自己的征兆，以及无安乐的疾病将会产生。对于这些，进一步说，增长就是从增多和过剩而来，疾病从自己的处所前往其他处所，即舍弃自己的处所，进入其他的歧途，增长而进入歧途的本身。这表明了疾病的增长。否则，仅仅是增长的自性相同，所以会变成同一种情况。因此，“等”是指疾病没有在自己的处所增长的情况，而增长的特点是与“等”的因缘集合不同，即完全舍弃自己的处所，疾病进入其他途径的情况，这被称为增长。 因此，“粗糙等具有温暖”等，正如之前所显示的那样，“等”的因缘是其他的，增长的因缘也是其他的，这种说法是确定的。同样，“显示自己的征兆”，即疾病的特征如何产生，疾病就如何产生和增长，一般来说，压倒身体和心识的本身，就被称为无安乐。同样，“疾病将会产生”这句话表明了能够进行推断的因缘。这样，就不能仅仅从每一个因缘等来推断疾病的增长，因为它们是不一致且不相同的。此外，所有的过失即使超过了自己的限度，仍然停留在原来的途径上产生疾病，所以应该从所产生的疾病来推断。这是因为疾病会变得小于自身的限度
English
Those that are compatible with qualities such as roughness will be disturbed from the cause of being broad, and qualities that are incompatible with this, such as oiliness, are desired, and these can be inferred from manifest joy. Therefore, it will be shown thus: one's own place, that is, the place where the disease itself is, whatever has grown, that is "etc."; after the diseases have become "etc.," from the cause of being broad, they will be disturbed and agitated, and the desire for qualities such as oiliness that are incompatible with this will arise. The very entry into the wrong path of increase, showing one's own signs, and the disease of no comfort will arise. Regarding these, furthermore, increase is from increase and excess, diseases go from their own place to another place, that is, abandoning their own place, they will enter another wrong path, the very entry into the wrong path of increase. This shows the increase of the disease. Otherwise, merely the nature of increase is the same, so it will become the same situation. Therefore, "etc." refers to the situation where the disease has not grown in its own place, and the characteristic of increase is different from the collection of causes of "etc.," that is, completely abandoning one's own place, the situation where diseases enter another path, that is called increase. Therefore, "roughness etc. possessing warmth," etc., as shown before, the cause of "etc." is other, and the cause of increase is also other, this statement is certain. Similarly, "showing one's own signs," that is, how the characteristics of the disease arise, the diseases arise and increase in that way, generally, the very act of overwhelming the body and mind is called no comfort. Similarly, the phrase "the disease will arise" indicates the cause that enables inference. Thus, it is not possible to infer the increase of diseases merely from each cause etc., because they are inconsistent and dissimilar. Furthermore, even if all faults exceed their own limits, they still remain on the original path and cause disease, so one should infer from the disease that arises. This is because the disease becomes smaller than its own limit.
Chinese
而且，还能压制其他强大的疾病，并变成离开自身位置而倒退的道路，从而大大加剧自身的疾病。因此，这三个特征是为了完全了解疾病而说的，再多说也没有什么意义。自身位置安住是平等性，疾病不生是寂静。对于“自身位置安住是平等性，疾病不生是寂静”这句话，要知道这里的词语是简略而来的。其中，疾病在自身位置安住的平等性就是寂静。同样，疾病的各种形态没有产生和出生的特征，也可以推断为寂静。在讲述了疾病的增盛、兴盛和寂静的特征之后，现在为了说明风等在什么时间和什么情况下增盛、兴盛和寂静，所以说：增盛、兴盛和极寂，风在初秋等三个时节，胆在夏季等时节，痰在冬末等时节。意思是说，将上面所说的疾病的增盛、兴盛和极寂与风等一一对应起来，风在初秋等三个时节。也就是说，在初秋时节增盛，在夏季兴盛，在秋季极寂。胆在夏季等三个时节增盛、兴盛和寂静，即夏季增盛，秋季兴盛，冬季寂静。痰在冬末等三个时节增盛、兴盛和极寂，即冬末增盛，春季兴盛，初秋极寂。这里说风在初秋增盛是不合理的，应该是兴盛的季节。这是为什么呢？因为那时也是干燥粗糙的季节，所以大多数药物也与此相符。同样，夏季说胆增盛也是不合理的，因为水会变成酸味，而且药物也因酸味成熟而成为胆兴盛的季节。同样，痰在冬季增盛也是不合理的，因为水是油腻的，药物也是油腻的，而且时
English
Moreover, it can suppress other powerful diseases and turn into a path of regression, abandoning its own position, thereby greatly exacerbating its own disease. Therefore, these three characteristics are stated for the purpose of fully understanding diseases, and there is no point in saying more. Remaining in one's own position is equanimity, and the non-arising of diseases is tranquility. Regarding the statement, "Remaining in one's own position is equanimity, and the non-arising of diseases is tranquility," it should be understood that the words here are abbreviated. Among them, the equanimity of diseases remaining in their own position is tranquility. Similarly, the characteristic of diseases not arising or being born can also be inferred as tranquility. After explaining the characteristics of the increase, flourishing, and tranquility of diseases, now, in order to explain in what times and under what circumstances wind and so on increase, flourish, and become tranquil, it is said: Increase, flourish, and extreme tranquility. Wind is in the three seasons of early autumn, etc., bile is in the seasons of summer, etc., and phlegm is in the seasons of late winter, etc. The meaning is that the increase, flourishing, and extreme tranquility of diseases mentioned above are associated with wind and so on one by one. Wind is in the three seasons of early autumn, etc. That is to say, it increases in early autumn, flourishes in summer, and becomes extremely tranquil in autumn. Bile increases, flourishes, and becomes tranquil in the three seasons of summer, etc., that is, it increases in summer, flourishes in autumn, and becomes tranquil in winter. Phlegm increases, flourishes, and becomes extremely tranquil in the three seasons of late winter, etc., that is, it increases in late winter, flourishes in spring, and becomes extremely tranquil in early autumn. Here, it is unreasonable to say that wind increases in early autumn; it should be the season of flourishing. Why is that? Because that is also a dry and rough season, so most medicines are also in accordance with this. Similarly, it is unreasonable to say that bile increases in summer, because water turns sour, and medicines also become the season of bile flourishing due to the ripening of sourness. Similarly, it is unreasonable to say that phlegm increases in winter, because water is oily, and medicines are also oily, and the time...