Tibetan
ན་པ་ཡིན། །འཕེལ་དང་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན། །གཅིག་གི་གང་ཡིན་གཞན་གྱིའང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ན་ནད་དྲི་མ་རྣམས་གནས་དང་གནས་པ་པོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གང་བརྟེན་ཅིང་ཟད་པར་བྱེད་པ་ན་བརྟེན་པ་པོའི་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གཅིག་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་རླུང་གི་གནས་རུས་པ་འཕེལ་བའི་སྨན་དེས་ནི། དང་པོ་རླུང་ཡང་འཕེལ་བར་བྱེད་ལ། རུས་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་དེས་ནི་རླུང་ཡང་ཟད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རུས་པ་རླུང་གཉིས་ལ་འདི་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རུས་པ་དང་རླུང་གཉིས་མ་འཕེལ་བ་དང༌། ཟད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་འདི་ལྟར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕལ་ཆེར་བརྟས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །བད་ཀན་རྗེས་མཐུན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ཟད་པ་ཡིན། རླུང་དང་རྗེས་མཐུན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་འདི་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྟས་པར་བྱས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་པས་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། འཕེལ་བ་དེ་ཡང་བད་ཀན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྟན་པ་ལས་འཕེལ་བར་འགྱུར་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་པོའི་ཚུལ་ཅན་དང་ནད་དང་ལུས་ཟུངས་འདི་དག་ཟད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ཉམས་སྨད་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་སྨྱུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། གང་ཡང་རུས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་རླུང་ཟད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ། །གང་རླུང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་རྩུབ་པ་དང༌། ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ། སྨྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ནི་རུས་བཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རུས་པ་རླུང་གཉིས་ལ་འདི་ཡིན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཕལ་མོ་ཆེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྨྲས་པ་ནི། འཕེལ་དང་ཟད་པ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །སྨྱུང་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་ཡིས། །ནད་ནི་རིམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ། །རླུང་མ་གཏོགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བལྟ་བའི་ཚུལ་ལས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་ལས་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ནད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་ཟད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྨྱུང་བ་དང་བརྟ་བར་བྱ་བ་དག་གིས་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་རིམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་སྨྱུང་བ་དང་ཉམས་སྨད་པས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་བརྟ་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱ་བས། བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རླུང་གསོ་བར་བྱ་བ་དག་ལ་རླུང་འཕེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ལ་ནི་སྨྱུང་བར་བྱ་བས་གསོ་དགོས་ལ། རླུང་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་བརྟ་བར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱུར་པས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། རླུང་མ་གཏོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསོ་བའི་རིམ་པ་དེ་ལ་རླུང་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདི་ལས་གཞན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་ལ། །དེ་ཉིད་བཟློག་ཐབས་སྦྱར་བར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྱུང་བ་དང༌། བརྟ་བར་བྱ་བ་དག་གི་བཟློག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། འཕེལ་བ་ནི་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང༌། ཟད་པ་ལ་ནི་སྨྱུང་བར་བྱ་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བྲག་སྐྱེས་ནད། །གཏར་ག་བཀྲུ་སྨན་དག་གིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གསོ་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་ཁྲག་སྐྱེས་ཤིང་འཕེལ་བ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་པ་ལས། གཏར་ག་བྱ་ཞིང་ཁྲག་དབྱུང་བ་དང༌། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བདག་གིས་གསོ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཤ་ཆེར་སྐྱེས་ལས་བྱུང་བའི་ནད། །གཏར་ག་མེ་བཙའ་ཐལ་སྨན་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་སྦོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་གཏར་ག་བྱ་བ་དང་མེ་བཙའ་གདབ་པ་དང༌། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པས་ གསོ་བར་བྱའོ། །ཚིལ་ཆེས་སྦོམ་སྐེམས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་ཆེས་ཤིང་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། སྦོམ་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། ཚིལ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་སྐེམ་པོ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱའོ། །རུས་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་ལ། །མར་དང་འོ་མ་ཁ་རར་སྦྱར། །དེ་བཞིན་འཇམ་རྩི་གཏང་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུས་པ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། སྨན་རོ་ཁ་བ་དང་སྦྱར་བའི་འོ་མ་ལ་སོགས་པས་གསོ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བས་གསོ་བར་བྱའོ། །བཤང་བ་འཕེལ་ལ་འཁྲུ་བས་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་འཕེལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི་དྲག་ཏུ་འཁྲུ་བའི་ཆོ་གས་གསོའོ། །བཤང་བ་ཟད་ལས་བྱུང་བའི་ནད། །ར་ལུག་ནང་ཁྲོལ་ཟན་དྲོན་དང༌། །སྦྱར་ཐུག་མ་ཤ་གཉིས་སོགས་སྦྱིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤང་བ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། ར་དང་ལུག་གི་ནང་ཁྲོལ་རྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང༌། ཟན་དྲོན་དང༌། སྦྱོར་ཐུག་དང༌། མ་ཤ་གཉིས་པོ་སྟེ་མོན་སྲན་སྡེའུ་དང༌། མོན་སྲན་དཀར་པོ་གཉིས་སྦྱིན་པ་དང༌། སོགས་པའི་སྒྲས་རྒྱ་སྣེའུའི་ཚོད་མ་དང། ཞོ་ག་ཆུ་དང༌། རྩབ་མོ་རང་སྐྱུར་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བསྡུའོ། །གཅིན་འཕེལ་གྱུར་ལ་གཅིན་འབྲི་བ། །གཅིན་ཟད་ལས་བྱུང་གཅིན་སྙི་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིན་མང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། གཅིན་འབྲི་བའི་གསོ་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །གཅིན་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། གཅིན་སྙི་བ་གསོ་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །རྔུལ་མི་འབྱུང་ལ་རྩོལ་དང་བསྐུ། །རྔུལ་འབྱུང་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྔུལ་ཟད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ལ་ནི། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་རྔུལ་དབྱུང་བའི་ཆོ་གས་གསོ་བར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་རང་གནས་འདུག །ཆ་ཤས་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ལ་བརྟེན། །དེ་རྣམས་འབྲི་ཞིང་རབ་འབར་བས། །ལུས་ཟུངས་འཕེལ་དང་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ལུས་ཀྱི་མེ་དྲོད་ཅེས་བྱ་བ། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཡིན་ལ། རང་གནས་སུ་འདུག་ཅེས་བྱ་བ། རང་གི་གནས་ཞུ་བའི་ གནས་ཀྱི་བར་ན་འདུག་པ་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ལུས་ཟུངས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ཆ་དེ་རྣམས་འབྲི་ཞིང་ཉམས་དམས་པས་དངས་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཆ་ཤས་དེ་རྣམས་ཉིད་རབ་ཏུ་འབར་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་བས་ནི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཟུངས་དང་པོ་ཕྱི་མ་ནི། །རྒྱས་བྱེད་ཟད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དང་པོ་དངས་མ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱི་མ་ཁྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ལུས་ཟུངས་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཟུངས་ཀྱི་དངས་མ་ཟད་ན་ཕྱི་མ་ཁྲག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ནད་དང༌། ལུས་ཟུངས་དང༌། དྲི་མ་དང༌། དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལ་གནོད་པའི་རིམ་པ་དང༌། ནད་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་སྨྲས་པ་ནི། ཉེས་འཁྲུགས་པས་ནི་ལུས་ཟུངས་ཉེན། །གཉི་གས་དྲི་མ་ལ་གནོད་བྱེད། །འོག་ན་གཉིས་ཏེ་མགོ་བོར་བདུན། །བུ་ག་དང་ནི་རྔུལ་འབྱུང་བའི། །དྲི་མའི་གནས་ནི་དྲི་མ་སྟེ། །རང་རང་གནས་སུ་ནད་སྐྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་འཁྲུགས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡང་ཞིང་གཡོས་སོ། །དེས་ན་ལུས་ཟུངས་བྱ་བ་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེན་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་དང་ལུས་ཟུངས་དེ་གཉིས་ཀ་འཁྲུགས་ཤིང་གཡོས་པས་ནི་དྲི་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ལ། གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་མ་དེས་ནི་དྲི་མའི་གནས་ལ་གནོ
Chinese
是那样的。 增长和损耗的药， 一个的什么，另一个也是。 名为此者，以彼等如是之理，则疾病垢染，令处所与处所之主增长。何者滋养且损耗，则亦损耗滋养者，故一个的药是什么，另一个也是那样的。若是那样，则何者为风之处所，增长骨头的药，最初亦令风增长。损耗骨头的药，则亦令风损耗吗？若如是问， 骨头风二者，此非。 名为此者，骨头和风二者，不增长和损耗的药，不应如此调配，应以暗示调配之。 大多滋养而增长， 黏液随顺，因此。 从彼违逆而损耗，风亦随顺。 名为此者，因为疾病和身体精华这些，大多通过滋养和满足而增长和产生，增长也与黏液随顺。 说“大多”是为了表明其他地方也有一些不是这样的。 因此，从那样滋养而增长的缘故，具有滋养者之相的疾病和身体精华这些，要损耗它们，就从那违逆，即衰损，名称的同义词是禁食，通过禁食而损耗。 那样的话，凡是增长骨头的药，油腻和甘甜等，就是损耗风的。 凡是令风增长的药，粗糙和涩味等，就是令衰损的，与禁食随顺，就是损耗骨头的。 因此说了骨头风二者是这样的。论著作者从大多数的角度出发而说： 增长和损耗将生起， 以禁食和滋养。 疾病次第应医治， 除了风。 名为此者，因为从那样观察的道理会增长，从衰损的道理会损耗，因此以疾病的增长和损耗将生起的禁食和滋养，应次第医治和成办疾病的形态。
English
It is like that. A medicine that increases and decreases, What is one, the other is also. Called this, with such a reason, the diseases and impurities cause the place and the owner of the place to increase. Whatever nourishes and decreases, it also decreases the nourisher, so whatever is one medicine is the same as the other. If so, then what is the place of wind, the medicine that increases bones, at first also increases wind. Does the medicine that depletes bones also deplete wind? If asked like that, Bone and wind, these are not. Called this, bone and wind, the medicine that does not increase and decrease, should not be mixed like this, it should be mixed by implication. Mostly it increases by nourishing, Phlegm is in accordance, therefore. From that reversal it decreases, wind is also in accordance. Called this, because these diseases and body essences mostly increase and arise by being nourished and satisfied, and that increase is also in accordance with phlegm. Saying "mostly" is to indicate that there are some that are not like this in other places. Therefore, from the reason that it increases from such nourishment, these diseases and body essences that have the aspect of a nourisher, to deplete them, reverse from that, that is, to weaken, the synonym of the name is fasting, and it decreases through fasting. If so, whatever medicine increases bones, oily and sweet, etc., is what depletes wind. Whatever medicine increases wind, rough and astringent, etc., is what causes weakening, and in accordance with fasting, it depletes bones. Therefore, it is said that bone and wind are like this. The author of the treatise speaks from the perspective of the majority: Increase and decrease will arise, With fasting and nourishing. Diseases should be treated sequentially, Except for wind. Called this, because from the way of observing like that it will increase, and from the way of weakening it will decrease, therefore, with the fasting and nourishing that will cause the increase and decrease of diseases to arise, the forms of diseases should be treated and accomplished sequentially.
Chinese
而且对于由增生引起的疾病，应通过禁食和减少食物来治疗。对于由耗尽引起的疾病，则应通过滋养和满足来治疗。如果是这样，那么在治疗隆病时，对于由隆增生引起的疾病，必须通过禁食来治疗；对于由隆耗尽引起的疾病，则必须通过滋养来治疗。因此，所说的是：“除了隆之外”，意思是说，在治疗的顺序中，隆是不包括在内的，必须与此不同。从那产生，将那反转的方法结合起来。意思是说，对于由隆产生的疾病，应通过反转禁食和滋养的方法来治疗，即增生应通过滋养来治疗，耗尽应通过禁食来治疗。特别是，对于血生的疾病，应通过放血和泻药来治疗。意思是说，在治疗疾病时，特别要治疗的是由血增生引起的疾病，应通过放血和排血，以及使用泻药来治疗和实现。对于由肉过度生长引起的疾病，应结合放血、艾灸和灰药。意思是说，对于由肉过度生长和肥胖引起的疾病，应通过放血、艾灸和结合锋利的灰药等方法来治疗。对于脂肪过多，应通过肥胖和消瘦来治疗。意思是说，对于由脂肪过多和增生引起的疾病，应通过解释肥胖的两种治疗方法来治疗；对于由脂肪耗尽引起的疾病，应通过两种消瘦的治疗方法来治疗。对于由骨骼耗尽引起的疾病，应将黄油和牛奶与苦味混合。同样，应通过施用软化剂来治疗。意思是说，对于由骨骼耗尽引起的疾病，应通过用与苦味混合的牛奶等药物来治疗，同样，应通过施用软化剂来治疗。对于排泄物增多，应通过腹泻来治疗。意思是说，对于由排泄物增多引起的疾病，应通过强烈的腹泻方法来治疗。对于由排泄物耗尽引起的疾病，应给予山羊和绵羊的内脏、热粥等。意思是说，对于由排泄物耗尽引起的疾病，应给予烹制的山羊和绵羊的内脏，如肠子等，以及热粥和
English
Moreover, for diseases caused by proliferation, treatment should be done through fasting and reducing food. For diseases caused by depletion, treatment should be done through nourishing and satisfying. If that is the case, then in treating rlung diseases, for diseases caused by rlung proliferation, it is necessary to treat by fasting; for diseases arising from rlung depletion, it is necessary to treat by nourishing. Therefore, what is said is: "Except for rlung," meaning that in the order of treatment, rlung is not included, it must be done differently from this. From that arising, combine the method of reversing that. Meaning that for diseases arising from rlung, treatment should be done by reversing the methods of fasting and nourishing, i.e., proliferation should be treated by nourishing, and depletion should be treated by fasting. In particular, for blood-born diseases, treatment should be done through bloodletting and purgatives. Meaning that in treating diseases, what is particularly to be treated is diseases caused by blood proliferation, treatment should be done through bloodletting and draining blood, and by administering purgatives. For diseases arising from excessive growth of flesh, combine bloodletting, moxibustion, and alkaline medicine. Meaning that for diseases arising from excessive growth and obesity of flesh, treatment should be done through bloodletting, applying moxibustion, and combining sharp alkaline medicine, etc. For excessive fat, treatment should be done through obesity and emaciation. Meaning that for diseases arising from excessive fat and proliferation, treatment should be done by explaining the two methods of treating obesity; for diseases arising from fat depletion, treatment should be done through the two methods of treating emaciation. For diseases arising from bone depletion, mix butter and milk with bitterness. Similarly, treatment should be done by administering emollients. Meaning that for diseases arising from bone depletion, treatment should be done with medicine such as milk mixed with bitterness, and similarly, treatment should be done by administering emollients. For increased excrement, treatment should be done through diarrhea. Meaning that for diseases arising from increased excrement, treatment should be done through strong methods of diarrhea. For diseases arising from depleted excrement, give goat and sheep entrails, warm porridge, etc. Meaning that for diseases arising from depleted excrement, give cooked goat and sheep entrails, such as intestines, etc., and warm porridge and