Tibetan
་ལྟ་བུ་དྲག་ཏུ་ཟོས་པས་བཙིར་བར་གྱུར་པའི་རླུང་གིས་ཕུལ་བ་ལས་སྐྱིགས་བུས་བཏབ་སྟེན་བ་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་མི་གྲག་པར་འབྱུང་སྤྲིད་པས་འདེབས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྔན་ཆད་གོམས་པའི་ཟས་སྐོམ་ཐ་མལ་པ་ཟོས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟས་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲག་ཤུལ་ལས་གྱུར་པའི་སྐྱིགས་བུ་ཕྲན་ཚེགས་གང་ཞེན། དེ་ནི་དྲག་ཤུལ་ལས་སྟོབས་རྩལ་གྱི་བག་བྱས་པས་རླུང་བསྐྱོད་དེ་དེས་སྐྱིགས་བུ་མི་དྲག་པ་མགུལ་བའི་ནང་ནས་བྱུང་སྟེ། ན་བའི་ཤུགས་ཀྱང་མི་དྲག་སྟེ་འཇམ་མོ། །དེ་ཡང་དག་ཤུལ་གྱི་བག་བྱས་ན་ནི་སྐྱིགས་བུའི་ནད་ལའོ། །ཁ་ཟས་ཟོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱིགས་བུ་ཟུང་དུ་འབྱུང་བའི་ནད་ཐབས་ནི་བསྟུད་མར་ལན་གཉིས་ཙམ་འབྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཁ་ལངས་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང་དེ་ནས་ཡང་བསྟུད་མར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཁ་ཟས་སྐྱིགས་བུས་འདེབས་ཕར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་ཟས་འཇུག་ཉེ་བའི་ཚེ་ན་སྐྱིགས་བུས་དྲག་ཏུ་འདེབས། ཁ་ཟས་ཞུ་ཕན་ཆད་ནི་རང་འབྱུང་ངོ༌། །སྐྱིགས་བུས་བསྟུད་མར་འདེབས་པའི་ཚེ་ན་ལུས་འདར། ཀླད་པ་དང་མགུལ་པ་ན། ཁོང་ལྕོག །སྐོམ་དད་ཆེ། ཚིག་སྨྲ་བ་མང༌། སློན་ཚད་པས་འདེབས། མིག་ཧར་བག་ཏུ་ལྟ། གླལ་འབྱུང་ངོ༌། །སྐྱིགས་བུ་ཟུང་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ནད་ ཐབས་ཀྱང་དྲག་ལ་ཁ་ཟས་ཞུ་བའི་ཚེ་སྐྱིགས་བུའི་ནང་ཀྱང་ལྡང་ཞིང་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱིགས་བུ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ནད་ཐབས་ནི་སྨིན་མ་དང་མུར་འགྲམ་གཉིས་མཉམ། མིག་ནས་མཆི་མའང༌། མིག་ཧར་བག་ཏུ་ལྟ། ལུས་རེངས་བག་ཏུ་བྱེད། ཚིག་འཁྲུལ། དྲན་པ་དང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བག་ཏུ་བྱེད། མིད་པའི་སྦུ་གུ་འགགས། སྲོག་གི་གནད་གསིག་ཅིང་སྐྱོད་པར་བྱེད། རྒྱབ་ཏུ་རྒྱུ། ལུས་ཀྱི་ཁོག་སྐམ་བག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱིགས་བུ་དྲག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། སྐྱིགས་བུ་དེ་ཁོང་པའི་ནང་དམའ་བ་ནས་འབྱུང༌། སྒྲ་ཆེར་འབྱུང༌། སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ན་བའི་ཚབས་ཆེ་སྟེ་སྐྱིགས་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁོང་པའི་གཏིང་གི་ཟབས་ནས་སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་བའི་ནད་ཐབས་ནི་ཁ་ཟས་ཞུ་བའི་གནས་ལོང་ཀའམ། ལྟེ་བའི་ཐད་ཀ་ཙམ་ནས་སྐྱིགས་བུ་གོང་མ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་སྟེ་ནད་ཐབས་ཀྱང་གོང་མ་དང་འདྲ་བར་བསྟུད་མ་ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་ཞིང་ཁ་གླལ། རྐང་ལག་བྱ་རྨྱང་བྱེད། སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་བའི་སྒྲ་བྲག་ཅ་ཅན་ཟབ་མོར་འོང་བ་ནི་ནད་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
Chinese
像那样，因猛烈进食而被挤压的气推动，从而打嗝，并非依靠支撑，而是无声地发生，并因收缩而产生。对于这种情况，食用先前习惯的普通食物和饮料便会平息。那样的就叫做因食物而起。那么，因剧烈活动引起的轻微打嗝是什么样的呢？那是因剧烈活动而做了力量的准备，从而推动了气，因此，不剧烈的打嗝从喉咙内部发出。疼痛的程度也不剧烈，而是柔和的。如果做了剧烈活动的准备，那就是打嗝的疾病。吃了食物后会变得柔和。那么，双重出现的打嗝的病症是，连续出现两次左右，之后只会间隔一会儿，然后又连续出现，就是那样的。那是食物被打嗝所击退而改变。也就是，在食物接近进入的时候，打嗝会猛烈地击打。食物消化之后就会自然停止。在打嗝连续击打的时候，身体颤抖，头部和喉咙疼痛，腹部胀满，口渴严重，说话很多，因寒冷而击打，眼睛睁大，张口。双重出现的打嗝，这种病症也很剧烈，而且在食物消化的时候，打嗝的内部也会膨胀，让人感到不适。那么，大量出现的打嗝的病症是，眉毛和嘴角并拢，眼睛流泪，眼睛睁大，身体僵硬，说话错乱，记忆和意识错乱，喉咙的管道堵塞，生命的要害被挤压和移动，在背部蔓延，身体的内部变得干燥，打嗝剧烈地发生。那种打嗝是从腹部深处发出的，声音很大。在打嗝发生的时候，疼痛剧烈，打嗝的力量非常强大。那么，从腹部深处发出打嗝的病症是，在食物消化的位置，即盲肠或肚脐的正上方，打嗝像前面一样发生，病症也和前面一样，连续不断地发生，并且张口，手脚抽搐。打嗝发出的声音像岩石一样深沉，那就是那样的病症。
English
Like that, hiccups occur due to the air being pushed by intense eating and being squeezed, not relying on support, but occurring silently and being produced by contraction. For such a condition, consuming previously accustomed ordinary food and drink will calm it down. That kind is called arising from food. So, what is the nature of minor hiccups arising from intense activity? That is because, due to intense activity, preparations for strength have been made, thereby propelling the air, and thus, non-intense hiccups arise from within the throat. The degree of pain is also not intense, but gentle. If preparations for intense activity are made, then it is a disease of hiccups. It will become gentle after eating food. So, the method of the disease of hiccups occurring in pairs is that it occurs continuously about twice, and after that, it only occurs for a short while, and then it occurs continuously again, that is how it is. That is because food is repelled and changed by hiccups. That is, when food is about to enter, hiccups strike intensely. After the food is digested, it stops naturally. When hiccups strike continuously, the body trembles, the head and throat ache, the abdomen is full, thirst is severe, much speech is spoken, it strikes due to cold, the eyes stare wide open, and yawning occurs. Hiccups occurring in pairs, this disease method is also intense, and when food is digested, the inside of the hiccups also swells, making one uncomfortable. So, the method of the disease of hiccups occurring greatly is that the eyebrows and corners of the mouth come together, tears also come from the eyes, the eyes stare wide open, the body becomes stiff, speech is confused, memory and consciousness are confused, the throat passage is blocked, the vital point of life is squeezed and moved, it spreads to the back, the inside of the body becomes dry, and hiccups occur intensely. That hiccup arises from low within the abdomen, and the sound is loud. When hiccups occur, the pain is severe, and the force of the hiccups' power is intense. So, the method of the disease of hiccups arising from the depths of the abdomen is that at the place where food is digested, either the cecum or just above the navel, hiccups occur like the previous ones, and the disease method is also like the previous one, occurring continuously again and again, and yawning, the hands and feet twitch. The sound of the hiccups occurring is rocky and deep, that is such a disease method. So,
Tibetan
སྐྱིགས་བུ་ཐོག་མར་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནི་གསོ་སླའོ། །ཐ་མའི་སྐྱིགས་བུའི་ནད་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ༌། །སྐྱིགས་བུའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣ་གྲངས་ཀྱང་ཚང་ལ་ནད་ཚབས་ཀྱང་ཆེ། ནད་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཚོགས་ལ་ཕོ་བ་གྲང་སྟེ་ཟས་ཀྱང་མ་ཞུ། མི་ན་རྒས་སམ། བུད་མེད་ལ་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གམ། ནད་ཀྱིས་ལུས་ཟད་དེ་གོང་མ་དང་ཁ་ཟས་བཅད་དམ་མ་ཆུད་དམ། གློ་འགྲམས་ཏེ་རྡོལ་ཏམ། སྨན་ཚབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྐྱིགས་བུ་ཡོང་བ་དེ་ལྟ་བུས་བཏབ་ན་གསོར་མི་རུང་ངོ༌། །ཡང་ན་ནད་དོ་ཅོག་གིས་ཀྱང་མ་རུངས་པར་ནི་བྱེད་མོད་ཀྱི། སྐྱིགས་བུ་ལྟར་མྱུར་དུ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱིགས་བུ་དང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་གཉིས་ནི་ནམ་འཆིར་ཉེ་བའི་ཚེ་ན་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ཐབས་དང༌། སྐྱིགས་བུའི་ནད་ཐབས་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།གློ་གཅོད་ཆེན་པོ་ལུས་ཀྱི་སྲོག་ཟུངས་ཟད་པར་བྱེད་ པའི་ནད་གཞིའི་ལེའུ་ལྔ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཟད་བྱེད་ཀྱི་ནད་གློ་གཅོད་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཕྱི་བཞིན་ནང་དུ་འོང་ཞིང་འབྲང་ངོ༌། །ནད་མང་པོ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདིའི་མིང་ནི་ནད་གནོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལུས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལུས་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ནད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ནད་འདི་གནའ་དང་པོ་ནི་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་གློ་གཅོང་གིས་འདེབས་པའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ནད་འདི་ལ་མིང་གནོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྨན་ཡང་ཟད། ལུས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་གློ་གཅོད་ཟད་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། མིའི་བཅུད་དང་ཤ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྐེམས་པར་བྱེད་པས་ན་གློ་གཅོད་སྐེམས་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །ནད་དེ་དག་གི་ནད་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྟར་གྱུར་པས་ན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལ་གློ་གཅོད་སྐེམས་བྱེད་ཀྱི་ནད་ཀྱང་རྣམ་པ་འདི་བཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ནད་དུ་གྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྟོབས་ཀྱི་ཚན་གྱིས་མི་ནུས་བཞིན་དུ་ཉམས་མཐུ་གཏུགས་ཏེ། ཆད་ཆད་དུ་དྲག་ཤུལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའམ་བཤད་གཅི་འོང་བར་གྱུར་ན་བརྣགས་ཏེ་བཀག་པའམ་བུད་མེད་ལ་དྲགས་ཏེ་ཁུ་བ་ཟད་པ་དང༌། མདངས་ཟད་པ་དང། ཁོང་ན་སྣུམ་ཡོད་པ་ཟད་པ་དང༌། སྤྱིར་ཁམས་བདུན་པོ་ཟད་པ་དང༌། ཟས་སྐོམ་སྔོན་མ་ཟོས་པ་ཟ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་མ་ཟོས་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ
Chinese
最初的两种呃逆容易治疗。最终变成疾病状态的呃逆则无法治愈。所有呃逆疾病的种类齐全，病情也严重。其他疾病聚集，导致胃寒，食物也无法消化。或者人因年老体弱，或者妇女病情严重。或者疾病耗尽身体，导致上部和食物被切断或无法吸收。或者肺部积水破裂。或者药物变得非常强烈，这些情况中的任何一种，如果被这样的呃逆侵袭，就无法治愈。或者，即使所有疾病都不会迅速恶化，但也没有像呃逆一样迅速恶化的。呃逆和呼吸困难这两种疾病，在临近死亡时才会出现。呼吸困难的治疗方法和呃逆的治疗方法已经阐述完毕，第四章结束。 现在将要阐述第五章，关于消耗身体生命精华的大消耗性疾病。 这种消耗性疾病，被称为肺痨，会像外部一样侵入内部并蔓延。由于它在许多疾病中首先发生，因此它的名字也被称为“疾病损害之王”。也被称为“消耗身体者”。也被称为“使身体消瘦者”。也被称为“疾病之王”。这种疾病最初是肺痨侵袭星星和婆罗门，成为国王，因此这种疾病也被称为“损害之王”。由于它消耗药物，也消耗身体，因此肺痨也被称为“消耗者”。由于它使人的精华和血肉等消瘦，因此肺痨也被称为“消瘦者”。由于它像疾病中的国王一样，因此也被称为“国王”。因此，肺痨消瘦性疾病也由这四种情况中的任何一种转化而来。哪四种呢？明明力量不足，却勉强使用力量，断断续续地过度劳累，或者大小便来临时，忍住不排泄，或者妇女病情严重，精液耗尽，光泽耗尽，体内油脂耗尽，以及普遍的七种精华耗尽，或者像吃东西的仪式一样不吃以前吃过的食物，这些情况中的任何一种都可能导致疾病。
English
The initial two types of hiccups are easy to treat. Hiccups that have become a disease state in the end are incurable. All types of hiccup diseases are complete in variety and severe in condition. Other diseases gather, leading to stomach coldness, and food cannot be digested. Or a person is weakened by old age, or a woman's condition is severe. Or the disease depletes the body, causing the upper part and food to be cut off or unable to be absorbed. Or the lungs accumulate water and rupture. Or the medicine becomes very strong, any of these situations, if attacked by such hiccups, is incurable. Or, even if all diseases do not deteriorate rapidly, none deteriorate as rapidly as hiccups. The two diseases of hiccups and difficulty breathing occur when nearing death. The treatment for difficulty breathing and the treatment for hiccups have been explained, ending the fourth chapter. Now the fifth chapter will be explained, concerning the great consumptive disease that depletes the life essence of the body. This consumptive disease, called pulmonary consumption, invades the interior like the exterior and spreads. Because it occurs first among many diseases, its name is also called "King of Disease Damage." It is also called "Depleter of the Body." It is also called "Emaciator of the Body." It is also called "King of Diseases." This disease initially afflicted the stars and Brahmins with pulmonary consumption, becoming a king, so this disease is also called "King of Damage." Because it consumes medicine and also consumes the body, pulmonary consumption is also called "Consumer." Because it emaciates human essence and flesh and blood, pulmonary consumption is also called "Emaciator." Because it is like a king among diseases, it is also called "King." Therefore, pulmonary consumption emaciating disease also transforms from any of these four situations. Which four? Clearly lacking strength, yet forcing the use of strength, intermittently overexerting oneself, or when urination and defecation come, holding back from excretion, or a woman's condition is severe, semen is depleted, luster is depleted, oil in the body is depleted, and generally the seven essences are depleted, or not eating previously eaten food like a ritual of eating, any of these situations can lead to disease.