Tibetan
ནང་དུ་ཞུགས་ནས་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །བྲང་གི་ངོས་ན་ཨ་པ་སྟམ་བྷ་ཞེས་བྱ་བ་རླུང་རྒྱུ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ལྟོ་བ་ཁྲག་གིས་གང་ཞིང་ལུད་པ་དང༌། དབུགས་མི་བདེ་བས་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །བྲང་གཡས་གཡོན་གྱི་གནད་གཉིས་བྲང་ཐད་རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ནང་གི་ངོས་གཉིས་ན་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་པ། པ་ལ་བ་ཁྱ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ལྟོ་བའི་ནང་དུ་ཁྲག་གིས་གང་ཞིང་དེ་ཉིད་རྣག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ཀྱི་སྟ་ཟུར་གྱི་རྣ་བ། རྐུབ་ཚོས་གཉིས་ཀྱི་གོང་ན་ཀ་ཏི་ཀ་ཏ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་སུ་མཚོན་ཕོག་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཁྲག་ཟད་ཅིང་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ལ་མདོག་མདངས་ཉམས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་རྐེད་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚམས་ན་ཀུ་ཀུན་ད་ར་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་ཤིང་རོ་སྨད་འཆལ་བ་དང༌། ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྟ་ཟུར་གཉིས་ཀྱི་རྣ་བའི་གོང་རྩིབས་ལོགས་གཉིས་ཀྱི་འོག་རྐེད་པའི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་ནི་ཏམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རུས་པ་སྙི་བ་ན་གནས་ལ་དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་རོ་སྨད་སྐྲངས་ཤིང་ལུས་ཉམ་ཆུང་ལ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །རྩིབ་མའི་འོག་ལོགས་ཀྱི་ནང་དང་འབྲེལ་བའི་རྐེད་པའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་ཐད་ཀ་དྲང་པོ་དང༌། གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་གནད་རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་མཚམས་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ལྟོ་བ་ཁྲག་གིས་གང་ཞིང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བའི་བྲང་ཐད་ཀྱི་རྒྱབ་ཀྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ན་བརྟེན་པའི་རྩ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ཁྲག་ཟད་ནས་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །དཔུང་མགོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་གཉིས་ན་ཨན་ས་ཡོ་ཕ་ལ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་དཔུང་བ་སྐམ་ཞིང་ཚོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མགྲིན་པའི་ངོས་གཉིས་དང་དཔུང་མགོ་དང་ཕྲག་པར་འབྲེལ་བའི་དབུས་ན་ཕྲག་པའི་གནད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ལག་ངར་རེངས་ཏེ་བསྐུམ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །མིད་པའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་འགྲམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མ་ནྱ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གནད་དུ་བལྟ་སྟེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་
Chinese
进入其中便会死亡。胸部的位置有叫做阿巴斯丹姆（藏文：ཨ་པ་སྟམ་བྷ་）的两个行气要害。在那里被击中，腹部会被血充满，并且会呕吐，呼吸不畅而死亡。左右胸部的两个要害，在胸前背后的脊椎内部的两侧，面朝下。有两个叫做巴拉瓦卡亚（藏文：པ་ལ་བ་ཁྱ་）的要害。在那里被击中，腹部会被血充满，并且会化脓而死亡。脊椎两侧的髋骨耳部，臀部之上有两个叫做卡提卡达茹（藏文：ཀ་ཏི་ཀ་ཏ་རུ་）的要害。在那两个地方被击中，那个人会血尽而变得苍白，脸色憔悴而死亡。脊椎的两侧，腰部后方的位置有两个叫做库昆达拉（藏文：ཀུ་ཀུན་ད་ར་）的要害。在那里被击中，身体的机能会衰退，下半身会瘫痪，并且会失去知觉。两个髋骨耳部的上方，肋骨两侧的下方，腰部的肌肉等之中，有叫做尼丹巴（藏文：ནི་ཏམ་པ་）的要害。那也在柔软的骨头处，在那里被击中，下半身会肿胀，身体虚弱而死亡。与肋骨下侧内部相连的腰部左右两侧，有笔直向上走的要害，叫做肋侧交界（藏文：རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་མཚམས་）的要害。在那里被击中，腹部会被血充满，并且会死亡。两个乳房根部的胸前，背后的脊椎两侧，有两个叫做依靠的大脉（藏文：བརྟེན་པའི་རྩ་ཆེན་པོ་）的要害。在那里被击中，会血尽而死亡。与肩头相连的脊椎两侧，有叫做安萨尧帕拉卡（藏文：ཨན་ས་ཡོ་ཕ་ལ་ཀ་）的要害。在那里被击中，肩膀会干枯，并且会失去知觉。喉咙的两侧，与肩头和肩膀相连的中央，有叫做肩膀要害（藏文：ཕྲག་པའི་གནད་）的要害。在那里被击中，手臂会僵硬，无法弯曲。喉咙的左右两侧，有两个依靠脸颊的脉，叫做森布（藏文：སྔོན་པོ་）和玛尼亚（藏文：མ་ནྱ་）。这四个都要看作是要害，在那里被击中
English
Entering into them causes death. On the chest, there are two vital points called Apa Stamhha (藏文：ཨ་པ་སྟམ་བྷ་), which are the points where the wind circulates. If struck there with a weapon, the abdomen will be filled with blood, and vomiting and difficulty breathing will lead to death. The two vital points on the left and right sides of the chest, on the inner sides of the spine behind the chest, facing downwards, are two vital points called Palavakhya (藏文：པ་ལ་བ་ཁྱ་). If struck there with a weapon, the abdomen will be filled with blood, and it will turn into pus and cause death. On the two sides of the spine, at the ears of the hip bones, above the buttocks, there are two vital points called Kati Katataru (藏文：ཀ་ཏི་ཀ་ཏ་རུ་). If those two are struck with a weapon, that person will become bloodless and pale, their complexion will fade, and they will die. On the two sides of the spine, at the back of the waist, there are two vital points called Kukundara (藏文：ཀུ་ཀུན་ད་ར་). If struck there with a weapon, the body's functions will deteriorate, the lower body will become paralyzed, and there will be a loss of sensation. Above the ears of the two hip bones, below the two sides of the ribs, within the muscles of the waist, etc., there is a vital point called Nitampa (藏文：ནི་ཏམ་པ་). It is located in the soft bone, and if struck there with a weapon, the lower body will swell, the body will become weak, and it will cause death. On the left and right sides of the waist, connected to the inside of the lower ribs, there is a vital point that goes straight up, called the rib side junction (藏文：རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་མཚམས་). If struck there with a weapon, the abdomen will be filled with blood, and it will cause death. At the base of the two breasts, on the two sides of the spine behind the chest, there are two vital points called the great supporting vessels (藏文：བརྟེན་པའི་རྩ་ཆེན་པོ་). If struck there with a weapon, it will cause death from blood loss. On the two sides of the spine connected to the head of the shoulder, there is a vital point called Ansa Yopalaka (藏文：ཨན་ས་ཡོ་ཕ་ལ་ཀ་). If struck there with a weapon, the shoulder will become dry and there will be a loss of sensation. On the two sides of the throat, in the center connected to the head of the shoulder and the shoulder, there is a vital point called the shoulder vital point (藏文：ཕྲག་པའི་གནད་). If struck there with a weapon, the forearm will become stiff and unable to bend. On the left and right sides of the throat, there are two vessels that rely on the cheeks, called Sumbu (藏文：སྔོན་པོ་) and Manya (藏文：མ་ནྱ་). These four should be regarded as vital points. If struck there with a weapon
Tibetan
ན་སྐད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རོ་མི་ཚོར་བར་འགྱུར་རོ། །མིད་པའི་གཡས་གཡོན་ནས་ལྕེ་དང་སྣར་འགྲོ་བའི་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ནི་མ་ཏྲི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩའི་གནད་ཡིན་ཏེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་དེ་མ་ཐག་སྲོག་འཇོམས་པའོ། །མགོ་དང་མགྲིན་པའི་ཚིགས་ཀྱི་ངོས་ན་ལྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་རེ་རེ་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་རྟག་ཏུ་མགོ་འདར་བར་ འགྱུར་རོ། །རྣ་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དྲང་ཐད་ན་བྱི་རུ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་མཐོ་དམན་དུ་འདུག་པའི་གནད་རེ་རེ་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ཐོས་པ་ཉམས་ཏེ་འོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྣའི་ལམ་ན་རྣ་བའི་ངོས་གཉིས་སུ་ཞུགས་ཏེ་མགྲིན་པའི་ནང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་དེ་བཀ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་དྲི་མི་ཚོར་བར་བྱེད་དོ། །མིག་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་སྨིན་མའི་མཇུག་གི་མཐའ་ན་མིག་བསྲུང་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་རེ་རེ་དང༌། སྨིན་མའི་སྟེང་གཤོང་བུར་འདུག་པའི་ནང་ན་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་གཉིས་ཏེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་མཚོན་ལ་སོགས་པ་ཕོག་ན་ལོང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔྲལ་བའི་མཐའ་རྣ་བ་དང་ཉེ་བ་ན་མུར་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་རེ་རེ་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་འཕྲལ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །མུར་འགྲམ་གྱི་གོང་སྐྲ་མཚམས་ན་ཨུད་ཤྐེ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་རེ་རེ་དང༌། སྨིན་མའི་དབུས་ན་སྟམ་བྷ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་རེ་རེ་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་ཟུག་རྔུ་མ་ཕྱུང་སྟེ་རང་སྨིན་ནས་བྱུང་བ་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར་ལ། ཟུག་རྡུ་བྱུང་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་འཆིའོ། །ལྕེ་དང༌། མིག་དང༌། སྣ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། དེ་བཞིའི་རྩའི་རྒྱུན་སྲང་ནི་ཁའི་ནང་རྐན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུག་ཏེ་བཞི་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་སུམ་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ལ་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་འཕྲལ་ཚེའི་མཐར་གཏུགས་པ་ཡིན་ནོ། །མགོའི་ཐོད་པ་ལ་ཐད་ཀ་དང་ཐུར་དུ་འགྲོ་བའི་ཚིགས་ལྔ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲ་མཚམས་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡིན་པས། དེ་ལ་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་མགོ་འཁོར་བ་དང༌། སྨྱོ་བ་དང༌། དྲན་པ་ཉམས་ཏེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གླད་པའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་རྩ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ནང་ན་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་ཡོད་དེ། དེར་མཚོན་གྱིས་ཕོག་ན་དེ་མ་ཐག་སྲོག་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དུ་མནན་ན་མི་བཟོད་པར་ན་ཞིང་འགུལ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ཡང་གནད་ཡིན་པར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་ཤ་དང༌། རུས་པ་དང༌
Chinese
声音会变得嘶哑，并且尝不出味道。喉咙左右有四条连接舌头和鼻子的脉络，那是名为母脉（མ་ཏྲི་ཀ་）的脉络要害，如果击中那里，会立刻丧命。头和颈部关节的侧面，各有一个名为后颈的要害，如果击中那里，头会一直颤抖。两耳尖的正上方，各有一个名为珊瑚（བྱི་རུ་ར་）的脉络高低不平的要害，如果击中那里，听力会丧失，变成聋子。鼻道里，有两条进入耳朵两侧并连接到喉咙里的脉络，那是名为“嘎”（བཀ་）的两个要害，如果击中那里，会闻不出气味。两眼角眉毛末端，各有一个名为护眼（མིག་བསྲུང་）的要害，眉毛上方凹陷处，有两个名为盘绕（འཁྱིལ་པ་）的要害，这四个要害如果受到刀剑等击打，会变成瞎子。额头边缘靠近耳朵处，各有一个名为面颊（མུར་འགྲམ་）的要害，如果击中那里，会立刻死亡。面颊上方发际处，各有一个名为乌德什凯帕（ཨུད་ཤྐེ་པ་）的要害，眉毛中央，各有一个名为斯达姆巴尼（སྟམ་བྷ་ནི་）的要害，如果击中那里，没有取出箭镞，自行成熟而溃烂，还能活命，如果取出箭镞，就会立刻死亡。舌头、眼睛、鼻子、耳朵，这四者的脉络汇集处位于口腔内上颚方向，与这四者相连的要害名为三岔口。如果这些要害受到击打，会立刻面临死亡。头盖骨有五条垂直和水平的缝隙，那些也是名为发际的要害，如果击中那里，会头晕、发疯、丧失记忆而死亡。大脑上方，所有脉络汇集盘绕之处，有一个名为主宰的要害，如果击中那里，会立刻丧命。身体要害的外在特征是，按压时会难以忍受的疼痛和活动，以及伴随痛苦的地方，那些也应被视为要害。此外，肌肉和骨骼
English
The voice will become hoarse, and the taste will be lost. There are four veins on the left and right sides of the throat that connect to the tongue and nose. These are the vital points of the veins called Matrika. If struck there, it will immediately lead to death. On the sides of the joints of the head and neck, there is a vital point called the nape of the neck. If struck there, the head will always tremble. Directly above the two ear tips, there is a vital point called Coral (Byi ru ra), where the veins are unevenly located. If struck there, hearing will be lost and one will become deaf. In the nasal passage, there are two veins that enter both sides of the ears and connect to the throat. These are two vital points called "Ka." If struck there, one will not be able to smell. At the corners of the two eyes, at the ends of the eyebrows, there is a vital point called Eye Protector. In the hollow above the eyebrows, there are two vital points called Coiling. If these four vital points are struck by swords or other weapons, one will become blind. At the edge of the forehead, near the ears, there is a vital point called Cheek. If struck there, it will cause immediate death. Above the cheek, at the hairline, there is a vital point called Udshkepa. In the center of the eyebrows, there is a vital point called Stambani. If struck there, and the arrow is not removed, it will mature and fester on its own, and one may survive. But if the arrow is removed, one will die immediately. The confluence of the veins of the tongue, eyes, nose, and ears is located inside the mouth, towards the palate. The vital point connected to these four is called Crossroads. If these vital points are struck, one will immediately face death. There are five vertical and horizontal sutures on the skull. These are also vital points called Hairline. If struck there, one will experience dizziness, madness, memory loss, and death. In the upper part of the brain, where all the veins converge and coil, there is a vital point called Master. If struck there, it will immediately cause death. The external characteristics of the body's vital points are places where pressure causes unbearable pain and movement, and where there is suffering. These should also be considered vital points. Furthermore, muscles and bones