Tibetan
ན་འབྱུང་བའི་བུ་ག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཏུ་འབྱུང་ངོ༌། །སྲོག་གི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་བའི་རྩའི་རྒྱུན་བཅུ་གསུམ་ཁོང་པའི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་སྲང་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་རྒྱུ་བའི་རྒྱུན་སྲང་དང་ དྲི་མ་རྣམ་གསུམ་གཅིན་དང་སླ་རྩ་དང་རྡུལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་སྲང་དང་ཆུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་སྲང་དང་བཅུ་གསུམ་མོ། །ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་བསྟེན་པའི་རྒྱུས་གོང་མ་དེ་དག་ནའང་འཁྲུགས་པར་བྱས་པ་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། མཐུན་པ་བསྟེན་པ་ལས་ནི་ནད་མེད་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། རྒྱུན་སྲང་ངམ་སྦུབས་དེ་དག་གི་མདོག་ཀྱང་སྲོག་ཟུངས་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་མདོག་ལྟར་སྣང་ངོ༌། །དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་ཟླུམ། ཁ་ཅིག་ནི་སྦོམ། ཁ་ཅིག་ནི་ཕྲ། ཁ་ཅིག་ནི་རིང་ངོ༌། །རྒྱུན་སྲང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་ཤིང་གི་ལོ་མའི་རྩ་བ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་ཁ་ཟས་མི་མཐུན་པ་བསྟེན་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་སྲང་དེ་དག་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རླུང་དང་རྩུབ་བག་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པ་དང༌། མཁྲིས་པ་དང་ཚ་བའི་ཟས་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པ་དང༌། བད་ཀན་དང༌། སྣུམ་བག་ལྷན་ཅིག་བསྟེན་པས་རང་རང་གི་རྒྱུན་སྲང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ནད་གཞི་དང་མི་མཐུན་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱད་པ་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་རང་རང་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པ་ལས་རང་རང་གི་རྒྱུན་སྲང་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་མཐུན་པ་བསྟེན་པས་སོ་སོར་རྒྱུན་སྲང་འཁྲུགས་པའི་མཚན་མ་ནི་གཅིན་སྲི་ཞིང་འགགས་པའམ། ཡང་ན་སྙི་ཞིང་མང་དུ་ཟག་པའམ། ཕྱི་ས་ཡང་དང་ཡང་ནི་འཁྲུ་ཞིང་མང་དུ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྩ་མདུད་འཆས་པ་དང༌། རང་རང་གི་ལམ་སྤངས་ནས་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་འཁྲུགས་པའི་རྟགས་སོ། །ཇི་ལྟར་པདྨའི་རྩ་བའི་སྦུབས་ཕྲ་མོ་མང་པོ་རླུང་དང་རླན་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་རྒྱུན་སྲང་ནི་སྦུབས་ཕྲ་མོ་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བ་ལ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་དངས་མ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་སྟེ། དེས་ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་སྲང་དེ་དག་ཟུག་རྔུས་རྡོལ་བར་གྱུར་ན་དེའི་རྟགས་ནི་ངེས་པར་འཆི་བའ
Chinese
那么，产生之处的孔穴即那十二处便会产生。维系命气的脉络等十三条在腹内运行。所谓命，就是气运行的脉络，同样，精华等身体七要素运行的脉络，以及三种污垢，尿液、粘液和尘垢产生的脉络，还有水产生的脉络，总共十三条。由于摄取了不协调的食物等，导致上述脉络紊乱，从而引发身体的疾病；而摄取协调的食物则能带来无病和安乐。那些脉络或管道的颜色，也显现为命气等各自的颜色。形状的差别也有，有些是圆的，有些是粗的，有些是细的，有些是长的。那些脉络的自性，也像树叶的根脉一样，呈现出各种各样的分布。此外，摄取不协调的食物也会导致那些脉络紊乱，也就是，同时摄取气和粗糙的食物，同时摄取胆汁和热性的食物，同时摄取黏液和油腻的食物，会使各自的脉络紊乱。或者，身体、语言、意念三种行为与疾病不协调地同时运用，也应如此看待。身体的七要素摄取与各自不协调的食物和行为，会导致各自的脉络紊乱。如此，由于摄取协调的食物和行为，各自脉络紊乱的征兆是，小便涩滞或闭塞，或者稀薄且大量渗漏，大便也反复腹泻且大量产生，同样，其他方面也应如此类推。或者脉结缠绕，以及偏离各自的道路而从其他地方产生，也是紊乱的征兆。就像莲藕的根部有许多细小的孔道，气和湿气等在其中运行一样，上面所说的脉络是细小的管道，遍布全身，并且从那些管道中，精华等也遍布全身，从而使身体生长和壮大。如果那些脉络被刺伤刺破，那么其征兆必定是死亡。
English
Then, the twelve orifices from which they arise will arise. The thirteen root channels through which the life-force and so on flow run within the abdomen. That which is called life is the channel through which the air flows, and similarly, the channels through which the seven bodily elements such as essence flow, and the channels through which the three impurities, urine, mucus, and dust, arise, and the channel through which water arises, are thirteen in all. By taking in incompatible foods and so on, the above-mentioned channels are disturbed, which causes diseases of the body; but taking in compatible things causes health and happiness. The color of those channels or tubes also appears according to the color of each of the life-forces and so on. The differences in shape are also that some are round, some are thick, some are thin, and some are long. The nature of those channels should be seen as branching out in various ways, like the roots of tree leaves. Furthermore, taking in incompatible foods also causes those channels to be disturbed, that is, taking in air and rough foods together, taking in bile and hot foods together, and taking in phlegm and oily foods together, causes their respective channels to be disturbed. Or, if the actions of body, speech, and mind are practiced together in a way that is incompatible with the disease, it should be viewed in the same way. Taking in foods and behaviors that are incompatible with each of the seven bodily elements causes their respective channels to be disturbed. Thus, the signs of disturbance in the respective channels due to taking in compatible foods and behaviors are that the urine is astringent and blocked, or thin and leaking in large quantities, and the stool is also repeatedly diarrhea and produced in large quantities, and similarly, it should be applied to others as well. Or, knots in the channels, and arising from other places after abandoning their own paths, are also signs of disturbance. Just as there are many small tubes in the roots of lotuses through which air and moisture and so on travel, the above-mentioned channels are small tubes that spread throughout the entire body, and from those, essence and so on also spread throughout the body, thereby causing the body to grow and increase. If those channels are pierced by thorns, then the sign of that is certain death.
Tibetan
མ། ཡང་ན་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང༌། ལུས་འདར་བ་དང༌། ལྟོ་སྦོ་བ་དང༌། སྐྱུག་པ་དང༌། ལུས་ཚ་བ་སྐྱེས་པ་དང༌། གླལ་བ་དང༌། གཟེར་བ་དང༌། བཤང་གཅི་འགགས་པ་དང༌། མཚན་མ་དེ་དག་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟགས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་དེའི་འཚོ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་སྨན་པས་གསོ་བའི་ལས་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མ་བྱས་ན་ནི་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་འབད་པ་དང་བཅས་པར་མཚོན་གྱི་ལས་བྱ་སྟེ་རྨ་གསར་པ་གསོ་བའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མཁྲིས་པ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་འཇུ་བ་ནི་མདོའི་གནས་སུ་བལྟའོ། །དྲང་སྲོང་རྒྱུན་ཤེས་ཀྱི་བུ་ན་རེ་ནད་གཞི་གསུམ་དང་ལུས་ཟུངས་བདུན་དང་དྲི་མ་གཉིས་དང་འདི་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་འཇུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཟས་དེ་ཡང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕོ་བའི་ནང་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་དོ། །དྲང་སྲོང་ཐང་ལ་འབར་ན་རེ་ཕོ་བ་ནི་མཁྲིས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕོ་བ་དེ་མ་ཞུ་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་སྟོབས་དང༌། གཟི་མདངས་དང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔའི་མེ་དང༌། ཁམས་བདུན་པོ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཟས་འཇུ་བའི་ལམ་ཕོ་བའི་ནང་གི་མེའི་སྟོབས་ཆུང་ན་ནི། དཔེར་ན་སྒོ་གཏན་བཅུག་ན་རྒྱུ་འདྲུལ་བྱར་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུ་བ་བཀག་སྟེ་མི་འཇུ་བ་ཡིན་ལ་ཅི་སྟེ་མཁྲིས་པའི་མེའི་སྟོབས་ཆེ་ན་ནི་མ་ཞུ་བའི་ཟས་འདྲེན་ཅིང་སྨིན་ལ་འཇུ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཟས་ཟོས་ན་ཕོ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དེའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་མ་ནུས་ན་འོག་ཏུ་ཐལ་བྱུང་དུ་མ་ཞུ་བར་འཁྲུ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་སྟོབས་ཆུང་བ་ལ་ཕོ་བའི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ན་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་སྟོབས་མཉམ་པ་ནི་ལུས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་དང་པོ་ཁ་ཟས་ཟོས་པའི་དུས་སུ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་གིས་ནང་དུ་མིད་ཅིང་འོག་ཏུ་འཕུལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཕོ་བའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྐོམ་དང་འདྲེས་པས་རྐྱང་རྐྱང་པོ་བྱས་ཏེ་འདུག་པ་དང༌། དེའི་འོག་ཏུ་མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་དེ་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་གིས་ སྟོབས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་འོག་ཏུ་འདྲེན་ཏེ་འཇུ་ཞིང་ཚོས་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེས་སྣོད་ལ་འབྲས་འཚོད་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་སྐབས་གཉིས་པ་ལ་རོ་རྣམ་དྲུག་གང་ཟོས་ཀྱང་རུང་ཁོང་པའི་མེས་འཇུ་བར་བྱེད་པ
Chinese
མ། 或者记忆力衰退，身体颤抖，腹部肿胀，呕吐，身体发热，嗳气，疼痛，大小便不通畅，这些症状就会显现。如果具有这些症状，那么他的生命就令人怀疑，所以医生应该开始治疗工作。如果不这样做，就一定会死亡，所以要努力进行治疗，像治疗新伤一样。其中，使食物消化的是胆汁消化，它如何消化，要看经部的说法。正士常识之子说，三种病因和七种身体精华以及两种排泄物，这些的热量使食物消化。食物也是由风和胆汁两种在胃中消化。正士汤拉巴尔说，胃是容纳胆汁的地方，那也是它本身。胃依赖于未消化的位置，从那里生命和力量，光彩和五大元素的火，以及七种成分都得到增长和发展。如果消化食物的途径，胃内的火力很小，那么就像门被关上一样，无法腐烂，流动被阻止，无法消化。如果胆汁的火力很大，那么就会引导未消化的食物，使其成熟并消化。或者，吃了食物后进入胃的位置，如果它的火热无法消化，那么也会在下面以灰烬的形式未消化地腹泻。与胆汁消化剂一起存在的风力较小，会导致胃虚弱和生病。这些力量相等，身体就会增长和发展。其中，第一阶段，在吃食物的时候，叫做命的风会吞咽到内部并向下推动。然后进入胃中，与饮料混合，变成糊状，停留在那里。之后，胆汁消化剂，也就是与火一起存在的风，使其变得强大，并向下引导，使其消化和成熟，就像外部的火在容器中煮饭一样。第二阶段，无论吃了哪六种味道，都会被腹部的火消化。
English
Ma. Or loss of memory, trembling of the body, bloating of the abdomen, vomiting, fever, belching, pain, obstruction of urination and defecation, these symptoms will appear. If these symptoms are present, then his life is doubtful, so the doctor should start the work of treatment. If this is not done, then he will surely die, so efforts should be made to treat him, just like treating a new wound. Among them, what digests food is bile digestion, and how it digests, one should look at the statements in the sutras. The son of the righteous man of common sense says that the three causes of disease and the seven bodily essences and the two excretions, the heat of these digests food. Food is also digested by the two, wind and bile, in the stomach. The righteous man Tangla Bar says that the stomach is the place that holds bile, and that is itself. The stomach relies on the undigested location, and from there life and strength, radiance and the fire of the five great elements, and the seven constituents all grow and develop. If the path of digesting food, the fire power in the stomach is small, then just like the door is closed, it cannot rot, the flow is blocked, and it cannot be digested. If the fire power of bile is great, then it will guide the undigested food, making it mature and digest. Or, after eating food, it goes to the location of the stomach, and if its heat cannot digest it, then it will also diarrhea below in the form of undigested ash. The wind power that exists together with the bile digestant is small, which will cause the stomach to be weak and sick. When these forces are equal, the body will grow and develop. Among them, the first stage, when eating food, the wind called life swallows it inward and pushes it downward. Then it enters the stomach, mixes with drinks, becomes pasty, and stays there. After that, the bile digestant, that is, the wind that exists together with the fire, makes it strong and guides it downward, making it digest and mature, just like the external fire cooks rice in a container. In the second stage, no matter which of the six tastes is eaten, it will be digested by the fire of the abdomen.